Stan Wawrinka: Nyu-Yorkdagi xayrlashuv va avlodning yakuni
2026-yilgi US Open bir chempionning navbatdagi yurishi emas. Bu — Stan Wawrinka uchun tayyorlanayotgan haqiqiy xayr-ma’raka. O‘n yil avval shu kortlarda u o‘zining eng katta yakka yutug‘ini qo‘lga kiritgan, endi esa shu yer uning katta sahnadan tushishini ko‘radi.
Bir qo‘lli backhandi bilan butun bir davrni belgilagan shveysariyalik uchun bu turnir faqat taqvimdagi sana emas. Bu uning o‘z izini qat’iy qoldirgan sportdan rasmiy chiqib ketishi, ko‘plab muxlislar uchun esa tennis bilan o‘z shaxsiy tarixini qayta ko‘zdan kechirish fursati.
Indian Wellsdan boshlangan yo‘l
Wawrinka ko‘pchilik hayotiga televizor orqali kirib kelgan bo‘lishi mumkin, lekin uning hikoyasi 2008-yilgi Indian Wellsdagi Pacific Life Open (hozirgi BNP Paribas Open) singari joylarda jonli rang olgan. O‘sha paytda u hali ko‘pchilik uchun “Stanislas Wawrinka” edi — iste’dodli, ammo hali elita qatlamiga kirmagan o‘yinchi.
Kvartfinalda u paytdagi yangi yulduz, 2008-yilgi Australian Open chempioni Novak Djokovicga qarshi maydonga tushgan. Natija aniq edi: 7-6, 6-2 hisobida serbiyalik g‘olib bo‘ldi. Lekin bu raqobatning tugashi emas, boshlanishi edi. O‘sha kortlarda ilk marta ko‘rilgan Wawrinka keyingi o‘n yillikda tennisning eng yirik kuchlariga qarshi haqiqiy tahdidga aylanadi, deya o‘sha paytda tasavvur qilish qiyin edi.
“Big Four”ga eng katta chaqiriq
Juan Martin del Potro 2009-yilda US Openni yutib, “Big Four” hukmronligiga birinchi jiddiy zarbani bergan bo‘lsa, uzoq muddatli, tizimli bosimni aynan Wawrinka ta’minladi. U uchta “Grand Slam”ni qo‘lga kiritdi: 2014-yilgi Australian Open, 2015-yilgi French Open va 2016-yilgi US Open.
Uning cho‘qqisi — bu raqamlar emas, balki o‘yinining o‘zi edi. Tourda ko‘plab chiroyli bir qo‘lli backhandlar bo‘lgan, ammo Wawrinkaniki boshqacha urardi. Og‘ir, keskin, estetika va zo‘ravonlikning g‘alati uyg‘unligi. Har zarbasi bilan u chiziqni emas, raqibning ishonchini kesib tashlagandek tuyulardi.
Yonex raketkasi, 2014-yilgi “Aussie” chempionligi, qizil kortlarda va qattiq kortlarda yirik final sahnalari — bularning barchasi uning tennis tarixidagi o‘rnini mustahkamlab qo‘ydi.
Olimpiya oltini va Davis Cupdagi og‘ir vazn
Wawrinka yakkalikda yulduzga aylanishidan ancha oldin, u Shveysariya tennisining eng muhim poydevorlaridan biriga aylanib ulgurgan edi. 2008-yilgi Pekin Olimpiadasida u Roger Federer bilan birga juftlik bahslarida oltin medalni yutib, mamlakat uchun tarixiy natija qayd etdi.
2014-yilda esa u yana bir bor milliy ranglarni yelkasiga oldi va Davis Cupda Shveysariyani chempionlikka eltishda hal qiluvchi rol o‘ynadi. Bu unvonlar statistik jadvalda faqat kichik yozuv bo‘lib ko‘rinishi mumkin, lekin ularning ortida Wawrinkaning xarakteri, bosim ostida o‘yinini ko‘tarib chiqish qobiliyati yotadi.
Birinchi “Grand Slam”: shubhalar va javoblar
2014-yil, Australian Open. Rafael Nadal jarohat bilan o‘ynayotgan, Wawrinka esa o‘zini eng yirik sahnada isbotlashga urinayotgan payt. To‘rt setlik final, yangi chempion. O‘sha paytda ko‘pchilik bu natijani tasodif, “yarim imkoniyat” sifatida baholadi.
