
- muallif:
- Jasur Ahmedov
Angliya – Norvegiya: Qasosga To‘la Bahor Jangiga Tayyor
Angliya uchun bu shunchaki chorak final emas. Bu yozgi Jahon chempionati chorak finalining jonli davomi, tugamagan hikoyaning keyingi bobidir. Mart oyida Nations League chorak finalida Thomas Tuchel boshchiligidagi jamoa yana Norvegiya bilan to‘qnash keladi.
Bu juftlikda allaqachon dramatik fon bor. Iyul oyida Miami shahrida bo‘lib o‘tgan o‘sha uchrashuvni unutish qiyin: Andreas Schjelderup hisobni ochdi, Angliya qiynaldi, lekin sahnaga Jude Bellingham chiqdi. Ikki gol, qo‘shimcha daqiqalarda bo‘lib o‘tgan burilish va Norvegiyaning ertakdek Jahon chempionati yurishiga chiziq tortilgan kecha.
Endi esa vaziyat o‘zgargan. Erling Haaland boshchiligidagi Norvegiya bu safar qurbon emas, to‘liq qurollangan raqib sifatida qaytadi. Daniyaga qarshi aql bovar qilmas qaytish, bosim ostida yirik xarakter ko‘rsatish – bularning bari ularni ikki o‘yinlik chorak finalga olib keldi va Angliyaga qarshi qasos kayfiyatini yanada kuchaytirdi.
Oslodan boshlanadigan sinov
Angliya A3 guruhida o‘z so‘zini aytib bo‘ldi. Madridda amaldagi Jahon chempioni Ispaniyani 3:2 hisobida mag‘lub etib, guruhda birinchi o‘rinni qo‘lga kiritdi va chorak finalga yo‘l oldi. Endi esa yo‘l Oslo orqali boshlanadi.
Birinchi o‘yin Norvegiya maydonida, Oslo shahrida bo‘lib o‘tadi. U yerda bosim boshqa, atmosfera boshqa bo‘ladi. Haaland va jamoadoshlari Angliyaning yozda qilgan ishini unutmagan, ularning har bir hujumi ortida o‘sha mag‘lubiyat og‘rig‘i turadi. Javob uchrashuvi esa Angliya maydonida, Nations League final bosqichiga yo‘llanma uchun hal qiluvchi kecha sifatida o‘tiladi.
Ikki o‘yinlik duelda mayda detallar ham hal qiluvchi bo‘lishi mumkin. Angliya Jahon chempionatida g‘alaba qozongan bo‘lsa-da, o‘sha kuni Norvegiya ko‘plar nazarida yaxshiroq futbol ko‘rsatgan edi. Endi ular bu taassurotni natijaga aylantirishga urinadi.
Oldinda – Germaniya yoki Belgiya
Angliya bu to‘siqdan o‘tsa, yana bir yirik sahna kutib turibdi. Yevropa gigantlari bilan to‘qnashuv. Chorak finaldagi juftliklar shunday tuzildiki, Tuchel jamoasi yarim finalda Jurgen Klopp boshqarayotgan Germaniya yoki qayta qurilayotgan Belgiya bilan o‘ynaydi.
Germaniya hozircha o‘zining eng yaxshi ko‘rinishini topmagan bo‘lishi mumkin, ammo Klopp qo‘l ostidagi jamoa chorak finalga ishonch bilan qarashi tabiiy. Ular qarshisida esa yoshi kattalashgan, yangilanish jarayonidagi Belgiya turadi. Italiyaga qarshi guruh bosqichidagi bosim ostidagi g‘alaba belgiyaliklarning hali ham sinmayotganini ko‘rsatdi, lekin umumiy fon Germaniyani favorit sifatida ko‘rsatadi.
Nemislar uchun qo‘shimcha motivatsiya ham bor: potensial Angliya bilan yarim final. Bu sarlavhalar, tarix va hissiyotlarga boy juftlik bo‘lishi aniq.
Ispaniya – Fransiya: eski hisoblar, yangi ikki o‘yin
Nations League chorak finali faqat Angliya va Norvegiya atrofida aylanmaydi. Yana bir yirik sahna – Ispaniya va Fransiya o‘rtasidagi Jahon chempionati yarim finali revanji.
Bu qarama-qarshilikda ustunlik hozircha Ispaniya tomonida. Ular Fransiyani ketma-ket uchta pley-off uchrashuvida turnirdan chiqarib yuborgan: avval Euro 2024 yarim finalida 2:1, so‘ng 2025-yil Nations League yarim finalida 5:4, eng so‘nggi zarba esa o‘tgan yozda Jahon chempionati yarim finalida 2:0 hisobidagi, to‘liq nazorat ostida o‘tgan o‘yin bo‘ldi.
