2026 WAFCON: Braziliyaga yo‘l ochadigan turnir va yulduzlar

Afrika futboli yakshanbadan boshlab yana nafasini ichiga yutadi. 2026 yilgi Women’s Africa Cup of Nations – WAFCON start oladi, amaldagi chempion Nigeriya esa navbatdagi taxt himoyasiga chiqadi.

Musobaqaga esa uchinchi bor ketma-ket Marokash mezbonlik qilmoqda. Atlas Lionesses bu safar nihoyat kubokni ko‘tarish niyatida – ikki yil ketma-ket o‘z uyida finalda yutqazgan jamoa uchun bu endi shunchaki orzu emas, qarzdorlik masalasi.

Bu yilgi turnirning og‘irligi yanada katta: to‘rtta yarimfinalchi 2027 yilgi Fifa Women’s World Cup uchun Braziliya yo‘llanmasini qo‘lga kiritadi. Har bir o‘yin – ikki barobar narxda.

Quyida esa sahnani larzaga keltirishi kutilayotgan yetti futbolchiga nazar tashlaymiz.

Okoronkwo – Nigeriyaning sokin lekin halokatli quroli

AFC Toronto hujumchisi o‘tgan yil Nigeriyaning rekordni yana ham cho‘zgan – 10-chempionligining bosh mualliflaridan biri bo‘ldi. Ikki gol, olti golli uzatma – raqamlarning o‘zi hammasini aytib turibdi.

U chorak finaldan boshlab asosiy tarkibda maydonga tusha boshladi va shu paytdan boshlab Super Falcons hujumi boshqa ohangda chalindi. Yaratuvchanlik, aniqlik, sovuqqon yakunlash – hammasi bir futbolchida jam bo‘ldi.

Finalda esa Nigeriya mezbonlarga qarshi 0:2 hisobida ortda borayotgan payt. Stadion bosimi, vaqt siquvi. Aynan shunda 29 yoshli futbolchi penalti nuqtasiga keldi va sovuqqon zarbasi bilan qaytish uchun eshikni ochdi.

Shundan keyin u Folashade Ijamilusi uchun hisobni tenglashtirgan uzatmani berdi, yakunda esa Jennifier Echegini g‘alaba to‘pini urdi. Bir futbolchi ishtirokidagi ajoyib “kam-bek” ssenariysi.

Shunga qaramay, Okoronkwo o‘tgan yili CAF mukofotlaridan chetda qoldi. Bu e’tiborsizlik unga yangi motivatsiya bo‘lib xizmat qilishi turgan gap – katta sahnada yana o‘z so‘zini aytishga tayyor.

Tabitha Chawinga – WAFCONga ilk bor kelgan Malavi umidi

Malavi – turnirda ilk bor qatnashayotgan ikki jamoadan biri. Reytingda eng past o‘rinlardan birida turgan bu terma jamoa uchun asosiy umid – OL Lyonnes hujumchisi.

U o‘tgan mavsumda Fransiyada klubiga beshinchi ketma-ket chempionlikni taqdim etishga yordam berdi. 2023 yilda esa Paris St-Germain safida o‘ynab, UEFA Champions League musobaqasida maydonga tushgan va gol urgan ilk malavilik ayol bo‘lib tarixga kirdi.

Endi esa 30 yoshli yulduz terma jamoadagi eng katta qurolga aylanadi. U hujum chizig‘ida singlisi Temwa bilan birga harakat qilishi kutilmoqda. Qarshi taraf esa og‘ir: Nigeriya, Zambiya va Misr bir guruhda.

“Men Africa Cup of Nationsga chiqish uchun juda uzoq kutdim”, – degan u. “Yevropada katta o‘yinlar o‘ynadim, lekin qizlarga doim shuni aytaman: ‘uyalman, qo‘rqman’. Boshlashni, nimaga qodir ekanimizni ko‘rishni sabrsizlik bilan kutyapmiz”.

Malavi uchun bu nafaqat debyut, balki o‘zini butun qit’aga tanitish imkoniyati. Chawinga esa shu sahnaga to‘liq tayyor.

Ghizlane Chebbak – Marokash kapitani uchun oxirgi imkonmi?

Atlas Lionesses sardori uchun bu turnirning ohangi boshqacha. 35 yoshli yarim himoyachi yana bir bor kubok sari yo‘l oladi – ehtimol, so‘nggi marta.

O‘tgan yilgi finalda aynan u Nigeriyaga qarshi hisobni ochgan edi. Biroq yakunda marokashliklar yana kumush medallar bilan cheklanishdi. Og‘riqli tanish manzara.

Chebbak baribir turnirni shaxsiy yutuqsiz tark etmadi – besh marta gol urib, oltin butsa sohibasiga aylandi. 2022 yilda ham u to‘purarlar ro‘yxatida yetakchi bo‘lgan, o‘shanda Marokashni finalda Janubiy Afrika to‘xtatgan edi.

Hozir u Al-Hilal hujum chizig‘ida o‘ynaydi va noyabr oyida Afrika yil futbolchisi deb topilgan. Endi esa tarixda o‘chmas iz qoldirishga intilmoqda.

