Arsenal: 22 yildan keyingi himoya va ikki frontda jang

22 yil kutishdan keyin yana shu lahza. Londonning shimoliy qismida, o‘sha eski orzu yana kuchga to‘la: Arsenal yangi mavsumni nafaqat chempion sifatida, balki 90 yildan beri birinchi bor unvonni himoya qilish vazifasi bilan boshlaydi. Raqib – Premyer ligaga endigina ko‘tarilgan Coventry. Sahna – Emirates. Bosim – maksimal.

Bu safar faqat ichki chempionat emas. Klub ichida hamma biladi: Budapeshtdagi o‘sha kecha, PSGga qarshi penaltida boy berilgan final, hali hech kimning xotirasidan o‘chmagan. Yevropaning eng katta sahnasi ham qarshida turibdi. Ikki frontda orzu bitta – Angliya taxtini saqlab qolish va nihoyat Yevropa tojini olish.

90 yillik devor: Arsenal ketma-ket chempion bo‘la oladimi?

Arsenal oxirgi marta ketma-ket chempion bo‘lganida yil 1935 edi. Futbol boshqa davrda, boshqa tezlikda, boshqa qoidalarga ko‘ra o‘ynalardi. Endi esa raqobat butunlay boshqa darajada.

Manchester City va Liverpool yozda qayta qurilish bosqichiga kirdi. Cityni Enzo Maresca, Liverpoolni esa Andoni Iraola boshqaradi. Ikkala klub ham o‘z uslubini yangidan qurayotgan bir paytda, Mikel Arteta deyarli yetti yillik ishining mevasini oladigan pallaga yetdi. Uning tizimi allaqachon shakllangan, futbolchilari printsiplarni yoddan biladi, maydonda avtomatik harakat qiladi.

Shu ustunlik ularga tarixga qarshi borish imkonini beradi. O‘tgan mavsumda atigi 27 ta gol o‘tkazib, chempion bo‘lgan jamoa endi o‘sha darajani saqlab qolishi kerak. Biroq bu safar bitta katta muammo bor – William Saliba. Markaziy himoyachi uzoq muddatli bel jarohati tufayli safdan chiqqan. Bu faqat bir futbolchining yo‘qolishi emas, butun strukturaning silkinishi.

Shunga qaramay, klub yozda qo‘l qovushtirib o‘tirmadi. Bruno Guimaraes kelishi bilan yarim himoya markazi yanada kuchaydi. U nafaqat texnik, balki xarakterli futbolchi sifatida ham muhim bo‘ladi. Leandro Trossard o‘rnini esa yunon vingeri Christos Tzolis egallaydi – klub ichida uni “yangilangan versiya” sifatida ko‘rishyapti.

Bir tomonda yangilangan, lekin hali shakllanayotgan City va Liverpool, boshqa tomonda esa tizimi sinovdan o‘tgan, o‘zini isbotlagan Arsenal. Arteta buni yaxshi his qiladi. Uning so‘zlari qisqa, ammo aniq: bu klubni boshqa o‘lchamga olib chiqish vaqti kelganini aytadi.

Signal esa allaqachon berildi. Community Shieldda Manchester City 3:0 hisobida yengildi. Bu faqat sovrin emasdi. Bu raqiblarga yuborilgan xat edi: Arsenal chempionlikdan keyin to‘yingan emas, ochroq bo‘lib qolgan.

Yevropa la’nati: Champions League nihoyat bo‘ysunadimi?

226 ta o‘yin. Birorta kubok yo‘q. Arsenal Yevropa Chempionlar Kubogi/Champions League tarixida eng ko‘p ishtirok etib, hali ham sovrin ko‘tarmagan klub sifatida yuradi. Bu statistikani klub atrofidagi hech kim yoqtirmaydi.

O‘tgan mavsum Budapeshtda hammasi boshqacha boshlangandi. Himoya devor bo‘lib turgan – 14 o‘yinda atigi 6 ta gol o‘tkazilgan, finalda esa Kai Havertz oltinchi daqiqadayoq hisobni ochgan. Reja ishlayotgandi. Ammo bosim asta-sekin tomonni o‘zgartirdi. PSG penalti orqali hisobni tenglashtirdi va seriyada 4:3 hisobida g‘alaba qozondi. Gabriel Magalhaesning hal qiluvchi zarbasi bekor ketdi. O‘sha lahza hali ham ko‘z o‘ngida turganlar ko‘p.

PSG endi ketma-ket ikki karra chempion, uchinchi chempionlikni nishonga olmoqda. Bayern Munich o‘tgan mavsum yarim finalda ularni chekkaga olib borgan, lekin oxiriga yetkazolmagan. Bu fon ichida Arsenal o‘zini shuni biladi: ular eng zo‘rlar bilan teng o‘ynay oladi. Himoya tayyor, struktura bor, lekin hal qiluvchi bosqichlarda bir pog‘ona yetishmayapti – o‘sha “ortiqcha tezlik”, o‘sha hal qiluvchi lahzada sovuqqonlik.

Bu mavsumda savol bitta: Arsenal nihoyat bu ruhiy to‘siqni yorib o‘ta oladimi yoki Budapesht yana bir og‘riqli xotira sifatida qoladimi?

