UZB SPort

Billie Jean King va Elton John: do‘stlik va sport inqilobi

Billie Jean King va Elton John o‘rtasidagi aloqani oddiy “do‘stlik” deb atash kamlik qiladi. Bu — musiqadan tortib sport inqilobigacha cho‘zilgan, o‘n yilliklar davomida pishgan hamkorlik tarixi.

Ular ilk tanishganidan ko‘p o‘tmay, King o‘zini butunlay noodatiy joyda topdi: Dodger Stadium sahnasida, Elton John konsertida bek-vokal kuylayotgandi. 1975-yil oktabrida, stadion to‘la, sahnada esa rok afsonasi. Tennis qirolichasi mikrofon ortida.

King o‘sha kunni eslar ekan, “Jimmy Kimmel Live!” dasturida hazil aralash rostini aytdi: u o‘z ovoziga ishonmagan.

U shunday deganini eslaydi: muhandisga qarab, “Mikrofonimni o‘chirib qo‘ying,” deb iltimos qilgan. O‘zi aytganidek, “men ashula aytolmayman”. Ammo kayfiyat, ruh, do‘stlik — hammasi joyida edi. U sahnadan rohatlandi, lekin qaysi maydon uning haqiqiy sahnasi ekanini juda yaxshi bilardi.

Shunga qaramay, King Elton John konsertlaridan voz kechmadi. Uning hisobicha, bugunga kelib taxminan 300 ta konsertida bo‘lgan. Uch yuzga yaqin kecha, uch yuzga yaqin sahna, lekin do‘stlik shu raqamdan ham kattaroq.

John esa King o‘yinlariga kelganda o‘zini “omadsizlik” keltirayotgandek his qilgan paytlari bo‘lgan. Ammo tribuna yonidan u qanchalik xavotirda bo‘lmasin, kort tashqarisida u Kingning eng sodiq tarafdorlaridan biriga aylandi.

Bu qo‘shiq — “Philadelphia Freedom”

Elton Johnning eng yorqin jestlaridan biri sport tarixiga ham, musiqaga ham muhr bo‘lib tushdi. U “Philadelphia Freedom” qo‘shig‘ini aynan Billie Jean King va o‘sha paytdagi jamoasi, Philadelphia Freedoms uchun yozdi.

King bu sovg‘adan karaxt bo‘lib qolganini tan oladi. Yigirma, o‘ttiz yil emas, besh o‘n yillikdan ham ortiq vaqt o‘tdi, lekin qo‘shiq hamon Elton John repertuarining eng sevimli hitlaridan biri.

Kingning aytishicha, bu kompozitsiya hanuz Filadelfiya uchun ramz. “Bu hamon ularning madhiyasi,” deydi u. “Ular uni yaxshi ko‘rishadi. U birinchi o‘ringa chiqdi. Unda Filadelfiya ohangi bor. Oh xudo, bu qo‘shiqni eshitish naqadar hayajonli.”

Bir qo‘shiq — bir shahar, bir jamoa, bir do‘stlik. Va King uchun u hanuz yurakdagi eng nozik nuqtaga tegadi.

Teng maosh uchun kurash

King va Jimmy Kimmel suhbat faqat nostalgiya bilan cheklanib qolmadi. Ular tennis tarixini o‘zgartirgan daqiqalarga ham qaytishdi: ayollar uchun teng mukofot pullari, WTA Tour Driven by Mercedes-Benz shakllanishi, hamda sport va jamiyatni larzaga keltirgan Battle of the Sexes uchrashuvi.

King 1972-yilni esladi. US Open finali, g‘alaba, chempionlik. Ammo mukofot puli stolga qo‘yilganda, adolat yana bir bor sinovdan o‘tdi. U 10 000 dollar oldi. Shu turnirda Ilie Nastase esa 25 000 dollarni qo‘lga kiritdi.

Farq yangi emas edi, yillar davomida davom etib kelayotgan tizim edi. King matbuot bilan o‘tirgan paytlarini shunday tasvirlaydi: ichidan qaynab, tashqaridan esa muloyim ko‘rinishga urinardi. Ammo bir pallada ichki qaynash so‘zga aylandi.

U o‘sha paytda shunday deganini eslaydi: “Kelasi yili teng mukofot bo‘lmasa, qaytmaymiz.” Bu shunchaki shikoyat emas, ultimatum edi. Va aynan shunday qat’iyat WTA tug‘ilishiga, keyinchalik esa butun tur uchun teng mukofot puli tamoyiliga olib keldi.

Battle of the Sexes, WTA, va yana o‘qishga qaytish

Suhbat davomida King o‘zining Bobby Riggsga qarshi o‘tkazgan afsonaviy Battle of the Sexes uchrashuviga ham to‘xtaldi. Bu faqat tennis o‘yini emasdi — bu jinslar tengligi haqidagi bahsni butun dunyo ko‘z o‘ngida kortga olib chiqqan voqea edi.

King shuningdek, oradan yillar o‘tib, o‘qishga qaytib, diplom olish qarorini ham tilga oldi. Kortdagi yutuqlariga qaramay, u ta’limni yakunlashni o‘ziga qarzdor deb bildi. Uning uchun g‘alaba faqat set va geimlar bilan o‘lchanmaydi; imkoniyat, huquq va tanlov erkinligi bilan ham o‘lchanadi.

Endi esa bu hikoyalar ekranga chiqadi

Kingning aytib berganlari, sahna ortidagi voqealar, tenglik uchun kurash, Elton John bilan do‘stlik, “Philadelphia Freedom” tarixi — bularning barchasi tez orada tomoshabinlar uchun bitta oqimga jamlanadi.

“Give Me the Ball” nomli yangi hujjatli film ESPN kanalida 22-noyabr, yakshanba kuni premyera qilinadi. U yerda Kingning hozirgacha parcha-parcha aytilgan rivoyatlari bir butun hikoyaga aylanadi.

Savol esa shunday: bu film yangi avlod sportchilariga ham to‘pni qo‘lga olib, o‘yinni o‘zgartirishga jur’at beradimi?