
- muallif:
- Jasur Ahmedov
Willy Gilheaney: Jahon reytingiga qaytish hikoyasi
U ham mushtlashuvchilar sulolasidan. U ham qo‘lqopni bir muddat chetga surib, ruhiy tushkunlik va ortiqcha vazn bilan olishgan. U ham qaytib kelib, chempion bo‘ldi.
Ammo bu safar gap Tyson Fury haqida emas.
Bu – Swansea shahridan chiqqan, sayyohlar jamoasiga mansub, vaznini yo‘qotib, o‘zini qayta topgan welterveyt Willy Gilheaney hikoyasi.
Fury bilan surat – hayotni o‘zgartirgan lahza
Gilheaney o‘z yo‘lini Fury bilan taqqoslashdan cho‘chimaydi. Ikkalasi ham sayyohlar jamoasidan, ikkalasi ham depressiya bilan olishgan, ikkalasi ham ringdan uzoqlashgan. Biri og‘ir vazn taxtidan, biri esa hali boshlanmagan professional orzularidan.
U Fury bilan uchrashgan kunini aniq eslaydi. Swansea shahrida bo‘lib o‘tgan uchrashuv, Deontay Wilder ustidan ikkinchi marta g‘alaba qozonib, og‘ir vazn tojini saqlab qolgan Fury, navbatdagi muxlislar safi, navbatdagi surat.
“Men o‘sha paytda semirib ketgan, kayfiyatim ham yaxshi emasdi. Uni ko‘rish meni chinakamiga ilhomlantirdi,” deydi 30 yoshli Gilheaney.
Fury bu suratni, ehtimol, eslab ham qolmagandir. Ammo Gilheaney uchun u lahza burilish nuqtasiga aylandi. O‘sha “chuvvash” yigitdan bugungi chempionni tanib bo‘lmaydi.
Yetti tosh yo‘qoldi, yo‘qolgan muhabbat qaytdi
O‘sha uchrashuvdan keyin voqealar sekin, ammo qat’iy o‘zgarishni boshladi. Gilheaney yetti tosh (taxminan 45 kg) vazn tashladi, ringga qaytdi, o‘n yil davomida ruhiy muammolar ostida ko‘milgan boksga bo‘lgan muhabbatini qayta topdi.
Endi u Fury’ning Cardiffdagi Principality Stadiumdagi Anthony Joshua bilan jangidan bir oy oldin o‘zi ham poytaxt ringiga ko‘tariladi. Bu atigi sakkizinchi professional jangi bo‘ladi. Lekin u allaqachon uchta kamarni qo‘lga kiritgan, endi esa WBA Continental Gold unvonini to‘rtinchisi qilishni ko‘zlamoqda.
Uning murabbiyi, sobiq kruyzerveyt chempion Enzo Maccarinelli shunday deydi:
“Uning salohiyati ulkan. Agar u o‘n yil ringdan chetda qolmaganida, bugun jahon chempioni bo‘lardi.”
Bu gapni aytayotgan odam tasodifiy emas. 2006 yilda u Swansea tarixidagi ilk jahon chempioniga aylangan, WBO kamarini ikki yil davomida himoya qilgan, Uels boksining oltin davrini boshlab bergan.
Bugun u Bonymaen ABC klubini boshqaradi – aynan o‘zi arqonlarni o‘rgangan, otasi murabbiylik qilgan, eski, kamtarona barakda. O‘sha yerda yoshligida Willy ham ilk zarbalarini mashq qilgan.
“Ular bizning oilamiz bilan yillar davomida do‘st bo‘lishgan,” deya eslaydi Maccarinelli.
Enzoning marhum otasi Mario ham Gilheaneyning otasini tayyorlagan – u esa Willy aytganidek, irland sayyohlar jamoasidagi “mushtlashuvchilar sulolasi”dan chiqqan.
“Willy bu yerga sakkiz-to‘qqiz yoshidan kelardi. Juda iste’dodli, lekin juda erinchoq edi. Olti marta milliy chempion bo‘ldi, keyin birdaniga to‘xtab qoldi,” deydi sobiq jahon chempioni.
Hayot bokschidan o‘zib ketgan yillar
10 yoshdan 17 yoshgacha deyarli 40 ta jang. Keyin turmush qurdi, farzandlar tug‘ildi, ish, ro‘zg‘or, mayda tashvishlar… va sekin-asta chuqurlashgan depressiya.
Fury ringni tark etganda, u allaqachon cho‘qqida edi – boks hayotini egallab olgan, tanaffus majburiy bo‘lib tuyulgan. Gilheaney esa aksincha, hayot boksdan ustun kelgan pallada sportni chetga surdi. Vazn oshdi, mashg‘ulotlar unutilib ketdi, qo‘lqopni yana kiyish fikri ham xayoliga kelmadi.
Hammasi tasodifday boshlandi.
“Enzoning zalidan ukalarimni olib ketishimni so‘rashdi,” deya eslaydi Willy.
U zaldan kirib kelganida, Maccarinelli uni ko‘rdi va hech narsani bezamasdan, o‘ziga xos ochiqchasiga fikrini aytdi. So‘ng uni darhol lapalar bilan ishlashga chorlagan.
“Enzo: ‘Padlarga chiq’, dedi. Bir daqiqadan keyin tamom bo‘ldim,” deydi Willy kulib.
