Alderweireldning taklifi: FIFA prezidenti Kompany bo‘lishi kerak
Futbolni ichidan biladigan odam futbolni boshqarishi kerak. Toby Alderweireld shu fikrni shunchaki nazariya sifatida emas, aniq ism bilan aytdi: u kelajakda FIFA tepasida Vincent Kompanyni ko‘rishni istaydi.
Belgiya terma jamoasining sobiq markaziy himoyachisi, “Tottenham”da ham yillar davomida yuqori darajada o‘ynagan Alderweireld uchun bu shunchaki do‘stona maqtov emas. U FIFA kabi global tashkilotga futbolni o‘zi maydonda his qilgan, bosimi, ritmi, ruhini biladigan rahbar kerak, deb hisoblaydi.
U har doim futbolni o‘zgartirish haqida gapirardi
Bugun Kompany “Bayern” bosh murabbiyi sifatida allaqachon ikki mavsum ketma-ket Bundesliga chempionligini qo‘lga kiritgan, 40 yoshida Germaniya gigantini qayta yuklayotgan mutaxassis sifatida ko‘riladi. Ammo Alderweireldning xotirasida u faqat murabbiy emas, bundan ancha kengroq maqsadga ega inson sifatida qolgan.
Belgiya terma jamoasida ular 47 marta birga himoyani boshqargan. Shu yillar davomida Kompanyning ichki rejalari, maydondan tashqaridagi qarashlari allaqachon sezilib turganini Alderweireld eslatadi. Uning so‘zlariga ko‘ra, Kompany dastlab murabbiy bo‘lishni maqsad qilmagandek ko‘ringan, lekin bir narsani doim aytgan: futbolni o‘zgartirishga, unga ta’sir qilishga borishini.
Alderweireld bugun bu fikrni boshqacha talqin qiladi: ehtimol, Kompanyning asl “missiyasi” futbolni o‘zgartirish emas, uni himoya qilishdir. Shuning uchun ham u bir og‘izda aytadi: “Mening prezidentim – u. Har doim.”
Infantino soyasida paydo bo‘lgan savollar
Bu taklif havodan olingan emas. So‘nggi yillarda FIFA prezidenti Gianni Infantino atrofida tanqidlar ko‘paydi. U UEFA tizimida ma’mur sifatida ko‘tarilgan, lekin hech qachon professional darajada futbol o‘ynamagan. Ana shu tafovut, Alderweireld fikricha, bugungi futbol boshqaruvidagi asosiy muammolardan birini ochib beradi.
U futbolni boshqarayotgan ko‘plab amaldorlar o‘yinning haqiqiy ruhini, kiyinish xonasidagi kayfiyatni, tribunadagi muxlisning yurak urishini his qilmasligini ta’kidlaydi. Ular raqamlar, shou, tijorat haqida o‘ylashadi. Futbolchilar esa boshqa tomonni ko‘rgan.
Alderweireld o‘zini va avlodini shunday ta’riflaydi: avval muxlis, keyin futbolchi. Bolaligida u avtobuslarda safar qilib, safardagi o‘yinlarga borib kelgan. Keyin esa Premier League va Champions League sahnalarida o‘ynagan. Uningcha, aynan shu ikki tajriba – tribunadagi bola va maydondagi professional – futbolni boshqarishda yetishmayotgan narsa.
20 daqiqalik shou va an’analar uchun kurash
Uning tanqidi qog‘ozdagi g‘oyalar bilan cheklanmaydi. Alderweireld konkret misol keltiradi: Jahon chempionatida tanaffus paytida 20 daqiqalik shou g‘oyasi. Uning nazarida, mana shunday qarorlar futbolni tushunmaydigan odamlar tomonidan ilgari suriladi.
Shu yerda u “yo‘q” deya oladigan, futbolni ichidan biladigan shaxs kerakligini aytadi. Tanaffus – bu stadiondagi havoni, murabbiylarning tezkor tuzatishlarini, o‘yinchilarning nafasini o‘zgartirmasligi kerak bo‘lgan vaqt. Uni shou maydoniga aylantirish – an’anaga zarba.
Alderweireld uchun futbolning eng go‘zal jihati – uning an’analari. U yangilikka qarshi emas, lekin chegarani aniq chizadi: yangilik bo‘lsin, lekin o‘yinning ildizini yemirmasin. Shu yerda futbolchilar, futbol ichida ulg‘aygan insonlar sahnaga chiqishi, biznes manfaatlarini tiyib turishi kerak, deydi u.
Nega aynan Kompany?
Savol tabiiy: nega aynan Kompany? Alderweireld javobni uzoq izlamaydi. Kompany – yuqori darajadagi sobiq futbolchi, Angliya va Belgiyada sovrinlar ko‘targan, sardor bo‘lgan, bosim ostida qaror qabul qilishni o‘rgangan shaxs. Bugun esa u “Bayern” kabi klubda murabbiy sifatida o‘z falsafasini maydonga tushiryapti.
Uning futboldagi yo‘li faqat kuboklar bilan emas, fikr bilan ham esda qolgan. Kompany ko‘pincha o‘yinning kelajagi, futbolchining roli, jamiyatdagi o‘rni haqida gapirgan. Aynan shunday qarash, Alderweireld nazarida, global darajadagi boshqaruv uchun zarur.
Uning fikricha, FIFA tepasida “futbolchi bo‘lgan inson” turishi kerak. Faqat maydonda yurgani uchun emas, balki o‘yinchini, muxlisni, murabbiyni, hatto kichik klubni ham tushunishi uchun. Kompany, uningcha, aynan shunday profilga mos keladi.
Futbolchilar hokimiyat sari chiqadimi?
Alderweireldning bu fikrlari bir savolni o‘rtaga tashlaydi: futbolchilar davri tugagach, ular qayerga yo‘l oladi? Faqat murabbiylikka, sharhlovchilikka, yoki endi real boshqaruvga hammi?
Bugun futbol tobora ko‘proq biznesga o‘xshab bormoqda. Shou, huquqlar, reklama, formatlar, yangi turnirlar… Bu oqimni faqat ma’murlar emas, futbolni o‘zi o‘ynagan, uning an’analarini himoya qilishga tayyor insonlar ham boshqarishi kerakmi?
Alderweireld javobni allaqachon bergan: uningcha, kelajakdagi FIFA prezidenti – maydondan chiqqan futbolchi bo‘lishi shart. U esa bu rolga bitta nomzodni allaqachon ko‘rsatib qo‘ydi.
Savol endi shunda: bir kun kelib, Vincent Kompany haqiqatan ham futbolni faqat chiziq ortidan emas, butun sayyoradan turib boshqarishga tayyor bo‘ladimi?
