Anfield’da yangi davr: 30 foizlik ulush va milliardlar

Fenway Sports Group nihoyat kutilgan qarorni e’lon qildi: klubning 30 foiz ulushi 1892 Holdings konsortsiumiga sotildi. Tarkibida Amit Bhatia, Amazon asoschisi Jeff Bezos va Facebook hammuassisi Eduardo Saverin bo‘lgan bu guruh bitim uchun qariyb 1,65 milliard funt to‘laydi. Bu esa Liverpool qiymatini 5,5 milliard funt atrofida baholash degani.

Eng muhim o‘zgarishlardan biri – Bhatia endi kengaytirilgan klub kengashida yangi vitse-prezident bo‘ladi. Anfield atrofidagi kuch markazi sezilarli darajada kengaymoqda.

Bhatia sahnaga chiqdi

Hindistonlik po‘lat magnati Lakshmi Mittalning kuyovi bo‘lgan Amit Bhatia muzokaralarning boshida ham, oxirida ham turdi. U Liverpool’ning tug‘ilgan yili – 1892 – nomi bilan atalgan konsortsium nomidan FSG bilan bevosita gaplashdi.

Uning ortida yirik kapital turibdi: Mittal Family Trust, Bezos bosh sarmoyador bo‘lgan K5 Sports jamg‘armasi va Elaine hamda Eduardo Saverin boshqaradigan EE Capital oilaviy ofisi. Bu faqat oddiy investorlar to‘plami emas, global texnologiya, moliya va sport biznesi chorrahasida shakllangan kuchli blok.

Kengashda ham yangi yuzlar paydo bo‘ladi. Elaine Saverin va K5 Global hammuassisi hamda boshqaruvchi hamkori Bryan Baum ham Liverpool boshqaruviga qo‘shiladi. Bezos esa hozircha “sokin gigant”: u passiv investor sifatida ishtirok etadi, kengashda o‘rni bo‘lmaydi.

Nazorat baribir FSG qo‘lida

Pul miqdori hayratlanarli. Bezosning boyligi, Eduardo Saverinning milliardlab dollarlik kapitali, Mittal oilasining holati – bularning barchasi raqamlar o‘yiniga o‘xshaydi. Lekin asosiy chiziq o‘zgarmaydi: FSG klub ustidan operatsion nazoratni saqlab qoladi va hanuz ko‘pchilik ulush egasi bo‘lib qoladi.

1892 Holdings sarmoyasi tartibga soluvchi organlar tasdig‘idan o‘tishi kerak. Bu jarayon 90 kungacha cho‘zilishi mumkin. Shu vaqt davomida klubning kundalik ishlari, transfer siyosati yoki yozgi transfer byudjeti o‘zgarmaydi. Rahbariyat, murabbiylar shtabi, tuzilma – hammasi hozircha o‘sha-o‘sha.

Eng muhim nuqta: bu bitim FSG uchun majburiy chiqish yo‘li emas. Kelajakda FSG yana ulush sotishi shart emas, 1892 Holdings esa majburiy ravishda o‘z ulushini oshirishi kerak bo‘lmaydi. Lekin kelajak eshigi ochiq qoladi – agar bir kun kelib FSG katta ulushni sotishga qaror qilsa, Bhatia va uning konsortsiumi birinchi navbatdagi xaridor bo‘lish imkoniga ega.

Puldan ham ko‘proq narsa

FSG bu taklifni tanlashda asosiy sabab sifatida pulga bo‘lgan ehtiyojni emas, konsortsium tarkibini ko‘rsatadi. John W Henry, Tom Werner va Mike Gordon deyarli bir yil davomida Bhatia bilan yaqindan tanishib chiqqan. Ular uchun bu shunchaki sarmoya emas, balki klubni global biznes, texnologiya va investitsiya maydonida yangi darajaga olib chiqish imkoniyati.

Bu ayniqsa Hindiston va Osiyo bozorlarida muhim. Liverpool allaqachon global brend, ammo Bhatia va uning sheriklari klubni yanada chuqurroq kirib borishi mumkin bo‘lgan hududlar bilan bog‘laydi.

Gordonning o‘zi ham so‘nggi oylar ichida klub ishlariga yana faolroq qaytdi. FSG tarkibida futbol bo‘yicha bosh ijrochi direktor bo‘lib ishlagan Michael Edwards ketganidan keyin u Anfielddagi kundalik qarorlar markazida yana ko‘rinish bera boshladi. Uning so‘zlariga ko‘ra, Liverpool har doim “bir mavsumdan narini” o‘ylagan klub bo‘lib kelgan va aynan mana shu yondashuv dunyo bo‘ylab hurmatli investorlarni jalb qilmoqda.

Uning fikricha, Bhatia va konsortsium klubning uzoq muddatli falsafasini bo‘lishadi, Liverpool’ni o‘ziga xos qiladigan qadriyatlarni tushunishadi va mavjud poydevorni to‘ldira oladi.

Maydonga emas, balansga ta’sir qiladigan bitim

Premier League va UEFA moliyaviy qoidalari sharoitida har bir yirik sarmoya darhol transfer bozorida aks etmaydi. Klub qancha ko‘p sarflamoqchi bo‘lsa, shuncha ko‘p tushumga ega bo‘lishi kerak. Shu sababli Andoni Iraola va uning jamoasi bu bitimdan ertaga transfer oynasida “cheksiz chek” kutmaydi.

Lekin bosim asta-sekin seziladi. Bezos, Bhatia va Saverinning ishtiroki Liverpool’ning tijoriy imkoniyatlarini kengaytiradi. Yangi hamkorliklar, texnologik platformalar, media huquqlar, Osiyo va Hindiston bozorlaridagi o‘sish – bularning barchasi yil yakunida balans hisobotida aks etadi.

Klub allaqachon rekord daromadga chiqqan: 2025-yil may oyida yakunlangan moliyaviy yil uchun tushum 703 million funtga yetdi. Yangi investorlar bilan bu raqamning yuqoriga qarab harakati deyarli muqarrar ko‘rinadi.

Bhatia uchun yangi sahna

Amit Bhatia ingliz futboli uchun yangi ism emas. U deyarli 19 yil davomida QPR bilan bog‘liq bo‘lib keldi: klub raisi, jamg‘arma raisi, hamkor – turli lavozimlarda ishladi. Bu tajriba endi Anfieldga ko‘chadi.

U yaqinda QPRdagi ulushini topshirdi va endi o‘zining eng katta sahnasiga chiqmoqda. U konsortsiumdagi sheriklari yoki FSG rahbarlaridan ko‘ra Anfieldda ko‘proq ko‘rinish berishi kutilmoqda. Yangi vitse-prezident – bu faqat lavozim emas, klub atrofidagi siyosiy va biznes kuchlar markazidagi yangi og‘ir tosh.

Bhatia 1892 Holdings nomidan gapirar ekan, bu sarmoyani sharaf va imtiyoz sifatida ta’rifladi, FSG rahbariyatiga hurmatini bildirdi va Liverpool’ning hozirgi yo‘lini qo‘llab-quvvatlashini ta’kidladi. Ular klubga “ishonch bilan va uzoq muddatga” kirib kelmoqda.

Savol esa endi boshqacha: bu yangi ko‘rinishdagi Liverpool – global texnologik gigantlar, Osiyo bozorlariga ochiq eshiklar va rekord daromadlar fonida – kelasi yillarda qanchalik baland cho‘qqilarni nishonga oladi? Anfielddagi navbatdagi bob endi pul bilan emas, natijalar bilan o‘lchanadi.