
- muallif:
- Jasur Ahmedov
Victor Wembanyama: Spursning G‘alabalari va Uning Rol
Oyning boshida, hali formasi yechilmagan, Victor Wembanyama matbuot anjumaniga chiqdi va yuzida g‘alati ifoda bor edi. Tarix yozgan yigitga o‘xshamasdi. Go‘yoki nimadandir qoniqmagandek.
U aynan shu kechada 52 ochko, 24 ribaund va 8 blok bilan maydonni portlatdi. 1974 yildan beri atigi bir marta takrorlangan statistik to‘plam. San Antonio Spurs esa Dallas Mavericks ustidan atigi bir ochkolik g‘alabani tortib oldi.
Shunga qaramay, Wembanyama shamollash bilan o‘ynayotganini, va faqat shu tunda oyoqlari nihoyat “o‘ziga kelganini” aytdi.
“Shunaqa bo‘lishi kerak,” dedi u. “Tez-tez.”
U adashmadi.
Ligadagi eng qizigan jamoa
Bugun Spurs – butun NBAdagi eng issiq jamoa. 12 ta ketma-ket g‘alaba, G‘arb konferensiyasi tepasiga ko‘tarilish, umumiy jadvalda Los Angeles Lakers bilan bir xil natija. Raqamlar ham yolg‘on gapirmaydi: hujum samaradorligi bo‘yicha ilk uchlikda (119.2), himoyada ham shunday (106.6), sof ko‘rsatkichda esa +12.6.
O‘tgan mavsum finalda to‘xtab qolgan jamoa hozir chempionlikka jiddiy da’vogardek ko‘rinmoqda. Bu sakrashning markazida esa bitta ism turibdi: Victor Wembanyama.
Yaqinda, 16 noyabr, dushanba kuni u Western Conference haftaning eng yaxshi o‘yinchisi sovrinini qo‘lga kiritdi. Mavsumning ilk oyidayoq ikkinchi marta. Uning o‘rtacha ko‘rsatkichlari karerasidagi eng yuqori darajaga chiqdi: 28.6 ochko, 11.6 ribaund, 4.3 blok.
Ammo bu hikoya faqat raqamlar haqida emas. Bu – u qanday o‘ynayotgani haqida.
Raqamlar emas, yirtqichlik
Wembanyama endi maydonni “o‘lchab” yurmaydi. U bo‘sh joyni ko‘rsa, halqa tomon yorib kiradi, bo‘yi-basti bilan eng qulay zarbalarni topadi. Agar himoya ichkarini yopsa, u tashqariga chiqib, uchlik bilan maydonni kengaytiradi.
U har bir hujumda ikkita sodda, lekin o‘ta xavfli yo‘lni taklif qilmoqda: yoki bo‘shliqni yirtib o‘tish, yoki himoyani tashqariga tortish.
Bugun u NBAda bo‘lib, har bir o‘yinda bo‘yalgan hududda eng ko‘p ochko oladigan o‘yinchilardan biri. O‘rtacha 15.3 ochko – bu borada faqat Miami Heat yulduzi Giannis Antetokounmpo (17.9) undan oldinda. Lekin yana bir detal bor: Wembanyama butun ligada eng ko‘p dank qilayotgan o‘yinchi. 65 ta. Antetokounmpo esa undan 19 ta dank ortda.
Bu nimani anglatadi? U pastda joy olganmi – to‘xtatish qiyin. O‘zi yakunlaydi, yoki sheriklariga osmonga otib beradigan lob manbaiga aylanadi. Bitta gap bilan aytganda: Wembanyama murosaga bormayapti. U “settle” qilmayapti. U halqaga borayapti.
Finaldagi saboq va bugungi tezlik
O‘tgan mavsum New York Knicksga qarshi finalda Spurs aynan shuning uchun qiynalgandi: uchlikka haddan tashqari berilib ketish, perimetr zarbalarga ishonib qolish. Ular eng yaxshi ko‘rinishiga esa qachon kiradi? Tezkor himoya-hujum, bo‘yalgan hududga agressiv hujum, gardlarning yugurishi.
