
- muallif:
- Jasur Ahmedov
Alcaraz va Zverev: Tennisda Yilning Eng Muqaddas Finali
Kortda hisob oddiy ko‘rinadi: Alexander Zverev 1-3 Carlos Alcaraz. Ammo bu raqamlar ichida butun bir mavsumning ohangi, shubhalar, isbotlash istagi va kelayotgan yilga yozilayotgan muqaddima yashirin.
Zverevning asabi, Alcarazning javobi
Zverev o‘zining kuchli tomoniga – birinchi serviga – tayanadi. Alcaraz esa buning ustidan yurishni biladi. U raqibning kuchini neytrallashga urinmaydi, aksincha, uni ishga solib, o‘yinni o‘ziga qulay hududga ko‘chiradi.
Hisob 1-3, g‘alaba Alcarazda, lekin bu gejmda Zverev avval 0-15 ni oladi. Shundan so‘ng ispan yigit birinchi serviga kamroq bog‘liq ekanini yana bir bor ko‘rsatadi: tezda 30-15. Lekin orqa chiziqdan zarba to‘rga tushadi, hisob tenglashadi, taranglik kuchayadi.
Shafqatsiz, cho‘zilgan miting boshlanadi. Ikkalasi ham orqa chiziqdan bor kuchi bilan uradi, shu bilan birga mudofaaga ham majbur bo‘ladi. Yakunda Alcarazning bekxendi chiziqdan millimetrlar bilan tashqariga chiqadi. Zverevda breyk qaytarish imkoniyati.
Bunday vaziyatlarda Alcaraz ko‘pincha bir xil javob topadi: katta serve, ortidan esa burchakka uchib kirgan +1 forehand. Deuce.
Keyin yana siltanish: xato, Zverevga ustunlik. Lekin bu ustunlik ham uzoqqa bormaydi. Navbatdagi mitingda Alcaraz kutilmaganda kortga qadam tashlab, tekis, past uchadigan bekxendni chiziq bo‘ylab burchakka “yopishtiradi”. Zverev qimirlay olmaydi.
Yana katta serve, bu safar kenglikka. Ortidan burchakka yo‘naltirilgan forehand. Bu zarba Alcaraz mezoniga ko‘ra mukammal emas, lekin yetarlicha aniq. Shunga qaramay, yana xato, yana deuce. Gejm titrab turibdi.
Zverev qaytargan navbatdagi qabul chuqur tushadi, Alcaraz javob topa olmaydi. Lekin keyingi mitingda yana o‘sha uslub: kortga qadam, chiziq bo‘ylab bekxend. Juda toza, juda tez. Zverev yana ortda qoladi.
Shundan so‘ng Alcaraz gejmni mahkamlaydi. Ketma-ket xatolar Zverevni yiqitadi, gejm tez tugaydi. Shu paytdayoq bitta fikr shakllanadi: ispan bugun bu uchrashuv nimani talab qilsa, shuni bajarishga tayyor.
Birinchi gejm – butun finalning e’loni
Uchrashuv boshidanoq Alcarazning rejasini ko‘rish mumkin edi. U Zverevning servini maydonga qaytarishning o‘zi bilan kifoyalanadi, riskni asta-sekin oshiradi. Lekin bu yo‘lda xatolar ham bor: 0-15, keyin yaxshi qabuldan so‘ng ortiqcha kuch berilgan forehand – 0-30.
Shundan so‘ng ispan ritm topadi: 30-15. Zverevdan esa noxush lahza – dubl xato. Bosim oshadi. Navbatdagi qabulni Alcaraz chiziq ustiga tushiradi, Zverev raketkasini noto‘g‘ri ushlab, to‘pni ramkaga uradi. Endi ustunlik Alcarazda.
Zverev o‘zini odatdagidek serve bilan qutqaradi. To‘g‘ridan-to‘g‘ri ochko. Keyingi mitingda esa sabr qilib, Alcarazni ortiqcha xavfga majbur qiladi: ispan lob tashlaydi, to‘p tashqariga uchadi, nemis oldinga chiqib, gejmni ushlab qoladi.
