
- muallif:
- Jasur Ahmedov
Angliya Avstraliyani 97 ta to‘p farqi bilan yanchdi
Hobartdagi bu yakuniy ODI uzoq vaqt esda qoladi. Kimdir yillar o‘tib “bu o‘yin Avstraliya tomonga og‘di” deb o‘z xotirasini “bo‘yab” aytishi mumkin, lekin tablodagi raqamlar yolg‘on gapirmaydi: Angliya 97 ta to‘p farqi bilan g‘alaba qozondi, seriyani 2–1 hisobida o‘z foydasiga hal qildi va Avstraliya zaminida ikki tomonlama ODI seriyasini faqat ikkinchi bor yutdi.
Bu kechaning markazida bitta ism yaltiradi: Ben Duckett.
Duckettning yorqin kechasi
Angliya uchun hammasi Duckett kaltagi atrofida qurildi. U 115 ta to‘pda 133 run urdi, hamon davom etayotgan ajoyib formasini yana bir bor tasdiqladi. U bilan birga yuqorida Will Jacks 59 run bilan zarba berdi va raqibni quvib yetish juda og‘ir bo‘ladigan raqamni – 328 all outni – taxtaga yozishga yordam berdi.
Duckett o‘yindan keyin bu pitchni “ko‘proq inglizcha” deb tasvirladi. Avvalgi ikki o‘yinda deyarli hissa qo‘sha olmagani uni ich-ichidan yeb qo‘ygani sezilib turardi, Hobart esa unga qarzini qaytardi. U Banton bilan birga ochuvchi juftlikdagi uyg‘unlikni alohida ta’kidladi: Bantonning formasidan mamnun, o‘ziga esa bu hamkorlik “hayotni yengillashtirib qo‘yganini” aytdi.
Jacksning roli ham bejiz “pivotal” deb atalmaydi. Uning tezkor 59 runi, yuqori tezlikdagi zarbalari va ritmni ushlab turishi Angliya uchun o‘rtalar bosqichida zarur bo‘lgan sur’atni berdi. Natijada Angliya 34 ta to‘rtlik urdi – Avstraliyaning 15 tasiga nisbatan.
Marsh va Head 10 ta to‘p ichida ketdi – Avstraliya yiqilgan joyi aynan shu
328ni quvish uchun Avstraliyaga Mitch Marsh va Travis Headning kuchli starti zarur edi. Reja bor edi, ammo uni parcha-parcha qilgan narsa – Sonny Bakerning yangi to‘p bilan qilgan ishlari.
Marsh va Head atigi 10 ta to‘p ichida yo‘q bo‘lib qoldi. O‘yinning taqdiri deyarli shu yerning o‘zida burildi. Baker ilk spellidayoq Avstraliyaning quvib yetish umidini eng og‘ir “botqoqqa” aylantirdi. Keyinroq u Josh Inglisni ham oldi – Inglis o‘zi endigina Matt Renshawni juda noqulay tarzda tushirib yuborgan edi. Shundan so‘ng Avstraliya battingi izdan chiqdi.
Renshaw baribir o‘z formasini davom ettirdi, 55 run bilan inningsdagi eng yaxshi natijani qayd etdi. Lekin u atrofida tayanch bo‘ladigan sherik topilmadi: undan boshqa hech kim 40 ga ham yetmadi. Cam Green esa Gus Atkinsonning bounceri panjaraga tegib, miya chayqalishi belgilari tufayli retired hurt bo‘ldi – Avstraliya uchun ramziy ham, real ma’noda ham og‘ir zarba.
Bakerning to‘rtlik shousi va Atkinsonning keskir bouncerlari
Sonny Baker yakunda 10–1–45–4 ko‘rinishidagi statistikaga ega bo‘ldi. Uning beshinchi wiketi ozgina yetmay qoldi – oxirgi overlarida Mahli Beardmanni bir necha bor chalg‘itdi, bouncerlar, sekinlashtirilgan to‘plar, chiziq ustiga tashlangan to‘plar bilan uni sinovdan o‘tkazdi, ammo “maiden five-for” qo‘ldan chiqdi. Baribir, aynan uning erta olgan wicketlari Angliya g‘alabasining poydevorini qo‘ydi.
