Anchelotti qo‘lida shakllanayotgan yangi Braziliya: ‘to‘qqiz yarim’ hujum taktikasi

Jahon chempionati asta-sekin qiyofasini topmoqda. Braziliya ham. Eng muhimi – vaqtida topmoqda.

Carlo Ancelotti nihoyat o‘zining eng kuchli “o‘n birligi”ni topgandek. Guruh bosqichidagi har bir o‘yin bilan bu jamoa nafaqat ochko, balki ritm, ishonch va o‘ziga xoslik ham yutib boryapti. Endi esa navbat – pley-offga. Oldinda Yaponiya, oxirgi 32 talik bosqichda sinov juda jiddiy bo‘ladi.

Shunga qaramay, Braziliya ichkarida ham, tashqarida ham “to‘g‘ri yo‘ldamiz” degan tuyg‘uni kuchaytirib boryapti. Bu manzaraning markazida bitta ism turibdi – Matheus Cunha. Hozirgi Braziliya hujumining kaliti aynan u.

Klassik “to‘qqiz” emas, “to‘qqiz yarim”

Braziliya tribunalarida odatda bitta obraz yashaydi: jarima maydoni ichida yashaydigan, doimo so‘nggi zarbaga tayyor bo‘lgan klassik “to‘qqiz” – Ronaldo, Adriano, Romario kabi nomlar. Cunha esa boshqa. U xalq kutadigan an’anaviy hujumchi qolipiga sig‘maydi.

U – “to‘qqiz yarim”. Zarba bera oladigan, lekin shu bilan birga “o‘nlik” singari orqaga tushib, o‘yin bog‘laydigan, boshqalar uchun imkoniyat yaratadigan hujumchi. Uch o‘yinda uchta gol – u faqat “yaratuvchi” emasligini ko‘rsatib bo‘ldi. Ammo u sof pleymeyker ham emas.

Aslida Cunha markaziy hujumchi pozitsiyasida Braziliya tarixida deyarli bo‘lmagan profilni taklif qilyapti. Bu o‘yinchi chizig‘ini chizib bo‘lmaydi, u chiziqlar orasida yashaydi.

Ba’zi lahzalarda u eski jamoadosh Roberto Firmino’ni eslatadi: doim orqaga tushadi, raqib markaziy himoyachisini ikkilanib qo‘yadi. Himoyachi ergashsa – orqa chiziqda Vinicius Jr va Rayan uchun bo‘shliq ochiladi. Ergashmasa – Cunha chiziqlar orasida vaqt va makon yutadi, to‘p qabul qiladi, pas qidiradi yoki darvozani nishonga oladi.

Eng qizig‘i – u bu rolda o‘zini juda erkin his qilyapti. Faqat hujumda emas, pressingni boshlaganda deyarli “oltinchi raqam”dek o‘ynab, yarim himoya oldida mudofaa ishiga ham qo‘shiladi. Natijada Braziliya hujumi muvozanat topdi.

“To‘qqiz” qidiruvi va jarohat bilan kelgan yechim

Braziliya Jahon chempionatiga eng yaxshi markaziy hujumchisi kimligini bilmagan holda kirgani – g‘alati holat edi. Shotlandiyaga qarshi o‘yinga qadar ham birinchi raqamli “to‘qqiz” kim bo‘lishi mavhum edi.

Ancelotti ham turnir arafasida bu savolga javob topmagandi. Cunha, Igor Thiago, Endrick, Joao Pedro, Richarlison – barchasi sinovdan o‘tdi. Ba’zan murabbiy qarorini jarohat tezlashtiradi. To‘g‘ri kombinatsiya go‘yoki “tasodifan” topilgandek ko‘rinadi, lekin natija o‘zini oqlaydi.

Raphinha – ajoyib futbolchi, lekin u erkin harakat qilishni yaxshi ko‘radi. Marokashga qarshi ilk o‘yinda u Igor Thiago ortida “o‘nlik” sifatida ham o‘ynadi, qanotlarga ham chiqdi. Hamma joyda, lekin aynan bitta hududda emas.

Marokashga qarshi o‘yinda son payi jarohati olgach, uning o‘rniga maydonga chiqqan Rayan esa mutlaqo boshqa tipdagi o‘yinchi – u o‘ng qanotda ancha “intizomli” turadi. Shunda rasm tiniqlashdi: bir tomonda Vini, ikkinchisida Rayan, o‘rtada esa Cunha uchun yanada ko‘proq bo‘shliq.

Cunha ko‘pincha markazda yolg‘iz qoladi, lekin bu uning uslubiga juda mos. U bo‘sh makonni yaxshi ko‘radi, o‘sha makonda yashaydi.

Albatta, variantlar hamon bor. Igor Thiago – boshqa turdagi qurol. Agar hisobni quvish kerak bo‘lsa yoki jismonan kuchli raqibga qarshi o‘ynalsa, u jarima maydoni ichida “mix” bo‘lib turishi, markaziy himoyachilarni band qilib qo‘yishi mumkin. Muhimi, Ancelotti endi tanlash imkoniga ega. Endi qaror – uning qo‘lida.

Braziliyada esa tobora ko‘proq odamlar Cunha’ni javob deb bilmoqda. Unga umid katta. Raqiblar endi uni yaxshi o‘rganadi, lekin Cunha shunchalik aqlli o‘yinchi ekanki, uni to‘liq o‘chirib qo‘yish baribir oson bo‘lmaydi.