Ammo muammo aniq: Zverev birinchi serve foizini ushlay olmayapti. Ikkinchi serve kuchli, lekin bu darajada faqat kuch yetmaydi. Buni Alcaraz zudlik bilan sezadi – qaytishda hook uslubidagi zarba bilan uni chetlab o‘tadi, to‘g‘ri g‘alaba ochkosiga. Keyingi bloklangan qabul ham breyk ochkosini olib keladi.
Zverev vaqt cho‘zgani uchun ogohlantiriladi. Javob sifatida T yo‘nalishiga kuchli ace. Ammo asabiylik sezilib turibdi. Keyingi mitingda u orqa chiziqdan raqibini bosib tashlay olmaydi, aksincha, kuchda yutqazadi. Yana ustunlik Alcaraz tomonda.
Bu safar Zverev “bir-ikki” kombinatsiyasini ishga soladi: kenglikka serve, burchakka forehand. Ishlaydi. Alcaraz esa ketma-ket ikkinchi lobni yo‘qotadi. Yakunda katta birinchi serve gejmni Zverev foydasiga yopadi.
Agar butun o‘yin birinchi gejm sur’atida o‘tsa, tomoshabinlarni haqiqiy tennis ziyofati kutayotgani ayon bo‘lib ulgurgan edi.
Zverevning yili, Alcarazning darajasi
Bu mavsum erkaklar tennisi uchun ideal yil bo‘lmadi. Jannik Sinner yilning qariyb yarmini, jumladan US Openni o‘tkazib yubordi. Carlos Alcaraz Wimbledonda yo‘q edi, Nyu-Yorkda esa hali o‘z o‘yinini qayta his qilayotgan payti edi. Yuqori pog‘onadagi boshqa ko‘plab tennischilar ham jarohatlar girdobida qoldi, turnirlar quvvatsizlandi.
Shu fon ortida Alexander Zverev imkoniyatni qo‘ldan boy bermadi. U ikki yirik turnirni qo‘lga kiritdi, bir paytlar “finalchidan nariga o‘tolmaydi” degan tamg‘ani sindirdi, yilni reytingda birinchi o‘rinda yakunladi. Statistikada yulduzchalar yo‘q. Kuboklarda ham, yozuvlarda ham, cheklarning pastki qismida ham.
Lekin bu yulduzchalar boshqa joyda – onglar ichida yashaydi. Ayniqsa, Zverevning o‘zida. Uning g‘alabalari qiymati shubha ostiga olinishi, ustiga-ustak, suddan tashqari hal qilingan maishiy zo‘ravonlik ayblovlari haqida savollar unga yoqmaydi. U yil boshida “ayblovlar yolg‘onligi isbotlangan” va “aybsizligim isbotlangan” deya gapirganidan keyin, atigi bir necha kun oldin bu bayonotlar kelishuv shartlarini buzgan, degan da’vo bilan yana sudga tortildi.
Kortda esa u boshqa narsani isbotlamoqchi: sport jihatidan tan olinadigan, bahsga o‘rin qoldirmaydigan ustunlik. Bugungi kecha ana shu urinishlarning navbatdagi sahnasi.
Bir haqiqatni u ham biladi: hech kim, hatto o‘zi ham, uni sof tennis mahorati bo‘yicha Alcarazdan ustun deya olmaydi. Lekin bu safar u finalga birorta serve gejmini, hatto birorta setini boy bermagan holda yetib keldi. Bunday formada u g‘alabaga ishonadi. Bu esa avvalgiday emas.
Ikki setlik yugurish va kelayotgan yil soyasi
Bu formatda – ikki setgacha o‘ynaladigan bahsda – sof sinf, sof mahorat ba’zan to‘liq namoyon bo‘lishga ulgurmaydi. Xatoga yo‘l kamroq, risk esa yuqoriroq. Zverev bugun shu qisqa masofada Alcarazni yenga olsa, keyingi safar besh setlik jangga boshqacha kayfiyatda kiradi.
Oldinda esa yana bir burilish bor: Australian Open boshlanishiga ikki oydan kam vaqt qoldi. Demak, bu final nafaqat mavsum yakuni, balki kelayotgan yilning dastlabki boblaridan biri.
Savol esa shunday: bugungi kortda kim nafaqat kubok, balki ertangi kun ustidan ham nazoratni qo‘lga oladi?