Maccarinelli esa bu “bir daqiqa”ni ham ko‘p deb hisoblaydi – u o‘sha mashqni yarim daqiqaga yaqin deb eslaydi. Shunga qaramay, ertasi dushanba kuni telefon jiringlab, Willy’ning “meni professionalga tayyorlay olasizmi?” degan iltimosini eshitganda, Enzo shubhalanmasdan iloj topmadi.
Ammo o‘sha fevral jumasida, 2023 yilda, bir necha zarba, bir necha tomchi ter… va Fury bilan o‘sha surat xotirasi – nimanidir uyg‘otdi. Uch oy o‘tib, iyulda u professional debyutini o‘tkazdi. Shu orada esa tanasining deyarli yarmidan ayrildi.
“Hech qanday shaxsiy murabbiy, hech qanday dietologsiz,” deydi u faxr bilan.
17 ston 7 funt (111 kg) vazndan tabiiy welterveyt – 10 ston 6 funt (66 kg)gacha tushdi. Boksga bo‘lgan ishtiyoq yana yonib ketdi.
“Bu men uchun depressiyaga qarshi ulkan tayanch bo‘ldi. Mashg‘ulot qilganimdan hech qachon afsuslanmayman. Ba’zan zalga kelganingda, ‘yotoqda qolib, shokolad yeganim yaxshi edi’, deging keladi, lekin baribir mashqdan keyin o‘zingni ancha yaxshi his qilasan.”
U har mashg‘ulot bilan ichki jinlarini ortda qoldirmoqda.
Bonymaen – Uelsning “Kronk”i
Bonymaen zali bugun ham o‘sha eski barak, lekin devorlaridagi ruh o‘zgargan. Bu yerda Uels chempionlari tug‘iladi. U yerda ham ter, ham kulgi, ham og‘riq bor. Ayniqsa, Willy uchun – to‘rt farzandning otasi, endi esa yana ring jamoasining bir bo‘lagiga aylangan yigit uchun.
Zaldagi do‘stlik, bir-birini qo‘llab-quvvatlash, oila tuyg‘usi – uning ruhiy sog‘lig‘i uchun yana bir najot halqasi bo‘ldi.
“Va Enzo,” deydi u alohida urg‘u bilan. “Hech kim ishonmaganida u menga ishondi. Boksda nima bo‘lishidan qat’i nazar, men umr bo‘yi do‘st topganimni bilaman.”
O‘sha do‘st 20 noyabr, juma kuni ham uning yonida bo‘ladi. Willy Cardiffdagi ringga chiqib, argentinalik Alberto Palmetta bilan to‘qnash keladi. Bu jang Lauren Price’ning yagona welterveyt chempionlik kamarini Michaela Kotaskova’ga qarshi himoya qiladigan kechada o‘tkaziladi.
Maccarinelli Willy’ning nafaqat ringdagi natijalaridan, balki o‘sha “yo‘qolgan o‘n yil”ni qoplash uchun qilayotgan mehnati va intizomidan ham hayratda.
“Chuqur suvga o‘zimni otdim”
Bolaligidan beri orzu o‘zgarmagan: jahon chempionligi.
Shuning uchun ham u karerasini ataylab tezlashtiryapti, xavfsiz yo‘lni emas, xavfli, lekin tez yo‘lni tanlayapti.
“Men o‘zimni to‘g‘ridan-to‘g‘ri chuqur suvga otib yubordim, tishlay olganimdan ko‘ra ko‘proqni tishladim, yo‘lda esa uni chaynashni o‘rgandim,” deydi u.
Bu shunchaki balandparvoz ibora emas. Beshinchi jangida u allaqachon Uels super o‘rta vazn chempioni bo‘ldi. Oltinchi jangida vaznni tushirib, middleveytga o‘tdi va yana milliy kamarni oldi. Yettinchi jangida esa Cyrus Pattinson bilan tomoshabop to‘qnashuvdan so‘ng bo‘sh turgan WBO Yevropa kamarini yelkasiga ilib chiqdi.
Bonymaen zaliga qaytganidan beri u orqaga bir qadam ham tashlamadi.
“U juda qiziq xarakter, ajoyib yigit va ajoyib bokschi,” deydi Maccarinelli, Cardiffdagi to‘lib-toshgan arenalarga begona bo‘lmagan odam sifatida. “O‘ylaymanki, Uels ham, butun Britaniya ham uni juda tez sevib qoladi.”
WBO reytingida u allaqachon 14-o‘ringa ko‘tarilgan. Yana bir g‘alaba – va Fury bilan o‘xshashliklar ro‘yxati yana bir bandga ko‘payishi mumkin.
Furyga ochiq taklif
Gilheaney orzusini yashirmaydi.
“Agar u Joshua’ni yengsa, keyingi kartada u bilan birga jang qilishni juda istardim,” deydi u.
So‘ng jilmayib, mikrofonni ringdan tashqariga, Fury tomon buradi:
“Shunga qadar, agar arenaga kelmoqchi bo‘lsang, Tyson, marhamat. Biletni men olib beraman. Hech narsa uchun pul to‘lamaysan.”
Bir paytlar suratga tushish uchun navbatda turgan, vazn bosib, o‘ziga ishonchini yo‘qotgan yigit bugun jahon reytingida, katta kamarlarga bir necha qadam qolganda turibdi.
Endi savol bitta: bu safar hayot uni ringdan uzoqlashtiradimi – yoki u ring orqali hayotini butunlay o‘zgartirib yuboradimi?