Arsenal'da Tzolisning yangi rolidagi muvaffaqiyati
1993-yil yozida Manchester United chempionlikni qo‘lga kiritdi va shundan so‘ng Britaniya rekordi bo‘lgan transferga qo‘l urib, Roy Keane’ni olib keldi. 2001-yilda yana chempionlik, ketidan Ruud van Nistelrooy. 2008-yil esa — Premier League va Champions League dubli ortidan Dimitar Berbatov. Zaruratdan ko‘ra qudratni namoyish etish edi bu. Kuching borida raqibni nafaqat ortda qoldirish, balki ko‘z o‘ngida uzoqlashib ketish.
Har safar Alex Ferguson shuni qildi. Har safar United chempionlik tojini himoya qildi.
Endi xuddi shunday kayfiyat Emirates’da sezilmoqda. Mavsumning ilk kechasi, stadion tomoshabinlarga to‘lib-toshgan, lekin e’tibor hali to‘pga emas, Mikel Arteta sahnaga olib chiqqan yangi qurolga qaratilgan edi. Ezri Konsa maydon markaziga chiqdi, tribunalar oyoqqa qalqdi. Premier League’dagi eng yaxshi o‘ng markaziy himoyachi — William Saliba — jarohat tufayli safdan chiqqan bir paytda, ikkinchi eng yaxshisini ham qo‘lga kiritish… bu shunchaki transfer emas, kuch namoyishi.
Uchrashuv boshlanishiga ko‘p o‘tmay esa yana bir haqiqat ayon bo‘ldi: Arteta faqat orqa chiziqni emas, hujumni ham qayta qurollantirgan.
Tzolisning bo‘roni
Christos Tzolis tayyorgarlik o‘yinlaridayoq ko‘zga tashlangan, jismoniy ko‘rsatkichlarda deyarli hammani ortda qoldirgan edi. Emirates’dagi bu kechada u chap qanotdan uchib kirar, go‘yo orqasidan ari uyasi quvib kelayotgandek shoshardi. Qisqa qadamlar, tez portlovchi harakatlar, tinimsiz energiya. Bunday raqibni ilk bor Sky Sports’ning juma oqshomidagi jonli efirida o‘ynayotgan Milan van Ewijk ko‘rishni xohlamasdi, albatta.
Arsenal hujum chizig‘i nomlar bilan to‘lib-toshgan: Kai Havertz markazda, Bukayo Saka o‘ngda, Martin Odegaard o‘sha tanish o‘ng yarimfazo bo‘ylab kezib yurdi. Ammo uchinchi zonaga kirilganda rejadagi barcha murakkab chizmalar bir nuqtaga qisqardi: to‘pni Tzolisga yetkaz.
U chap chiziqda sabr bilan kutadi, pasni olishi bilan esa portlaydi. Jarima maydoni tomon kesib kiradi, chapga o‘ynab ko‘rsatadi, o‘ngga og‘adi, yelkasini tushirib himoyachini muvozanatdan chiqaradi va bo‘shliqni topadi. Keraksiz fintlar yo‘q, ko‘z-ko‘z qilinadigan harakatlar yo‘q. Aniq, ixcham, sovuqqon qanot o‘yini. Natijasi esa vayronkor.
Birinchi gol ham shundan boshlandi. Tzolis yuqorida bosim qilib, to‘pni raqib hududida yutib oldi, keyin esa Riccardo Calafiori jarima maydoniga uzatma berdi. Havertz esa zarbani bir teginishda, sovuqqonlik bilan darvozaga yo‘lladi.
Oradan to‘rt daqiqa o‘tib, Tzolis bu safar yaratuvchiga aylandi. Chap oyog‘idan chiqqan past uzatma darvoza oldiga o‘qday uchdi, Coventry darvozaboni Carl Rushworth esa uni faqat yon tomonga qaytara oldi. To‘p Saka oldiga tushdi, u esa yarim bo‘sh darvozani nishonga oldi. Statistikada bu epizod rasmiy golli uzatma sifatida qayd etilmasligi mumkin, lekin Emirates tomoshabinlari uchun bu farq qilmadi: Tzolis allaqachon bu jamoaning hujum yuragi ekanini ko‘rsatayotgandi.
