Angliyaning jahon chempionatidagi ikkinchi eng yaxshi natijasi

Yomon xabar bilan boshlashga to‘g‘ri keladi: bu safar ham “it’s coming home” bo‘lishi ehtimoli juda kichik. Statistik hisoblarga, turnir mantiqiga qarasangiz, Angliyaning Argentinadan va Fransiyadan yutqazib, to‘rtinchi o‘rinda tugatishi, Argentinani va Ispaniyani ketma-ket mag‘lub etib chempion bo‘lishidan ancha realroq.

Lekin bir narsani tan olish vaqti keldi: Atlanta tuni qanday tugashidan qat’i nazar, bu allaqachon Angliya erkaklar futboli tarixidagi ikkinchi eng yaxshi jahon chempionati.

Shunchaki fakt.

“Oddiy” Angliya emas

Bu jamoa turnir boshida ko‘pchilik kutgan, odatiy “Angliya ssenariysi”ga juda o‘xshab ketardi: chorak finalda biroz ko‘ngilni sovutadigan chiqish, keyin esa butun mamlakat bo‘ylab bitta aybdorni topish marosimi. “Brave Lions” uchun navbatdagi alamli yakun, xolos.

Shunga qaramay, ular bu qolipni sindirishdi. Kutilgan chegaradan allaqachon o‘tib bo‘lishdi.

Ha, o‘yinlari har doim ham ishontiradigan darajada bo‘lmadi. Ba’zan sekin, ba’zan bo‘sh, ba’zan asabni yeydigan darajada ehtiyotkor o‘ynashdi. Lekin bugun bu kimga taalluqli emas? Turnirning deyarli barcha grandlari bir pallada yiqilib-turgan, biror bosqichda o‘yinini topolmay qiynalgan.

Farqi shundaki, bu Angliya. Siz esa Angliyadasiz. Yoki Shotlandiyada. Yoki, eng alamli variant, Angliyada yashayotgan shotlandiyalik. Shu sabab ham har bir sust pas, har bir xato, har bir zerikarli bo‘lim ming baravar kattaroq ko‘rinadi.

Shunga qaramay, Angliya hech qachon, masalan, Ispaniyaning Cape Verde ga qarshi ko‘rsatgan darajasigacha qulamadi. Fransiyaning Senegalga qarshi bir soatlik azobli o‘yini yoki yarim finaldagi butunlay ishdan chiqqan ko‘rinishiga teng keladigan darajada charchagan paytlari bo‘ldi, xolos.

Argentina? Yo‘l ancha tekis bo‘lgan, nisbatan osonroq pley-off yo‘lagidan kelayotgan omadli jamoa. Angliyaning bu bosqichga chiqish yo‘li bilan solishtirsangiz, farq yaqqol.

Katta turnirlarda kamdan-kam “sharmandali” mag‘lubiyat

Endi eng qiziq raqam. Agar sog‘lom aqlga tayansak va uchinchi o‘rin uchun o‘yinni “haqiqiy” futbol emas, turnirning rasmiy tomoshasi deb chetga sursak, Angliya 1988 yildan beri yirik turnirlarda ikki va undan ortiq to‘p farqiga yutqazgan faqat bitta o‘yinga ega, xolos.

Faqat bitta.

U ham bo‘lsa, Germaniyaga qarshi o‘sha mash’um uchrashuv. Ha, o‘sha kuni raqib ustun edi, bu borada bahs yo‘q. Lekin tanaffusga qadar hisob 2:2 bo‘lishi mumkin edi – bo‘lishi kerak edi. O‘sha darajada qo‘pol hakamlik xatosi tufayli futbol bugun ham tortib borayotgan texnologiyaga qaramlik yo‘liga kirib ketdi.

Shunday bo‘lsa-da, bu ko‘rsatkichni bir lahza jiddiy o‘ylab ko‘ring. 1990-yillarning boshidan beri Angliya atigi ikki marta yirik turnirga chiqa olmadi. O‘sha davrdagi 17 ta yirik musobaqaning birortasida g‘olib bo‘lmadi. Lekin faqat bir marta “to‘liq dars” bo‘lib, 90 daqiqalik qiynoq yakunini oldindan bilgan holda maydondan ketgan.

Shu fon bilan qaraganda, bugungi natija – Angliyaning tarixiy ikkinchi eng yaxshi jahon chempionati bo‘lishi – unchalik ham his qilinmayapti. Go‘yoki bu faktni hamma biladi, lekin hech kim aytmaydi. Ammo qog‘ozda, sharoitda, geografiyada hammasi juda aniq: o‘z konfederatsiyangdan tashqarida yarim finalga chiqish, uyga yaqin Yevropada qilgan natijangdan ob’ektiv ravishda og‘irroq va qimmatroq.

