AFC va FIFA o‘rtasida ziddiyat: Jahon chempionati savdosiga qarshi ochiq chiqish
Osiyo futboli rahbariyatida sabr kosasi to‘ldi. Asian Football Confederation (AFC) prezidenti Sheikh Salman bin Ebrahim Al Khalifa FIFAning Jahon chempionati va boshqa musobaqalaridan ulushlarni xususiy investorlar qo‘liga sotish rejasini “mutlaqo qabul qilib bo‘lmaydigan” deb atadi.
Bu so‘zlar odatdagi diplomatik iboralar emasdi. Bahraynlik rahbar payshanba kuni konfederatsiyaning 47 a’zosi nomiga yuborgan maktubida keskin ohangni tanladi. Maktub nusxasi axborot agentliklari qo‘liga ham tushdi va futbol siyosatidagi navbatdagi bo‘ronni ochib berdi.
20 milliard dollarlik reja va “ko‘r-ko‘rona” qoldirilgan konfederatsiyalar
FIFA haftaning boshida Jahon chempionati va boshqa turnirlarni boshqaruvchi, 20 milliard dollarlik tijoriy sho‘ba tuzish niyatini e’lon qildi. G‘oya – turnirlar tijorat huquqlaridan ulush sotish orqali ulkan mablag‘ jalb qilish.
Ammo bu safar markaziy qaror qabul qilindi, qit’alar esa deyarli chetda qoldi. Ayniqsa AFC o‘zini chetlab o‘tilganini ochiq aytyapti.
“Sheikh Salman o‘z maktubida AFC FIFA tomonidan bu taklif ommaga e’lon qilinishidan oldin hech bir bosqichda maslahatga chaqirilmaganidan chuqur xavotir va hafsalasi pir bo‘lganini” yozadi.
Uning ta’kidlashicha, konfederatsiya hali-hanuz bu rejaning boshqaruv, moliyaviy yoki huquqiy jihatdan batafsil tahlilini olmagan. “Bu esa mutlaqo qabul qilib bo‘lmaydigan holat”, deya yozadi u.
Sheikh Salman fikricha, FIFAning bir tomonlama qadam tashlashi qit’alar futbol tuzilmasining asosiy tamoyillarini – birdamlik, hamkorlik va oshkoralikni – ostin-ustin qilish xavfini tug‘diradi.
Osiyo futbolining og‘ir so‘zi
Kuala Lumpurda joylashgan AFC – FIFA tarkibidagi olti konfederatsiyadan biri. Uning zimmasida Osiyo, Yaqin Sharq va Avstraliyani qamrab oluvchi ulkan hududdagi klub va terma jamoalar musobaqalarini tashkil etish mas’uliyati bor.
Shu boisdan, bu darajadagi qarorlar AFCsiz qabul qilinishi, Sheikh Salman nazarida, nafaqat hurmatsizlik, balki tizimning o‘ziga zarba sifatida ko‘rilmoqda. U ochiq aytadi: taklif qit’a konfederatsiyalarisiz hayotga tatbiq etilishi amalda imkonsiz.
Infantino taklifi va vaqt bosimi
FIFA prezidenti Gianni Infantino hafta davomida 211 ta milliy assotsiatsiyaga maktub yo‘llab, agar ular 19-sentabrgacha rejani ma’qullasa, har biriga 40 million dollardan ajratilishini ma’lum qilgan.
Pul – jozibador. Ammo muddat juda qisqa.
Sheikh Salman aynan shu bosimga e’tiroz bildirdi. U bunday miqyosdagi qarorlar “shoshma-shosharlik bilan” qabul qilinmasligi kerakligini eslatadi va hozirgi taqvimni “nihoyatda cheklangan” deb baholaydi.
“Shoshilmang” – Osiyoga yuborilgan signal
AFC prezidenti o‘z a’zolarini bir yoqlama qaror qabul qilmaslikka, kutishga chaqirdi. Uning pozitsiyasi aniq: avval FIFA bilan to‘liq va mazmunli muzokara, keyin xulosa.
“AFC barcha a’zo assotsiatsiyalardan ushbu maslahatlashuvlar yakuniga yetib, zaruriy ko‘rib chiqish jarayonlari tugamaguncha, taklif bo‘yicha hech qanday pozitsiya bildirmaslikni so‘raydi”, deya yozadi u.
Sheikh Salman shu bilan birga, konfederatsiya futbol manfaatlarini ilgari surishda barcha a’zolar, FIFA va boshqa manfaatdor tomonlar bilan konstruktiv ishlashga sodiq qolishini ta’kidlaydi. Uningcha, o‘sish faqat ishonch, oshkoralik va birlik poydevoriga qurilgandagina barqaror bo‘ladi.
Endi navbat FIFAda. AFCning bu keskin maktubiga qanday javob beriladi – bu nafaqat Osiyo, balki butun jahon futboli boshqaruvining keyingi yo‘nalishini belgilab berishi mumkin.