Bruno Guimaraes – yetishmayotgan bo‘lakmi?

Yozgi transfer oynasidagi eng katta zarba – Bruno Guimaraes. 75 million funt. Newcastledagi sobiq sardor, maydonda ham, kiyinish xonasida ham so‘zi o‘tadigan futbolchi.

Uning kelishi bilan Declan Rice yelkasidagi yuk biroz yengillaydi. O‘tgan mavsum oxiri va Jahon chempionatida Rice jarohatlar bilan kurashdi, ba’zan ortiqcha ishlatilgandek ko‘rindi. Endi esa yonida ham himoyaga yopishib, ham pressingni boshlaydigan, ham to‘pni oldinga sifatli uzatadigan sherigi bor.

Guimaraes Community Shieldda birinchi sinovdan o‘tdi. O‘rtadagi janglarda o‘zini yo‘qotmadi, to‘pni tortib oldi, keskin paslar tashladi. Arteta uni “jangchi” deb ta’riflaydi, maydonda ham sifat, ham intuitiv qarorlar, ham yetakchilik olib kirishini aytadi. Eng muhimi – u ichkarida raqobatni keskinlashtiradi. Bunday futbolchilar jamoani uyg‘otadi, har bir mashg‘ulotni kurashga aylantiradi.

Arsenal yillar davomida yarim himoya markazini mukammal qilishga urinib keldi. Endi esa savol boshqacha: bu trio – Rice, Guimaraes va boshqa ijodkor bo‘g‘in – nihoyat klubni eng yuqori darajaga olib chiqadigan kombinatsiyami?

Viktor Gyokeres: yaxshi emas, zo‘r bo‘lish vaqti

Emirates tribunalarida bir orzu uzoq yillardan beri aylanadi: haqiqiy, ishonchli, sermahsul “to‘qqizinchi raqam”. Viktor Gyokeres o‘tgan mavsum aynan shu umidlar bilan kelgan edi.

Bir qaraganda, raqamlar yomon emas: 14 ta Premyer liga goli, jami 21 ta gol. Yomon emas. Lekin aynan shuning o‘zi muammo. Arsenal bu bosqichda “yomon emas” bilan kifoyalana olmaydi. Ular uchun hujumchi – farq qiladigan futbolchi bo‘lishi kerak.

Klub yozda hujum chizig‘iga jiddiy raqobatchi olib kelmadi. Bu esa bitta narsani anglatadi: Gyokeresga ishonch hali ham yuqori, lekin sabr cheksiz emas. Uning atrofida jamoa kuchaydi – yarim himoya mustahkamlandi, qanotlar yangilandi. Endi navbat unga keldi.

Endi u birinchi mavsumdagidek moslashish bilan emas, raqiblarni sindirish bilan shug‘ullanishi kerak. Agar bu mavsumni 20+ liga goli bilan yakunlay olsa, Arsenalning chempionlik va Yevropa orzulari mutlaqo boshqacha ko‘rinishga ega bo‘ladi. Aks holda, kelasi yozda “to‘qqizinchi raqam” mavzusi yana kun tartibining birinchi bandiga aylanadi.

Max Dowman: 16 yosh, tarix va xavfli orzular

Ba’zan katta klublarning kelajagi bitta lahzada ko‘rinadi. Arsenal uchun o‘tgan mavsum shunday lahza Evertonga qarshi o‘yinda paydo bo‘ldi. Zaxiradan tushgan 16 yoshli Max Dowman to‘xtab qolgan daqiqalarda g‘alaba golini urdi va Premyer liga tarixidagi eng yosh to‘purar bo‘lib qoldi.

Bu nafaqat rekord, balki ogohlantirish edi: bu bola oddiy emas.

Arteta esa juda ehtiyotkor. U Dowmanni haddan tashqari tez ko‘tarish xavfini yaxshi tushunadi. Uning uchun bu faqat futbolchi emas, balki hali maktabga boradigan o‘smir. Shuning uchun o‘tgan mavsumda u minutlarni sinchkovlik bilan taqsimladi – nafaqat tana, balki psixologik yukni ham hisobga oldi.

Yangi mavsumda Dowman ko‘proq kubok o‘yinlarida ko‘rinish berishi kutiladi. Bu uning uchun ideal platforma – bosim kamroq, lekin daraja baribir yuqori. Agar u o‘sha iste’dodni muntazam ko‘rsata olsa, Arteta bir payt kelib uni eng katta o‘yinlarga ham tashlashga majbur bo‘ladi. Bunday iste’dodlarni uzoq vaqt zaxirada ushlab bo‘lmaydi.

Savol shunda: Arsenalning bu yosh yulduzi klubning hozirgi “chempionlik oynasi”ga qanchalik tez kirib keladi?

Oldinda g‘oyat murakkab mavsum turibdi. Bir tomonda 90 yillik devor, boshqa tomonda Budapeshtning og‘riqli xotirasi. Arsenal esa shu ikki chiziq orasida yuribdi: tarixni qayta yozish yoki yana bir “deyarli uddaladik” mavsumini ortga qoldirish.