Endi esa ikkita o‘yin, boshqa bosqich, boshqa bosim. Fransiya uchun bu seriyani uzish va nihoyat ispan devorini yorib o‘tish imkoniyati. Ispaniya esa o‘z hukmronligini yana bir bor tasdiqlashni ko‘zlaydi.
Portugaliya, Niderlandiya va Nations League tarixining soyasi
Uchinchi chorak finalda Niderlandiya va Portugaliya to‘qnash keladi. Bu juftlikda turnir xotiralari alohida o‘rin tutadi. Portugaliya Nations League tarixida o‘z izini allaqachon qoldirgan: ular turnirni ikki marta yutgan, jumladan ilk marta o‘tkazilgan musobaqada ham, eng so‘nggisida ham. O‘tgan yili Ispaniyani penaltilar seriyasida mag‘lub etib, amaldagi chempionga aylanishdi.
Endi esa Cristiano Ronaldo‘siz yangi bosqich. Savol bitta: Niderlandiya bu tajribali, turnirni yaxshi “sezadigan” raqibni ikki o‘yinda sindira oladimi?
Yarim final yo‘li chizildi
Nyon shahridagi qur’a nafaqat chorak final juftliklarini, balki yarim final yo‘nalishlarini ham aniqlab berdi. Uchinchi chorak final g‘olibi birinchi chorak final g‘olibi bilan to‘qnashadi. To‘rtinchi juftlik g‘olibi esa ikkinchi juftlikdan o‘tgan jamoani kutadi.
Shu bilan Nations League final bosqichi rasman shakllana boshladi: Ispaniya yoki Fransiya – Portugaliya yoki Niderlandiya bilan, Angliya yoki Norvegiya – Germaniya yoki Belgiya bilan. Har bir chiziqning oxirida bitta savol turibdi: iyun oyida kubokni kim ko‘taradi?
Qayta tushish ostonasida: Uels va Irlandiya
Quyi chiziqda ham dramatik bahor kutilmoqda. Nations League pley-off uchrashuvlarida Uels o‘z o‘rnini saqlab qolish uchun Sloveniya bilan bahs olib boradi. Maqsad aniq: eng yuqori pog‘onada qolish.
Irlandiya Respublikasi esa tarixiy marraga yaqinlashmoqda. Ular ilk bor League A darajasiga ko‘tarilish uchun Xorvatiyaga qarshi o‘ynaydi. Bu ikki o‘yindan iborat sinov, mart oyida hal bo‘ladigan katta imkoniyat.
Intizomiy zarba: Ispaniyadagi kechaning narxi
Angliya uchun chorak final yo‘li fonida noxush xabar ham bor. Madridda Ispaniyaga qarshi 3:2 hisobidagi g‘alaba bilan yakunlangan uchrashuv oqibatida UEFA intizomiy choralari e’lon qilindi.
Uchrashuv davomida muxlislar tomonidan “irqchilik va/yoki kamsituvchi xatti-harakatlar” sifatida baholangan qo‘shiqlar sabab Angliya terma jamoasi bir o‘yinlik safarboz muxlislar taqiqini “osilgan” holatda oldi. Bu sanksiya ikki yil muddatga shartli ravishda kuchga kiritilgan: shu davr ichida o‘xshash holat takrorlansa, taqiq avtomatik ravishda ishga tushadi. Bundan tashqari, FA 15 000 yevro miqdorida jarimaga tortildi.
Bu ogohlantirish mart oyidagi safarlarga ham, ayniqsa Oslo kechasiga ham soyasini tashlashi mumkin. Maydondagi jamoa qanchalik kuchli bo‘lmasin, tribunadagi chiziqni ham bosib o‘tish mumkin emasligini bu qaror yana bir bor eslatdi.
Mart va iyun oralig‘idagi sahna
Nations League chorak finallari 2027-yil mart oyidagi xalqaro tanaffusda o‘tkaziladi. Birinchi uchrashuvlar 25–27 mart kunlari, javob o‘yinlari esa 28–30 mart oralig‘ida bo‘lib o‘tadi. Final bosqichi – yarim final va hal qiluvchi o‘yin – 2026/27 mavsum yakunlanganidan so‘ng, iyun oyida sahnaga chiqadi.
Shu tariqa, yozgi Jahon chempionati hikoyalari hali to‘liq yopilmay turib, Yevropa futboli yangi dramatik sahifaga o‘tayapti. Angliya va Norvegiya uchun esa bu ikki o‘yinda bir savolni hal qiladi: Miami kechasidagi burilish tarix sahifasida qoladimi yoki faqat katta qasos oldidan yozilgan kirish qismi bo‘lib chiqadimi?