Argentina futbolchilariga og‘ir diskvalifikatsiyalar
Jahon chempionati finalidagi keskinlik maydonni tark etmadi – u endi intizomiy bayonnomalarga ko‘chdi. Fifa intizom qo‘mitasi Argentina terma jamoasi futbolchilari va murabbiylar shtabiga nisbatan qattiq choralar ko‘rdi, yakuniy hushtakdan keyin Ispaniyaga qarshi finalda yuzaga kelgan mushtlashuv ularga qimmatga tushdi.
Eng katta zarba Leandro Paredesga tegdi. Yarim himoyachi 10 o‘yinga diskvalifikatsiya qilindi va 90 ming dollar jarimaga tortildi. Bunday miqyosdagi chetlatish – xalqaro sahnada juda kam uchraydigan signal. Fifa bu bilan chiziq aniq chizilganini ko‘rsatdi: final bo‘lsin, emotsiya bo‘lsin, chegaradan o‘tish kechirilmaydi.
Nahuel Molina ham yengil qutulmadi. Himoyachi yetti o‘yinlik diskvalifikatsiya va xuddi shunday – 90 ming dollarlik jarima oldi. Terma jamoa uchun bu faqat bugunning yo‘qotishi emas, balki butun saralash davri strategiyasini o‘zgartiradigan darajadagi zarba.
Thiago Almada nisbatan yengilroq jazoga duch keldi: bir o‘yin maydonga tusha olmaydi va 30 ming dollar to‘laydi. Murabbiylar shtabidan Roberto Ayala esa uchta o‘yinga chetlatilib, xuddi shuncha – 30 ming dollar jarimaga tortildi. Fifa bu bilan faqat futbolchilarni emas, texnik zonadagi har bir harakatni ham diqqat bilan kuzatayotganini ko‘rsatdi.
Mushtlashuv faqat Argentina tomonini jazolamadi. Ispaniya terma jamoasi yulduzi Gavi ham intizomiy choralardan chetda qolmadi – bir o‘yinlik diskvalifikatsiya va 30 ming dollarlik jarima. Final oxirida asablar chiday olmagani endi ikkala lagerga ham ta’sir qilmoqda.
Banner, siyosat va tribunadagi chiziq
Jazo faqat maydondagi to‘qnashuv bilan cheklanib qolmadi. Yarim finalda Angliyaga qarshi g‘alabadan keyin ko‘tarilgan banner ham Fifa stoliga tushdi. Argentina futbol assotsiatsiyasi (AFA) 321 ming dollar jarimaga tortildi. Sabab aniq: “Las Malvinas son Argentinas” yozuvi tushirilgan banner – tarixiy va siyosiy tortishuv markazidagi da’vo.
Bu jarima faqat banner uchun emas. Fifa qarorida Jahon chempionatining boshqa o‘yinlarida Argentina muxlislarining kamsitish bilan bog‘liq xatti-harakatlari ham qayd etilgan. Natija og‘ir: Argentina keyingi uy uchrashuvini stadion sig‘imining atigi 50 foizi bilan o‘tkazishga majbur. Yana bir o‘yinga shunday cheklov shartli ravishda qo‘llanadi – agar xatolar takrorlansa, u ham ishga tushadi.
321 ming dollarlik jarimaning 100 ming dollari shartli ravishda muzlatib qo‘yilgan. Demak, AFA endi nafaqat maydonda, balki tribunada ham har bir qadamni o‘lchab bosishi kerak bo‘ladi.
Banner o‘sha paytda Buyuk Britaniya siyosatchilari e’tiroziga sabab bo‘lgandi. Liberal Democrat yetakchisi Ed Davey bannerni ko‘targan futbolchilarni diskvalifikatsiya qilishga chaqirgan edi. Endi esa bu bahs siyosiy sahnadan Fifa intizomiy protokollariga ko‘chdi.
Yevropa sahnasidagi parallellar
Bu voqea yakkama-yakka holat emas. Yaqinda Uefa ham Ispaniya terma jamoasi futbolchilari Rodri va Álvaro Morataga nisbatan chora ko‘rgan, Euro 2024 g‘alabasidan keyin Gibraltar borasidagi qo‘shiqlari uchun ularni diskvalifikatsiya qilgandi. Endi esa Fifa boshqa qit’adagi siyosiy ishoralarga chiziq tortmoqda.
Sahna bir xil: katta turnir, eforiya, tarixiy da’volar. Faqat hukm bir xil qat’iy – siyosatni maydonga olib kirgan har bir harakat oxir-oqibat intizomiy jazo bilan yakunlanadi.
Savol esa endi shunday: futbol olami bu chiziqni qachon aniq qabul qiladi – maydon chetidami, yoki navbatdagi sarlavhalardan keyinmi?