Anchelotti rejasi: to‘pni berib, o‘yinni boshqarish

Bu jamoaning orqasida bitta katta figura turibdi – Carlo Ancelotti. Uning eng katta kuchi – moslasha olish. Turli ligalar, turli klublar, turli yulduzlar – va har yerda g‘alaba. Odatda hamma uning insoniy yondashuvi, kiyinish xonasidagi obro‘si haqida gapiradi. Lekin uning taktik mahoratini ko‘pincha unutishadi.

Bugungi Braziliya endi raqibga to‘pni berishdan cho‘chimaydigan jamoa. Ular 70 foiz to‘p nazoratiga yopishib olishi shart bo‘lmagan terma. Ba’zan to‘pni raqibga topshirish – aynan o‘sha raqib uchun muammo bo‘ladi.

To‘g‘ri joyda joylashish, to‘g‘ri vaqtda pressing, to‘g‘ri intensivlik – va jazolash. Shotlandiyaga qarshi o‘yinda bu reja juda aniq ishladi. Birinchi gol, so‘ngra qattiq bahsli tarzda bekor qilingan ikkinchi gol – bular tasodif emasdi. Panama va Misrga qarshi o‘rtoqlik uchrashuvlarida ham xuddi shunday vaziyatlardan gol urilgan.

Shotlandiyaga qarshi Braziliya ko‘proq to‘pni raqibga berdi, lekin o‘yinni o‘zi boshqardi. Raqibni o‘zi xohlagan zonalarga “yetaklab” bordi. Kerakli pallada tuzoq yopildi, pressing ishladi – reja o‘zini oqladi.

Bugungi futbolda hamma “jamoa uslubi”ga oshufta: kimdir doim hujumkor, kimdir doim mudofaa, kimdir faqat qarshi hujumga tayanadi. Ancelotti esa bitta qolipga o‘zini tiqmaydi. U raqibga va o‘yinning lahzasiga qaraydi. Agar futbolchilar moslasha olsa, nega jamoa ham moslashmasligi kerak?

Bu – yangi Braziliya. O‘tmishdagi jamoalardan farqli bo‘lishi kerak bo‘lgan Braziliya.

Bu “farq” – orqaga chekinib, chuqur himoyalanib, gol urmaydigan jamoa degani emas. Lekin bu – birinchi marta Jahon chempionatida yon chiziqdagi himoyachilar Roberto Carlos, Cafu, Maicon, Marcelo yoki Dani Alves davridagidek “uchib ketmayotgan” Braziliya. Ro‘yxat uzun, lekin hozir boshqa davr.

Douglas Santos, Roger Ibanez yoki Danilo ancha ehtiyotkor. Ularning kamroq hujumga qo‘shilishi Vinicius Jr’ga yuqoriroqda qolish, hujumda yangiroq va xavfliroq bo‘lish imkonini beradi. Natijada to‘rtlik orqa chiziq juda mustahkam ko‘rinadi, yarim himoyada ham muvozanat topildi.

Taktik burilish: Casemiro uchun yordam, Yaponiya uchun signal

Marokashga qarshi birinchi o‘yinda Casemiro markazda yolg‘iz qoldi. Tanqidlar ham aynan uning manziliga uchdi. Ammo bu holat uning aybi emasdi. U hech qachon butun maydon bo‘ylab yakka o‘zi pressing va to‘qnashuvlarni yopadigan futbolchi bo‘lmagan, ayniqsa 34 yoshida.

Shundan keyin Ancelotti sxemani o‘zgartirdi: 4-2-3-1 o‘rniga 4-3-3. Endi Bruno Guimaraes oldinga chiqsa, orqada Casemiro yonida Lucas Paqueta qoladi. Markaz zichlashdi, xavfli bo‘shliqlar yopildi.

Bu yondashuv Gaiti va Shotlandiyaga qarshi o‘yinlarda o‘zini ko‘rsatdi. Eng muhimi – bu Yaponiya bilan o‘yinda hal qiluvchi ahamiyatga ega bo‘lishi mumkin. Chunki Yaponiya – ancha erkin harakat qiladigan, kombinatsion va xavfli hujumga ega jamoa. Ular Marokash yoki Gaitidan boshqa daraja.

Hozircha raqamlar ham ijobiy: uch o‘yinda atigi bitta gol o‘tkazilgan, yettita gol urilgan. Lekin Braziliyada bitta mezon bor – g‘alaba. Qolgan hammasi shu yo‘ldagi vosita, xolos.

Braziliya yana kulyapti. Qancha davom etadi?

Turnir boshida kayfiyat boshqacha edi. Birinchi o‘yinga qadar – xavotir. Udan keyin – hatto vahima. Jamoa hali shakllanmagandek, savollar javoblardan ko‘pdek tuyulardi.

Endi esa uch o‘yindan so‘ng mamlakat bo‘ylab kayfiyat o‘zgardi. Xavotir o‘rnini hayajon egalladi. Jamoa topildi, roli aniq bo‘lgan futbolchilar paydo bo‘ldi, murabbiy rejasiga ishonch oshdi.

Oldinda Yaponiya, undan keyin esa yanada katta sahna. Savol endi bitta: Cunha atrofida qurilayotgan bu yangi Braziliya qanchaga yetib boradi?