Sababi oddiy: uning otasi Larbi 1976 yilda erkaklar Afrika Kubogida Marokashga chempionlik olib kelgan tarkibda bo‘lgan. Qiz uchun uchinchi urinishda kubokni ko‘tarish – oilaviy hikoyani noyob “dubl”ga aylantirish demak.

Savol ochiq: bu safar sahna Chebbak uchun nihoyat baxtli yakun yozadimi?

Annedy Awuor – Kenya darvozasidagi qalqon

Harambee Starlets uchun bu turnir – sinovlarning sinovi. Dunyo reytingida 128-o‘rinda turadigan, final bosqichidagi eng past baholangan jamoalardan biri. Shunday vaziyatda darvozabonning shakli hamma narsani hal qilishi mumkin.

Annedy Awuor aynan shunday paytda oldinga chiqdi. O‘tgan yil fevralida Tunisga qarshi birinchi saralash bosqichida, safarda o‘tkazilgan javob uchrashuvida u ikkita penalti qaytardi. Shu o‘yin Kenyani 2016 yildan keyin ilk bor final bosqichiga qaytardi.

27 yoshli posbon ikki yil avval Ruminiyadagi Farul Constanta klubiga o‘tgach, tajribasini ancha boyitdi. Klub bilan ketma-ket ikki chempionlik – darvozabon uchun juda muhim maktab.

Endi esa u Marokash, Jazoir va Senegal bilan bir guruhda. Har bir seyv, har bir chiqish – Kenyaning WAFCONdagi ertagini yozadi.

Menna Ghazi – Misr ayollar futbolining yangi yuzidan biri

Misr WAFCON sahnasiga qaytayotganda, jamoa markazida allaqachon bir o‘n yillik yo‘lni bosib o‘tgan futbolchi turibdi. Menna Ghazi 2016 yilda, mamlakat oxirgi bor final bosqichida qatnashganida atigi 14 yoshda edi. Shunga qaramay, u o‘sha paytdayoq Cleopatras tarkibiga kiritilgan, faqat maydonga tushishga ulgurmagan.

Oradan o‘n yilga yaqin vaqt o‘tdi. Endi u Al Ahly klubi yarim himoyachisi, maydon o‘rtasida o‘yin ritmini belgilaydigan futbolchi. Uch yil avval oldingi xochsimon payining uzilishi tufayli uzoq tanaffusga majbur bo‘ldi, ammo qaytib kelish uchun kurashdi va yana eng yaxshi formasiga yaqinlashdi.

Bugun esa u ilhomni boshqa manbadan olmoqda – Misr erkaklar terma jamoasining 2026 Fifa World Cupdagi so‘nggi 16talikka chiqishi. “Bu bizning ayollar jamoamiz uchun eng katta motivatsiya”, – deydi u. “Ular yuragimizni quvonchga to‘ldirishdi. Endi bizda katta mas’uliyat bor – ayniqsa Afrika sahnasida Misr ayollar futboli merosini davom ettirish”.

Ghazi uchun bu turnir – nafaqat sportiy sinov, balki butun avlod uchun yo‘l ko‘rsatish imkoniyati.

Elida da Luz – yarim orollik orzuning sardori

Yana bir debyutant – Cape Verde. Bu terma jamoa ilk xalqaro uchrashuvini atigi 2018 yilda o‘tkazgan. Juda yosh loyiha, lekin allaqachon tarix yozmoqda.

Elida da Luz bu tarixning boshidan beri ichida. U dastlabki yillardan terma jamoa tarkibida, 2020 yildan esa sardorlik bog‘ichini taqib yuribdi.

Chap qanot himoyachisi bo‘lishiga qaramay, uning roli maydondan tashqarida ham, ichkarisida ham ulkan. U – tizimlar va kompyuter muhandisligi bo‘yicha diplomga ega mutaxassis. Terma jamoaning o‘zi esa to‘liq havaskor futbolchilardan tuzilgan.

Shunga qaramay, ular saralashda professional jamoalarni ortda qoldirishga muvaffaq bo‘lishdi. Praia shahridagi Seven Stars klubi bilan bir necha bor chempion bo‘lgan da Luz bu safar terma jamoani ham yuqoriga ko‘tardi.

U Gvineyaga qarshi birinchi saralash bosqichida ikki o‘yinda ham gol urdi va umumiy 6:3 hisobidagi g‘alabaga hissa qo‘shdi. So‘ngra Bamako safarida Mali ustidan kutilmagan g‘alaba – bu natija Cape Verde uchun final bosqich yo‘llanmasini taqdim etdi. Qiziq tomoni, endi ular final bosqichida yana o‘sha Mali bilan to‘qnash keladi – bu safar neytral sahnada.

Yarim orol terma jamoasi uchun bu turnir – orzu. Da Luz uchun esa o‘sha orzuni real voqelikka aylantirish imkoniyati.

Marokashdagi bu yozda kim sahnani egallaydi? Okoronkwo yana bir bor Nigeriyani yelkasiga oladimi, Chebbak nihoyat oilaviy tarixni yakunlaydimi yoki Chawinga kabi yangi ovozlar Afrika futbolining manzarasini o‘zgartiradimi?

Javoblar yaqin kunlarda keladi. Eng muhimi – bu safar WAFCON faqat chempionni emas, balki Braziliyaga yo‘l oladigan kelajak yulduzlarini ham aniqlaydi.