Anderson Silva – Chael Sonnen: 16 Yil Oldin Boshlangan Afsona
Aralash jang san’ati tarixidagi eng yirik qaytishlardan biri bugun deyarli bir avlodga tenglashdi. O‘n olti yil oldin, Oaklanddagi Oracle Arena oktagoni yonida o‘tirganlar buni darhol sezmagan bo‘lishi mumkin, ammo o‘sha kecha Anderson Silva – Chael Sonnen jangi UFC tarixini boshqa darajaga ko‘tardi.
To‘rt raundlik hukmronlik – va bir lahzalik halokat
UFC 117 kechasi. O‘sha paytda o‘rta vazn toifasining hukmron chempioni Anderson Silva, o‘zining noodatiy uslubi va “The Spider” laqabi bilan raqiblarining asabiga o‘ynab kelayotgan payti edi. Ammo oktagonga qarshi burchakdan chiqqan Chael Sonnen bu safar boshqa ssenariy yozishga bel bog‘lagan edi.
Sonnen birinchi raunddan boshlab rejasini yashirmadi. U Silvani tik turgan holda “o‘q uzish”ga urinmadi, darhol kurashga o‘tdi, uni yerga yiqitdi va yuqoridan bosimni qo‘ymadi. Raund ortidan raund. Har bir tushirish, har bir kontrol va har bir zarba hakamlar bahosini asta-sekin o‘z tomoniga og‘dirib borardi.
To‘rtinchi raund tugagunga qadar manzara bir xil edi: chempion yerda, raqib esa ustida. Sonnen o‘sha kecha o‘rta vazn taxtini tortib oladigan odamga o‘xshardi. Oktagon atrofida o‘tirganlar ham, efirni tomosha qilayotganlar ham bir xil savolni o‘ylardi: haqiqatan ham Silva sulolasi shu yerda tugaydimi?
Beshinchi raund boshida ham voqea o‘zgarmadi. Sonnen yana yiqitdi, yana ustiga chiqdi, yana zarbalar, yana bosim. Vaqt esa Silvaning emas, amerikalik da’vogarning foydasiga ishlayotgandek ko‘rinardi.
“O‘rgimchak”ning tuzog‘i
Ammo chempionlar boshqa bo‘ladi. Ayniqsa, gap Anderson Silva haqida ketayotgan bo‘lsa.
Raund oxiriga ikki daqiqadan kam vaqt qolganida, hammasi birdaniga o‘zgardi. Pastdan yotgan Silva nihoyat o‘zining o‘sha mashhur instinktini ishga soldi. U avvaliga qo‘llar bilan pozitsiyani chalkashtirdi, keyin uchburchak bo‘g‘ish va qo‘l ushlashni birlashtirgan kombinatsiyani yopdi. Armbar-triangle.
Sonnen bir lahzaga kechikdi. Aynan o‘sha lahza unga chempionlik kamaridan ko‘ra ko‘proq narsaga tushdi. Bo‘g‘imlar siqildi, nafas torayib bordi, chiqish yo‘li qolmadi. Va u taslim bo‘ldi. Tap.
Oktagon ichida hamma narsa birdaniga o‘zgardi: to‘rt yarim raundlik hukmronlik birgina bo‘g‘ish harakati ichida erib ketdi. Silva mag‘lubiyatning “og‘zidan” g‘alabani tortib oldi va o‘rta vazn toifasidagi rekordini yangilab, yettinchi marotaba kamarini himoya qildi.
Bu jang “Fight of the Night” mukofotini oldi, Silva esa yana bir bor “Submission of the Night”ni ham qo‘lga kiritdi. Oradan ko‘p o‘tmay, turli nashrlar uni yilning eng yaxshi jangi va eng yaxshi bo‘g‘ishlari qatoriga qo‘shdi. 2024 yilda esa bu to‘qnashuv UFC Hall of Fame tarkibidagi Fight Wing bo‘limiga kiritilgan to‘qqizinchi jang bo‘ldi.
Tarix rasman muhrlandi.
Qaytish, janjallar va ikkinchi urinish
Bu dramatik yakundan keyin Chael Sonnen yo‘qolib qolmadi. U o‘ziga xos shov-shuvli obrazini yanada kuchaytirdi: yuqori testosteron darajasi sababli diskvalifikatsiyalar, komissiya eshituvlarida yolg‘on berganini tan olishi, hatto ko‘chmas mulk sxemasi bo‘yicha pul yuvish aybi bilan sud ishlari. Oktagondan tashqaridagi sarlavhalar ham oktagon ichidagi kurashlari kabi shovqinli bo‘lib bordi.
Shunga qaramay, u yana yuqoriga ko‘tarildi. Raqiblarni yengdi, o‘zini yana chempionlik darajasidagi da’vogar sifatida ko‘rsatdi va nihoyat, ikkinchi imkoniyatni qo‘lga kiritdi. Rematch.
UFC 148 kechasi ham ko‘pchilik kutgan ssenariy bilan boshlandi. Birinchi raundda manzara tanish edi: Sonnen yana bosim, yana tushirish, yana Silvani yerda ushlab turish. Go‘yo UFC 117 sahnalari qayta namoyish etilayotgandek.
Ammo bu safar chempion xato uchun joy qoldirmadi. Ikkinchi raundda Sonnenning beparvo aylanish zarbasi unga qimmatga tushdi. U muvozanatini yo‘qotdi, Silva esa buni kutib turgandek darhol jazoladi. Zarba, hujum, yakun. Jang to‘xtatildi, revanshga nuqta qo‘yildi.
Ikkinchi jang tarixga kirishi uchun birinchi jang bo‘lishi shart edi. Va o‘sha birinchi kecha – 2010 yil 7 avgust, Oracle Arena – bugun ham UFC tarixidagi eng dramatik, eng keskin burilishlardan biri sifatida eslanadi.
Silvaning o‘sha uchburchak-bo‘g‘im kombinatsiyasi faqat kamarni saqlab qolmadi. U butun bir davrni uzaytirdi va bir savolni yana o‘rtaga tashladi: chempionlik ruhini bo‘g‘ish mumkinmi o‘zi?
