Argentina futboli uchun yangi sana: 15-iyul
Argentina Futbol Assotsiatsiyasi 15-iyulni rasmiy ravishda “Milliy futbol terma jamoalari kuni” deb e’lon qildi. Sana tasodifiy emas. Bu — 2026-yilgi jahon chempionati yarim finalida Angliyadan ustun kelgan, butun mamlakatni ko‘chaga olib chiqqan kechaning muhrlangan xotirasi.
Atlanta shahridagi o‘sha o‘yin Angliya uchun tarixiy imkoniyat edi. 1966-yildan beri ko‘rilmagan final sari yo‘l. Thomas Tuchel boshchiligidagi jamoa o‘yinni sovuqqon boshladi, tartibli himoya, intizomli pressing, xavfni minimallashtirish — hammasi reja bo‘yicha ketayotgandek tuyuldi.
Ikkinchi bo‘lim
Ikkinchi bo‘lim boshida bu yondashuv natija berdi. 55-daqiqada Anthony Gordon zarba berish uchun zarracha bo‘shliq topdi va imkoniyatni boy bermadi. Angliya hisobni ochdi, stadionning bir tomoni portlagandek bo‘ldi. Finalga atigi bitta bo‘lim qolayotgandek edi.
Shu paytdan boshlab o‘yinning ohangi butunlay o‘zgardi.
Tuchel jamoasi ortga chekina boshladi, chiziqlar siqildi, xavfli hududlar yopildi, lekin bosim tobora oshib bordi. Argentina to‘pni ko‘proq nazorat qildi, qanotlar ishga tushdi, maydonning har qarichida kurash qizidi. Har bir yutqazilgan ikkinchi to‘p Angliya uchun ogohlantirish edi.
Bosim oxiri o‘z so‘zini aytdi.
85-daqiqada Argentina nihoyat himoyani yorib o‘tdi. Tenglashtiruvchi gol nafaqat hisobni, balki kayfiyatni ham ag‘darib yubordi. Angliya titrab qoldi, Argentina esa o‘zini to‘xtatib bo‘lmaydigan to‘lqindek his qildi. Endi savol boshqacha edi: bu o‘yin qo‘shimcha daqiqalargacha bormaydimi?
Javob uzoq kuttirmadi. 92-daqiqada Argentina ikkinchi zarbani berdi. 2:1. Angliyaning final orzusi yana bir bor so‘ndi, Argentina esa Atlantada tarix yozdi. Shu lahzadan boshlab 15-iyul argentinaliklar uchun oddiy sana bo‘lishdan chiqdi.
Bu g‘alaba faqat sportiy natija emasdi. U 40 yil avvalgi boshqa, juda mashhur va bahsli to‘qnashuvni ham eslatdi. 1986-yilgi jahon chempionatidagi chorak final, o‘sha mojaroli o‘yin, Argentina va Angliya o‘rtasidagi yirik mundial sahnasidagi oldingi katta to‘qnashuv. Yangi yarim final g‘alabasi o‘sha tarixiy fonni yana yuzaga chiqardi.
Stadiondagi bayram ham futbol maydonidan tashqariga chiqib ketdi. Ba’zi argentinalik futbolchilar “Las Malvinas son Argentinas” yozuvi tushirilgan banner bilan nishonlashdi. Bu ibora “Malvin orollari — Argentina hududi” degan ma’noni anglatadi va o‘yin atrofidagi siyosiy taranglikni yana bir bor qizitdi.
Gap Falkland orollari haqida ketmoqda — janubi-g‘arbiy Atlantikadagi, rasmiy maqomi bo‘yicha Britaniya dengizorti hududi bo‘lgan, ammo suvereniteti yuzasidan Buyuk Britaniya va Argentina o‘rtasida hanuz bahsli bo‘lib qolayotgan orollar.
1982-yilda, general Leopoldo Galtieri boshchiligidagi harbiy xunta davrida Argentina ushbu orollarga bostirib kirgan edi. Qirg‘oqdan qariyb 300 mil uzoqlikdagi hudud uchun jang 74 kun davom etdi. Apreldan iyungacha cho‘zilgan mojaro 655 nafar argentinalik va 255 nafar britaniyalik harbiy xizmatchi hayotini oldi. Orolliklardan ham uch kishi halok bo‘ldi.
Yillar o‘tib ham masala yopilgani yo‘q. 2013-yilda Falkland orollari aholisiga o‘tkazilgan referendumda 99,8 foiz saylovchi hududning Buyuk Britaniya tarkibida qolishini yoqlab ovoz berdi. Buenos-Ayres esa bu pozitsiyani tan olmaydi.
Shu fon’da Argentina terma jamoasining Angliyaga qarshi har bir yirik o‘yini oddiy futbol uchrashuvidan ko‘ra ko‘proq ma’no kasb etadi. Atlanta yarim finali ham istisno bo‘lmadi. Endi esa o‘sha kecha mamlakat taqvimida alohida sana bo‘lib turibdi.
15-iyul — endi nafaqat stadionlarda, balki siyosiy va tarixiy bahslar ichida ham yangraydigan kun. Savol esa ochiq: bu sana kelajak avlodlar uchun futbol tantanasimi bo‘lib qoladi, yoki doimiy ravishda maydondan tashqaridagi ziddiyatlarni ham eslatib turadimi?