Hozir esa bu falsafa to‘liq ishlayapti.
Dylan Harper asosiy tarkibga ko‘tarilgach, Spurs startdagi bekorti butun ligadagi eng tezkor uchlikka aylandi. De’Aaron Fox, Stephon Castle va Harper – ularning har biri bo‘sh maydon topsa, bir necha soniyada raqib savatiga yetib boradi. Har biri halqaga kesib kiradi. Har biri bo‘sh qolgan sherigini topa oladi.
Eng muhimi – ular to‘pni qadrlashni biladi.
Spurs bugun butun NBA bo‘yicha eng kam xato qiladigan jamoa: har o‘yinda atigi 12.3 yo‘qotish. Bu hujum samaradorligini osmonga ko‘tardi, va hali bu chegarasi emas. Erkin agent sifatida kelgan Tobias Harris (boldiridagi jarohat sabab) noyabr oxirigacha safdan tashqarida bo‘ladi, lekin u qaytgach, perimetrdan yanada barqaror otuvchi sifatida yana bir qurol qo‘shiladi.
Shunga qaramay, hatto Harris bo‘lmaganda ham, raqiblar allaqachon savolga duch kelmoqda: kimni ushlaymiz? Kimdan voz kechamiz?
Castle javobi va raqiblarning muammosi
13 noyabr, juma kuni Golden State Warriorsga qarshi o‘yinda bu savol aniq ko‘rindi. Warriors himoyasi Wembanyama, Fox va Harperga e’tibor qaratib, Stephon Castlega uchlikni “hadya” qilgandek bo‘ldi. Natija? 38 ochkolik dars.
Castle 32 ochko urdi, 8 ta uchlikdan 5 tasini joyiga yetkazdi. Himoya esa rejasini o‘ylab ko‘rishga majbur bo‘ldi.
“Raqiblar shoshilib, juftliklarni almashtirib, ortiqcha rotatsiyaga tushib qolganini ko‘rsak – aynan shunda biz o‘zimizni eng yaxshi his qilamiz,” dedi Castle o‘yindan keyin. “To‘p tez harakat qilsa, ularni rotatsiyaga majbur qilsak, kirib borishlar va butunlay bo‘sh zarbalar paydo bo‘ladi.”
Spurs bugun aynan shunday o‘ynamoqda: to‘p “sakraydi”, himoya esa ulgura olmaydi.
Raqiblar darajasi va oldindagi sinovlar
Bir haqiqat bor: bu 12 o‘yindan iborat g‘alabali seriya eng kuchli raqiblarga qarshi bo‘lmadi. San Antonio hali elita jamoalarga qarshi ham shunday darajani ushlab tura olishini isbotlashi kerak.
Bu yo‘lda yaqin kunlardagi uchrashuvlar muhim sinov bo‘ladi. Dushanba kungi Detroit Pistons bilan o‘yinda, keyin esa noyabr oxirida ketma-ket uchlik: Portland Trail Blazers, Lakers, Celtics. Mana shu uchrashuvlar Spursning haqiqiy “shift”ini ko‘rsatadi.
Lekin yana bir fakt bor: bu g‘alabali marafon mavsum boshidagi zarbadan keyin kelgan. Spurs dastlabki ikki uchrashuvini boy berdi, shundan so‘ng 24 oktyabr kuni Mavericks ustidan g‘alaba qozondi. G‘alaba bo‘lishiga qaramay, bosh murabbiy Mitch Johnson kiyinish xonasida ohangni keskin o‘zgartirdi. U bu guruhdan ko‘proq narsa kutishini ochiq aytdi, jamoani “o‘z standartiga qaytishga” chaqirdi.
Hozirgacha esa bir narsa aniq: bu chaqiriq javobsiz qolmadi.
Savol endi boshqa: Spurs bu standartni qanchaga qadar balandlatishi mumkin?