Bu Angliyaning Yevropadan tashqarida jahon chempionatida borgan eng uzoq nuqtasi.

Shotlandiya alamining soyasi

Bu kayfiyatga yana bir omil aralashgandek: navbatdagi shotlandcha “copium”. Ularni mazax qilish emas maqsad – bir turnirda to‘rt marta ketma-ket turnirdan chiqib ketishni tomosha qilish oson emas. Bu alamni tushunish mumkin.

Lekin ular qur’a masalasida o‘zini biroz ataylab aldayotgandek. Gap shundaki, ular guruhda ikkita kuchli jamoaga tushganini aytib, Angliyaning yo‘lini arzimas ko‘rsatishga urinmoqda.

Ha, Shotlandiya Braziliya va Marokash bilan bir guruhga tushib, omadsiz qur’a oldi. Buni tan olish mumkin. Lekin bu – past savatdagi jamoa taqdiri. Sening yoningda kuchliroq raqiblar bo‘lish ehtimoli yuqori bo‘ladi.

Aslida esa, Braziliya singari urug‘langan jamoaning guruhda yana bir top-10 raqibga duch kelishi haqiqiy omadsizlik. Aksincha, boshqa top-10 bilan to‘qnash kelmaslik ancha ehtimolli ssenariy.

Va qur’a chizilganda 10-o‘rinda kim turgan edi? Croatia.

Panama esa FIFA reytingiga ko‘ra Angliya uchun uchinchi savatdan tushishi mumkin bo‘lgan eng yuqori baholangan raqib edi. Ular faqat Norway dan keyin turardi, xolos. Norway esa Angliya va Croatia bilan bir guruhga tushishi mumkin emasdi.

Bugun ko‘pchilik Angliyaning yo‘lini kamsitish uchun FIFA reytingini qurol qilmoqda. Kecha esa o‘sha reytingni masxara qilishardi. Kayfiyatga qarab o‘zgaradigan “qadriyatlar”.

Aslida esa, bu faqat qur’aning kichik g‘alatisi. Croatia – top-10 atrofidagi jamoa. Mexico Azteca da – har qanday jamoa uchun yuqori darajadagi sinov. Norway haqida gap ketganda esa, hozirgi holatda dunyoda ular bilan solishtirganda aniq 10 ta kuchliroq terma jamoa bor, deb qat’iy ayta oladiganlar topiladimi o‘zi?

Angliyaning yo‘li – aynan kutilgandek

Shu hammasini jamlasak, Shotlandiya xohlagancha o‘zini ovutishi mumkin, lekin Angliyaning bu jahon chempionatidagi yo‘lini arzimas qilishning mantiqli yo‘li deyarli yo‘q. Hech qanday “ochilib ketgan” tarmoq, hech qanday mo‘’jizaviy yo‘l yengillashuvi bo‘lgani yo‘q.

Ular guruhni yutishdi – demak, 1/16 finalda uchinchi o‘rinni olgan jamoa bilan o‘ynash haqiqa bo‘ldi. 1/8 finalda esa reja bo‘yicha Mexico bilan to‘qnash kelishdi. Hammasi chizmaga mos.

Turnir tarmog‘i to‘rt nafar asosiy urug‘langan jamoani yarim finalga olib kelgani ham bu yo‘lning qanchalik “normal” bo‘lganini ko‘rsatadi. Brazil ni turnirdan chiqarib yuborgan Norway esa, hozirgi holatda shunchaki yaxshiroq, tashkilotchiligi kuchliroq jamoa bo‘lgani uchun buni uddaladi. Turnir boshlanganidan beri ko‘rgan eng katta “sensatsiya”lardan biri – Paraguay ning Germany ga qarshi ko‘rsatgan jasorati bilan tenglashadigan hodisa bo‘ldi, xolos.

Ehtimol, yana “shonli mag‘lubiyat”

Ha, ehtimol oxiri baribir “shonli mag‘lubiyat” bo‘ladi. Argentina ning turnirlarni yutishga o‘rganib qolgan, tajribaga to‘la, ruhiy jihatdan toblangan xarakteri bor. Spain esa klublar darajasidagi uyg‘unlik va tartib-intizomni terma jamoa futboliga ko‘chirib qo‘ygandek.

Ikkalasini ketma-ket yengish – bu Angliya uchun juda baland tog‘.

Lekin agar yiqilishsa ham, bu yiqilish boshqa bo‘ladi. So‘nggi 60 yil ichidagi eng shonli mag‘lubiyat bo‘lib qolishi mumkin.

Savol esa endi shunday: bu safar ham shon-shuhrat faqat qo‘llab-quvvatlovchi fon musiqasi bo‘lib qoladimi, yoki nihoyat Angliya bu chegarani sindiradimi?