Mikel Arteta ham buni yashirmadi. U Tzolis to‘pga ega bo‘lgan har lahzada otilib chiqayotgan energiyani, oxirgi 30 metrda turli yechimlar topa olish qobiliyatini alohida ta’kidladi. Maydonda joy tor bo‘lsa ham, qarorlar aniq, niyat esa bir: voqeani o‘zgartirish.
Norwich’dagi jarohatlangan ishonchdan Brugge cho‘qqisigacha
Qiziq taqdir. Tzolis Premier League’dagi ilk daqiqalarini aynan shu stadionda, Norwich City safida ijarada o‘ynab yurganida olgan. O‘sha davr uning uchun og‘ir maktab bo‘ldi. Murabbiyi Daniel Farke uni Yevropaning eng iqtidorli yoshlaridan biri sifatida maqtagan, lekin keyin Anfield’dagi penaltini ruxsatsiz tepib, uni boy bergani uchun omma oldida tanqid qilgan. Tzolis o‘sha mavsum oxirida o‘z ishonchi yemirilganini tan olgan, Norwich safida atigi olti marta asosiy tarkibda maydonga tushgan.
Burilish Germaniyada, Fortuna Dusseldorf safidagi ijarada yuz berdi. U yerda ko‘rsatgan o‘yini unga ikki yil avval Club Brugge eshiklarini ochdi. O‘tgan mavsum esa u yerda hammasi ko‘payish mavsumi bo‘ldi: 20 gol, 29 golli uzatma. Klub chempion bo‘ldi, Tzolis esa Belgiya yil futbolchisi sovrinini qo‘lga kiritdi.
Norwich’dagi omadsiz davrdan beri u 145 o‘yinda 122 golli ishtirok qayd etdi. Ha, katta beshlik ligalaridan tashqarida to‘plangan raqamlar. Baribir hayratlanarli.
Chap qanotning hozirgi egasi
Endi esa savol: Emirates’da uning o‘rni qanchalik mustahkam? Arsenal yoz davomida Vinicius Jr ortidan ochiqchasiga quvdi, ammo bu reja amalga oshmadi. Agar bu transfer ro‘yobga chiqqanida, Tzolis bir zumda ikkinchi planga tushib qolishi aniq edi.
Gabriel Martinelli bu uchrashuvda tarkibga ham kiritilmadi, holbuki u o‘ynashga tayyor edi. Braziliyalikning chetga surilgani hozircha Tzolis uchun keng yo‘l ochib beradi, lekin bu holat Arteta yana bir qanotchi qidirayotganidan darak bo‘lishi ham mumkin. Juventus hujumchisi Kenan Yildiz hali ham transfer ro‘yxatida turibdi.
Shunga qaramay, hozir chap qanot Tzolisniki. Uning vazifasi oddiy, lekin og‘ir: raqobat darajasi qanday bo‘lishidan qat’i nazar, o‘zini tarkibdan tushirib bo‘lmaydigan futbolchiga aylantirish. Coventry’ga qarshi o‘yinda u darvozaga eng ko‘p — to‘rtta zarba yo‘lladi, lekin birortasi ham juda xavfli bo‘lmadi. Vaqt o‘tib, ichkariga kirib, zarba berish bo‘yicha yangi rekordlar o‘rnatishi mumkin — hamma ham bundan mamnun bo‘lmaydi, albatta. Calafiori beshinchi bor ichkariga kesib kirib, uzatma kutib qolganida, ammo to‘p yana Tzolis oyog‘idan darvoza tomon uchib ketganida, o‘z hayot tanlovlarini qayta ko‘rib chiqishni xohlab qolishi mumkin.
Ammo raqamlar va o‘yin uslubi bir narsani ko‘rsatadi: Tzolis o‘tgan mavsum Arsenalni to‘xtatib qolgan kamchilikni yopishga qodir futbolchi bo‘lishi mumkin. Qachonki raqib chuqur himoyalansa, eshikni ochadigan, kalit topa oladigan, bir qaror bilan o‘yinni sindirib yuboradigan o‘yinchi yetishmagandi.
Bu atigi bir o‘yin. Mavsum esa uzun, qiyin, burilishlarga boy bo‘ladi. Lekin Emirates’dagi bu kecha bir narsani aniq ko‘rsatdi: Mikel Arteta raqiblarga bo‘lgan ustunlikni saqlab qolishga emas, uni yanada mahkamlashga kirishib bo‘ldi. Endi savol bitta: qolganlari bunga javob qaytara oladimi?