Gus Atkinson esa boshqa yo‘lni tanladi – “wicket-to-wicket” uslub, keskir bouncerlar. U bitta wicket oldi, lekin uning to‘plari Greenning labini yorib yubordi, Beardmanga ham bir necha marta juda noxush lahzalar hadya qildi. Statistikasi (10–0–44–1) unchalik chiroyli ko‘rinmasligi mumkin, ammo ta’siri aniq sezildi.
Liam Dawson ham o‘z ishini jimjit va samarali bajardi: 10–0–42–3. U pastki tartibni “tozalashda” hal qiluvchi bo‘ldi, Edwardsni 31 runda, sweep urishga urinayotgan paytda short fine legga top-edgesi orqali ushlab oldi. Bitta ingliz o‘yinchisi bu paytda itdek hurib bayram qilgani esda qoldi – nimaga aynan shunday, hech kim aniq bilmaydi, lekin dressing-room kayfiyati shunday bo‘ladi.
Yakuniy zarba: Brook va Duckett nuqta qo‘yadi
Avstraliya 231 all out bo‘lgan lahza, kechaning dramaturgiyasi chiroyli yopildi. Harry Brook o‘zini bowlingga kiritdi, ilgari Beardmanning oson to‘pini Tom Banton tushirib yuborgan, Angliya uchta “sitter”ni qo‘yib yuborgandi – Baker, Brook va Banton, uch “B”. Tunda to‘pni ko‘rish masalasi haqida savollar paydo bo‘ldi.
Baribir yakuniy so‘z Brooknikida bo‘ldi. Spencer Johnson 15 run to‘plab, so‘ngra to‘pni cow corner tomonga ko‘tarib yubordi. U yerda esa yana o‘sha odam – Ben Duckett. Kunini ajoyib century bilan boshlab, g‘alabani tasdiqlovchi oxirgi ushlash ham aynan unga tegishli bo‘ldi. To‘liq ramka: boshlanish ham, yakun ham Duckett qo‘lida.
Banton – seriya qahramoni, Duckett – kecha yulduzi
Seriyaning eng yaxshi o‘yinchisi sifatida Tom Banton tanlandi. U Angliyaning odatga aylangan “sekin start”ini tan olib, bu borada o‘ylash kerakligini aytdi, lekin jamoaning javob zarbasi – Adelaide va Hobartdagi o‘yinlar – uni mamnun qildi. U Duckettni alohida maqtadi: so‘nggi o‘n o‘yindagi formasi, bugungi kunning o‘zida raqibga deyarli imkon qoldirmagani haqida gapirdi.
Kechaning eng yaxshi o‘yinchisi esa, tabiiyki, Duckettning o‘zi bo‘ldi. U pitchni o‘ziga mos deb his qildi, avvalgi ikki o‘yindagi “jimligi”dan xafa bo‘lganini yashirmadi va Banton bilan yuqoridagi hamkorlikni maqtadi – ularning kombinatsiyasi raqib bowlerlar uchun bosh og‘rig‘iga aylanganini ko‘rish qiyin emas.
Ichkaridan ovozlar: Marsh, Brook, Baker va McCullum
Mitch Marsh mag‘lubiyatni tan oldi: Angliya oxirgi ikki o‘yinda ularni ochiqchasiga ortda qoldirdi. U baribir jamoasiga ishonadi – “yaxshi yigitlar guruhi, safar endi boshlanmoqda, Jahon chempionati 12 oy narida” deya oldinga qaradi. Matt Renshawni alohida tilga olib, so‘nggi 12 oyda u qanday o‘sib borayotganini, xalqaro darajada o‘zini tobora erkin his qilayotganini aytdi.
Harry Brook Angliya qaytishini “mukammal” deb atadi. U ochuvchi juftlik – Banton va Duckett – balandlik farqi va chap/o‘ng kombinatsiyasi bilan raqibni qiynayotganini aytdi. Jofra Archerning change bowler sifatidagi yangi roli haqida ham gapirdi: o‘rtalar bosqichida shuncha tezlik va sakrashga ega bo‘lgan bowlerni kiritish raqibni chalg‘itadigan kuchli qurolga aylangan.
