UZB SPort

MS Dhoni – Chennai Super Kings bilan xayrlashdi

Chennai Super Kings muxlislari yillar davomida qo‘rqib kutgan sana baribir yetib keldi. IPL 2027 oldidan retention muddati yakunlanayotgan kunda MS Dhoni liga bilan xayrlashdi. Seshanba, 17 noyabr – faqat bir klubning emas, butun kriket avlodining kalendarida alohida belgilab qo‘yiladigan kun bo‘lib qoldi.

U endi sariq libosni kiyib maydonga tushmaydi. Ammo u sariq libosdan chiqib ketmaydi. Kelasi yildan boshlab Dhoni besh karra chempion jamoada Team Mentor sifatida ishlaydi. Shunchaki rol almashdi, xolos. Sariq armiyaning yuragi esa o‘sha-o‘sha.

2008dagi tavakkal – tarixga aylangan qaror

Bu hikoya 2008 yilda boshlangan. IPL ilk bor o‘yinchilar auksionini o‘tkazganida, Chennai Super Kings stolga 1,5 million dollar qo‘ydi va o‘sha paytdagi eng qimmat sotib olishni amalga oshirdi. Maqsad aniq edi: yangi ligaga yangi yuz kerak. U yuz – MS Dhoni edi.

O‘sha tavakkal keyinchalik beshta IPL chempionligi va ikkita Champions League T20 g‘alabasiga aylandi. U faqat kuboklarni ko‘tarmadi, statistika ham uning foydasiga: 5314 run bilan CSK safidagi ikkinchi eng yaxshi to‘purarga aylandi, 272 ta o‘yin bilan klub tarixidagi eng ko‘p maydonga tushgan futbolchiga (kriketchiga) aylandi. Bu raqamlar ortida esa bir avlodning bolaligi, yoshlik xotiralari, kechki o‘yinlar, ovozi boricha qichqirilgan “Thala!”lar turibdi.

So‘nggi yillar savoli: “Qachon?” edi

Oxirgi bir necha mavsumda bitta savol havoda osilib turdi: Dhoni qachon to‘xtaydi? 2020 yilda u xalqaro kriketga nuqta qo‘ydi, ammo IPLni tashlab ketmadi. Aksincha, yana ikki marta – 2021 va 2023 yillarda – CSKni cho‘qqiga olib chiqdi. Tajriba va sovuqqonlik hali ham o‘z ishini qilar edi.

Ammo vaqtni hech kim yenga olmaydi. Yillar o‘tgan sayin Dhoni koptok bilan pastroq o‘rinda, qisqa segmentlarda o‘ynay boshladi. Uning roli ko‘proq yakunlovchi, impuls beruvchi bo‘lib qoldi, natijalar esa ba’zan porladi, ba’zan susaydi. Tizzadagi muammolar, 2023 yildan beri qayta-qayta bezovta qilayotgan og‘riqlar, 2026 yilgi butun mavsumni o‘tkazib yuborishga majbur qilgan boldir jarohati – bularning bari tananing “yetar” degan ishorasi edi.

Jamoa ham bu og‘riqni his qildi. So‘nggi uch yil ichida CSK pley-offga chiqa olmadi. Dhoni karerasidagi pasayish bilan klubning natijalari ham sirg‘alib bordi. Stadion tomoshabinlar bilan to‘ldi, lekin maydonda eski hukmronlik yo‘qoldi.

Yangilanish davri: Fleming ketdi, Dhoni krampondan

2027 oldidan Chennai o‘zini boshqatdan qurishga kirishdi. Yil boshida murabbiylar shtabida katta o‘zgarish ro‘y berdi: 17 yil davomida jamoani boshqargan Stephen Fleming o‘rnini Zaheer Khan egalladi. Endi esa Dhonining kramponni mixga ilishi shu yo‘nalishdagi navbatdagi qat’iy qadam bo‘ldi.

Bu faqat bir afsonaning ketishi emas. Bu sariq armiyaga butunlay yangi bob ochish imkoniyati. Yangi murabbiylar, yangi g‘oyalar, yangi yulduzlar. Lekin soyada baribir eski raqam 7 turadi – endi murabbiylik kreslosida.

“CSK – bu Dhoni, Dhoni – bu CSK”

Klub egasi N. Srinivasan bu aloqani eng sodda, eng to‘g‘ri so‘zlar bilan ifoda etdi: “CSK Dhonisiz tasavvur qilib bo‘lmaydi. Yigirma yilga yaqin vaqt davomida biz birga yurdik, birga ulg‘aydik – g‘alabalar, mag‘lubiyatlar va ularning orasidagi hamma lahzalarda.”

Uning gaplarida bir narsaga urg‘u bor: ishonch. “Biz bir-birimizning niyatimizni so‘roq qilmadik. Ana shu ishonch bu sayohatni mumkin qildi,” – deydi u. 2008 yilda Dhonini albatta CSK tarkibida bo‘lishi kerak, deb turib olgani haqida eslar ekan, u bu qarorni “faqat kuboklar uchun emas, inson sifatida eng to‘g‘ri tanlov bo‘lgan”ini ta’kidlaydi. Va bitta jumla bilan yakunlaydi: “Bu doim uning uyi bo‘lib qoladi.”

Rupa Gurunath esa Dhonini “bir umrlikda bir marta uchraydigan futbolchi” deb atadi. Uning fikricha, Dhoni klubning poydevorini qo‘yib bergan, nafaqat maydonda, balki klub madaniyatida ham. Yetakchilik, kamtarlik, sadoqat – bu so‘zlar Chennai tomoshabinlari uchun shunchaki sifat emas, balki Dhonining o‘zi bilan tenglashgan tushunchalar.

Rupa bitta muhim nuqtani ham ochiq aytadi: afsona ketmaydi, faqat rolini o‘zgartiradi. Mentor sifatida u, ayniqsa, yoshlar bilan ishlashda, o‘tish davrida beqiyos ahamiyatga ega bo‘ladi. CSKning keyingi avlodi aynan uning ko‘z o‘ngida, uning maslahatlari bilan shakllanadi.

Uch format, uch xayrlashuv

MS Dhonining katta sahnadan ketishi bosqichma-bosqich bo‘ldi. 2014 yil 30 dekabrda u Test kriketini tark etdi. 2020 yil 15 avgustda xalqaro kriket – ODI va T20I – bilan xayrlashdi. Endi navbat IPLga keldi.

Har safar bir formatdan ketganda, uning orqasida trofeylar, rekordlar va eng muhimi – muxlislarning ishonchi qolib ketdi. CSKda ham xuddi shunday bo‘ldi. Statistikalar unutilishi mumkin, lekin sariq tribunalar o‘rtasida, kechqurun chiroqlar ostida, Dhoni so‘nggi bo‘lib kiyinish xonasidan chiqqan lahzalar – bu kadrlar yillar o‘tib ham xotiradan o‘chmaydi.

Endi savol boshqa: sariq armiyaning keyingi bobida u qanday iz qoldiradi? Mentorga aylangan Dhoni – bu raqamlar emas, bu qarorlar, strategiyalar, sahna ortidagi sokin, lekin ta’sirchan ovoz. CSKning navbatdagi kubogi uning qo‘lida emas, lekin baribir uning imzosi bilan ko‘tariladimi?