James Maddison: Tiz jarohati va yangi mavsumdagi umidlar
Shanba tushlik payti endi faqat futbol emas, hayot darsi ham bo‘ladi. BBC One’dagi “The Football Interview” yangi mavsumni “Tottenham Hotspur” yarim himoyachisi James Maddison bilan boshlaydi. Kelly Somers bilan suhbatda u maydondan uzoq qolgan bir yilini ochiqchasiga tilga oldi: bu faqat tizzadagi jarohat emas, uyda “xandaqdagi hayot” ham bo‘lgan.
29 yoshli futbolchi o‘tgan mavsumning deyarli barchasini o‘tgan avgustdagi oldingi chatishtiruvchi boylam (ACL) yorilishi sabab o‘tkazib yubordi. Shu orada esa uyidagi hayot butunlay o‘zgardi: turmush o‘rtog‘i ikkinchi egizaklarga homilador bo‘ldi, besh nafar, to‘rttadan kichik bola bilan uy — front chizig‘iga aylandi.
Maddison bu davrni “hayotidagi eng og‘ir yil” deb ataydi, lekin aynan oila uni ushlab qoldi.
U shunday deydi, tizzasi chilparchin bo‘lgan paytda ham, fikrini boshqa tomonga buradigan, uni o‘ziga qaytaradigan kuch oilada bo‘lgan. Homilador turmush o‘rtog‘i yonida bo‘lishi, o‘zini emas, uni o‘ylashi kerak edi. Shunday qilib, futbolchi uchun eng katta zarba bo‘lgan jarohat, paradoksal tarzda, eng katta tayanchga aylanadi.
Uyda esa tinchlik bo‘lmagan.
Ko‘plab tagliklar, uy ichida mayda “falokatlar”, betinim yugurayotgan besh bola. Maddison baribir kulib gapiradi: hammasi arziydi, deydi. U bu tartibsizlikni sevadi, bundan voz kechmoqchi emas.
“Dad Spurs’dan ketganmi?”
Futbolchi uchun bir yil — uzoq. Bola uchun esa butun olam o‘zgaradi. Maddisonning to‘ng‘ich o‘g‘li Leo bir payt kelib otasini klub bilan bog‘lamay qo‘ygan. U uchun “Dad” endi maydondagi o‘yinchi emas, tizzasiga apparat bog‘lab, uyda o‘tirgan odamga aylangandek tuyulgan.
Maddison shu tafovutni aniq his qiladi: uch yarim yoshdan to‘rt yarim yoshgacha bo‘lgan davr bolalar uchun ulkan sakrash. Leo avvalgi mavsumlarni, tribunadagi o‘yinlarni, otasining maydondagi lahzalarini eslay olmay qolgan. Endi esa Maddisonning eng katta istaklaridan biri — o‘g‘li yana stadionga kelib, “Dad”ni maydonda ko‘rishi, bu safar xotirasida saqlab qolishi.
“Tottenham” uchun ham bu yil oson kechmadi. Klub so‘nggi turda omon qoldi, tushish chizig‘idan atigi ikki ochko yuqorida yakunladi. Maddison televizor qarshisida o‘tirib, o‘yinlarni tomosha qildi, lekin hech narsa qila olmadi. U jamoaning ijodkorlik yetishayotganini ko‘rib, ichida har safar “bu yerda men nima qilgan bo‘lardim?” degan savol bilan yashadi.
Roberto De Zerbi: avval ruh, keyin taktika
Mart oyida klub boshiga italiyalik murabbiy Roberto De Zerbi keldi va “Tottenham Hotspur Stadium”dagi kayfiyat asta-sekin o‘zgara boshladi. Maddison uni qisqa, lekin aniq ta’riflaydi: juda aqlli, taktikada mayda detalgacha o‘ylaydigan, futboldan boshqasini o‘ylamay qo‘yadigan darajada ishqiboz.
Shunga qaramay, u kelgan ilk kunlaridayoq hammani murakkab sxemalar bilan bosib tashlamadi. De Zerbi birinchi navbatda jamoaga futboldan zavq olish hissini qaytarishni maqsad qildi. Qog‘ozdagi chizmalar emas, kiyinish xonasidagi kayfiyatni tiklashni tanladi.
Birinchi katta qarorlaridan biri — oddiy, lekin ta’sirli: jamoaviy kechki ovqat. Qoidalar bo‘shashtirildi, ichimlikka ham ruxsat berildi. Murabbiy yigitlarga bir kechaga bo‘lsa-da, faqat futbolchi emas, oddiy inson bo‘lib qolishni taklif qildi. Maddison o‘sha kechani eslar ekan, bir kecha ichida jamoa ichidagi iplar mahkamroq bog‘langandek bo‘lganini aytadi. Stol atrofida ochilgan suhbatlar, kulgi, erkinlik — bu ham taktika, faqat boshqacha ko‘rinishda.
Slipperda ham bo‘lsa — zaxira o‘rindig‘ida bo‘l
De Zerbi yana bir noan’anaviy qarorga qo‘l urdi: Maddison hali maydonga qaytishga tayyor emasligini aytib turgan paytda ham uni zaxira o‘rindig‘iga qo‘shdi.
Maddisonning o‘zi bunga hayron bo‘lgan: “Hali o‘ynashga tayyor emasman, boss”, degan kayfiyatda bo‘lgan. Italiyalik murabbiy esa unga boshqacha qaragan. U Maddisonni hatto “slipper”da bo‘lsa ham, zaxira o‘rindig‘ida ko‘rishni istaganini aytadi. Maqsad bitta — uni yana guruh ichiga qaytarish, jamoaga yaqin tutish.
Bu ishonch futbolchi uchun ulkan maqtov bo‘ldi. U o‘zini zudlik bilan jamoaning bir qismi sifatida tutdi: o‘yin oldi tayyorgarlik, zaxira o‘rindig‘idagi kayfiyat, kiyinish xonasidagi ohang — hammasida bor bo‘lishga harakat qildi. U buni “biz xavf zonasi ustidan chiqib ketishimizga sabab bo‘ldim”, deb da’vo qilmaydi, lekin o‘sha ruhiy burilishning ichida bo‘lganidan faxrlanadi.
11 may kuni “Leeds”ga qarshi o‘yinda Maddison nihoyat maydonga qaytdi. Bu faqat tizzaning emas, boshning ham sinovi edi. Shundan keyin u hali mavsumoldi o‘yinlarida xavf qilinmadi, ehtiyotkorlik ustun keldi.
Yangi mavsum oldidan: sog‘lom tana, ochko‘z ong
Endi esa u bir narsani juda aniq biladi: oldinda bo‘ladigan mavsumni sog‘lom o‘tkazishni istaydi. U mashg‘ulotlarda o‘zini ayamayapti, maqsadi oddiy, lekin talabli — imkon qadar ko‘proq o‘yinda maydonga tushishga tayyor bo‘lish.
Maddison o‘zini yaxshi biladi: agar u to‘liq sog‘lom bo‘lsa, bu liga ichida o‘yin taqdiriga ta’sir o‘tkazish qobiliyatiga ega futbolchilardan biri. U shunchaki maydonga qaytishni emas, o‘yinlarni o‘zgartirishni, “Tottenham”ga yana ijod, oxirgi pas, standart vaziyatlardagi xavf olib kelishni xohlaydi.
Uyda besh bola, klubda yangi murabbiy, orqada dahshatli yil. Oldinda esa savol aniq: bu safar sog‘lom va ochko‘z James Maddison “Tottenham”ni past chiziqdan yuqoriga tortib chiqara oladimi?