Sonny Baker esa o‘zining “beshinchisi”ni quvib, oxir-oqibat to‘rt wicketda to‘xtab qoldi, lekin o‘yindan rohat olgani ko‘rinib turardi. U so‘nggi vaqtlarda to‘pni tashqariga burishga ko‘p ishlaganini, bu uning tabiiy ichkariga qayriladigan yo‘nalishiga muhim alternativ bo‘lib xizmat qilishini aytdi. Yig‘ilishlarda yuqori to‘rtlikdan bittasi “katta” o‘ynashi kerakligi haqida gaplashishganini, Duckettning centuryi aynan shu rejaning mukammal ijrosi bo‘lganini ta’kidladi. Avstraliyani o‘z uyida 1–0 hisobidan ortda qolib, 2–1 bilan yengish – uning so‘zlari bilan aytganda – “yengil-qabul qilinadigan narsa emas”.
Brendon McCullum esa kengroq manzaraga qaradi. Ular seriyalarni sekin boshlash odatiga aylanganini tan oldi, lekin jamoaning moslashuvchanligini, uch xil davlatda o‘tkaziladigan Jahon chempionati uchun zarur bo‘lgan “har qanday sharoitga moslasha oladigan” tuzilmani shakllantirishayotganini aytdi. U 16–18 nafar o‘yinchidan iborat yadroni deyarli aniqlab bo‘lishganini, ODIlar davomida deyarli har safar eng kuchli tarkibni tushira olishlarini aytib o‘tdi.
Soya tashlayotgan voqea: Bancroft, sandpaper va ruhiy yuk
Bu o‘yin fonida Avstraliya kriketini yana bir bor larzaga solgan eski hikoya – 2018-yilgi sandpaper mojaro – qayta ochildi. Cameron Bancroftning 4 000 so‘zlik ochiq iqrorlari deyarli butun o‘sha safar tarkibini tilga oldi. U sakkiz yil davomida “jamoa nomidan yuk ko‘targanini”, o‘z ixtiyori bilan “hamma uchun o‘q yeganini”, lekin haqiqat to‘liq aytilmagani uni ichidan kemirib kelganini yozdi. Pat Cumminsning matbuot anjumanidan keyingi hissiyotlarini “g‘azab, xiyonat va yolg‘izlik” deb tasvirladi, o‘z karerasining vayron bo‘lishi, 2019-yildan beri Avstraliya uchun o‘ynay olmagani haqida yozdi.
Cricket Australia bu intervyuga javoban forum tashkil etilayotganini, har bir kishi o‘z versiyasini aytishi uchun sharoit yaratilishini ma’lum qildi. Ular Bancroftning gaplarini “hurmat bilan qabul qilishlarini” va ularni ko‘rib chiqish uchun vaqt kerakligini bildirishdi. Cummins tomoni esa Cam Greenga nisbatan “hamdardlik” bildirib, lekin Bancroft aytganlarining barchasiga Cummins allaqachon javob berganini eslatdi.
Bu fon, albatta, Avstraliya lageridagi kayfiyatni og‘irlashtiradi. Ba’zi kuzatuvchilar Cam Greenning boshidan kechirganlari, ruhiy holati haqida qayg‘urayotganini aytmoqda. Bir tomonda – insoniy hamdardlik, boshqa tomonda – maydondagi va maydondan tashqaridagi betartiblikdan lazzat olayotgan muxlislar. Angliya esa bu bo‘shliqdan to‘liq foydalandi.
Endi nima bo‘ladi?
Angliya uchun bu g‘alaba shunchaki statistik chiziq emas. Perthdagi navbatdagi “fiasco”dan keyin Adelaide va Hobartda ko‘rsatgan javobi, yuqori oktanli uslubni ketma-ket o‘yinda ushlab turish qobiliyati – Jahon chempionatiga ketayotgan yo‘lda muhim signal.
Avstraliya esa bir vaqtning o‘zida ikki frontda kurashmoqda: maydonda – moslashib bo‘lgan, keng va chuqur Angliya tarkibiga qarshi; maydondan tashqarida – hali tugamagan sandpaper hikoyasining navbatdagi boblari bilan.
Sakkiz yil oldingi voqealar nihoyat to‘liq aytiladimi yoki bu ham xotira, qanchalik qayta-qayta “qurilsa” ham, hech qachon bir xil bo‘lmaydigan cover-drivega o‘xshab qoladimi?
Javobidan qat’i nazar, Hobartdagi bu kecha bir haqiqatni aniq ko‘rsatdi: hozircha ustunlik Angliya tomonida.