Wawrinka bunga javobni kortda berdi. 2015-yilda Parisda French Openni qo‘lga kiritdi, Roland Garrosdagi muvaffaqiyat esa uning universal chempion sifatidagi maqomini mustahkamladi. Oradan bir yil o‘tib, Nyu-Yorkda, 2016-yilgi US Open finalida u yana eng yirik sahnada g‘alaba qozondi. Endi hech qanday “tasodif” haqidagi gaplar o‘z kuchini yo‘qotdi.
So‘nggi yurish: Berrettini va, ehtimol, Djokovic
Endi esa navbat 2026-yilgi US Openga keldi. Wawrinka birinchi bosqichda Matteo Berrettiniga qarshi maydonga tushadi — jarohatlar bilan ko‘p kurashgan, ammo hali ham katta kortlar uchun yaratilgandek ko‘rinadigan sobiq Wimbledon finalchisi.
Bu to‘qnashuv tennis muxlislarining tilida bitta so‘z bilan ifodalanadi: “popcorn match”. Har ochkosi tomoshabinlarni o‘rindiqqa mixlab qo‘yishi mumkin bo‘lgan o‘yin. Agar Wawrinka g‘alaba qozonsa — va bu “agar” juda katta — unda ehtimol ikkinchi davrada uni yana bir eski tanish kutib turadi: Novak Djokovic.
Bu ikki ism yonma-yon kelganda, xotira darhol 2015-yilgi French Open va 2016-yilgi US Open finaliga qaytadi. O‘sha paytlarda Wawrinka Djokovicni aynan “katta sahna”da to‘xtata olgan kam sonli odamlardan biri edi. Endi esa bu ehtimoliy uchrashuv nafaqat turnir, balki butun bir davr uchun ramziy ma’noga ega bo‘lishi mumkin.
Tennisdan ketish boshqacha og‘riydi
Klub sportida yulduzlar almashadi, lekin emblema qoladi. Futbolda Harry Kane ketadi, Moussa Dembele ketadi, ammo Tottenham Hotspur baribir maydonga tushaveradi. Yangi kunni Flavio Cobolli, Sandro Tonali yoki Savio bilan boshlash mumkin — klub bor ekan, hikoya davom etadi.
Tennisda esa boshqacha. Bu erda klub yo‘q, gerb yo‘q, faqat ism bor. O‘yinchi ketdimi — butun koinot o‘zgaradi. Ha, ular keyinroq murabbiylar boksi yoki tribuna ortida paydo bo‘lishi mumkin, lekin Juan Carlos Ferrero kabi nomlar ham abadiy qolmaydi. Karyera tugadi — hammasi shu. Orqaga yo‘l yo‘q.
Wawrinkaning ketishi ko‘p yillik tennis odatini, yakshanba tonglaridagi final tomoshalarini, kechasi uyg‘oq qolib ko‘rilgan setlarni ham o‘zi bilan birga olib ketayotgandek tuyuladi. Kort yonida ulg‘ayganlar uchun bu nafaqat sportchi bilan, balki o‘z hayotining bir bo‘lagi bilan xayrlashishdir.
Oxirgi savol: to‘lqinga minib ketamizmi yoki cho‘kibmiz?
Tour esa to‘xtamaydi. Wawrinka ketadimi, boshqa bir ism chiqadi. Reallik shunday: tennis o‘yinchisi nafaqaga chiqqach, uning hikoyasi tugaydi, lekin turnirlar davom etaveradi. To‘lqin keladi, sen esa yoki uni minib ketasan, yoki unda cho‘kasan.
US Open 2026 Wawrinka uchun xayr, muxlislar uchun esa sinov bo‘ladi. Ularning qanchasi yangi davrni qabul qiladi, qanchasi esa hali ham yonex raketkasi va bir qo‘lli backhandi bilan kortni yorib o‘tgan o‘sha shveysariyalikni kutishda davom etadi?
Javobni Nyu-York tuni beradi. Kortga esa yana bir bor Stan Wawrinka chiqadi. Oxirgi marta. Shu yetarlimi?
