Asamoah Gyan: Keniya futbolida poydevor muhim
Nyayo National Stadium tribunalarida yakshanba kuni yengil atletika emas, futbol haqida gap ketdi. Maydon markazida esa – Afrika futbolining eng yirik nomlaridan biri, Gana afsonasi Asamoah Gyan.
U Captain Irene Ndanu Super Cup va Soccer Summit finaliga nafaqat faxriy mehmon sifatida, balki ogohlantirish va ilhom aralash xabar bilan keldi. Gyan fikricha, Keniya yillar davomida yugurish yo‘laklariga tikkan e’tiborini endi maydon chetiga, bolalar o‘ynayotgan changli ploshchadkalarga burishi kerak.
Gana oldinda, lekin Keniya iste’doddan quruq emas
Gyan gapni keskin boshladi, lekin hurmatsiz emas. U raqamlar va tajriba orqali solishtirdi.
“Keniyaning futboldagi holati yomon emas. Statistik jihatdan men har doim uni Gana bilan solishtiraman. Futbol bo‘yicha Gana Keniya oldida, chunki, nazarimda, Keniya asosiy narsalardan qoloq. Bu yerda juda ko‘p iqtidorli futbolchilar bor, lekin mamlakat ko‘proq yengil atletikaga e’tibor qaratgandek”, – dedi u Nyayo maydonida.
Bu gaplar stadionni jim qilib qo‘ydi. Chunki hamma biladi: Keniya yugurishda dunyoni hayratga solgan, lekin futbol bo‘yicha hali Afrikaning yirik sahnasida muntazam ishtirokchi emas.
Gyan esa bu tafovutni tasodif deb hisoblamaydi. Uningcha, muammo poydevorda.
Ko‘cha to‘pdan Jahon chempionatigacha
Gyan o‘z yo‘lini esladi. U Udinese, Sunderland, Jahon chempionatlari, Afrika Kubogi – bularning barchasiga Gana ko‘chalaridan boshlangan yo‘l orqali yetib kelganini ta’kidladi. Lekin bu faqat iste’dod emas edi.
“Men uchun futbol – bu avvalo asoslar. O‘yin poydevordan boshlanadi. Bolalarga qayerdan boshlashni, qanday qilib kuchli fon yaratishni o‘rgatish kerak. Poydevor mustahkam bo‘lsa, professional darajaga chiqish ancha osonlashadi”, – dedi u.
Gyan Gana misolida ko‘rsatdi: akademiyalar, yoshlar ligalari, milliy terma jamoalar bilan bog‘langan tizim. Aynan shu tuzilma uni ko‘chadan olib, eng yuqori sahnaga olib chiqqan.
Keniya esa, uningcha, shunday tizimni yo‘qotib qo‘yayotgan yoki yetarlicha tez qurmayotgan mamlakat.
Ogohlantirish: “Iste’dod bor, lekin yo‘lda yo‘qolib ketmoqda”
Gyan bugungi Keniya futbolidagi eng katta xavfni aniq so‘zlar bilan ifoda etdi – iste’dodlar yo‘qolishi.
“Bu yerda odamlar futbolni juda yaxshi o‘ynay olishadi, lekin ular qo‘llab-quvvatlashni topmasa, taslim bo‘lishadi. Shuning uchun shunday loyihalar muhim: ular bolalarga asoslarni beradi, professional darajaga chiqish uchun kuchli zamin yaratadi”, – dedi u.
Bu faqat maydondagi texnika emas. Bu – murabbiylar sifati, musobaqalar soni, infratuzilma, psixologik tayyorgarlik, ota-onalarning ishonchi. Gyan shu zanjir bo‘sh bo‘lsa, eng iqtidorli bola ham yo‘lda charchab qolishini yaxshi biladi.
Captain Irene Ndanu Super Cup – kichik turnir, katta eshik
40 yoshli sobiq hujumchi Nyayo stadionidagi turnirni alohida e’tirof etdi. U Captain Irene Ndanu Super Cup kabi tashabbuslarni Keniya futboli uchun “eshik ochuvchi” loyiha sifatida ko‘rmoqda.
Bu turnirlar bolalarga uchta imkon beradi: ko‘rinish, tarbiya va yo‘l-yo‘riq. Kimdir ularni ko‘radi. Kimdir ularni o‘rgatadi. Kimdir esa professional futbol sari yetaklaydi.
Gyan nazarida, aynan mana shunday kichik ko‘rinadigan, lekin tizimli bo‘lsa, katta natija beradigan loyihalar Keniya futbolining kelajagini belgilaydi.
Harambee Stars va 2027 yil ufqi
Gyanning so‘zlari havoda osilib qolmayapti. Ular ayni damda shakllanayotgan jarayonga ulanmoqda. Harambee Stars, Janubiy Afrikalik murabbiy Benni McCarthy qo‘l ostida, asta-sekin o‘sish belgilari ko‘rsatmoqda.
Oldinda esa – 2027 yil. Africa Cup of Nations. Keniya Tanzaniya va Uganda bilan birga mezbonlik qiladi. Bu oddiy turnir emas, butun futbol tizimini sinovdan o‘tkazadigan maydon.
Uyda o‘ynaydigan terma jamoa uchun savol bitta: tarkibni qayerdan olasiz? Agar bugun poydevor qo‘yilmasa, 2027 yilga kelib katta sahnada kim maydonga tushadi?
Gyan javobni aniq ko‘radi: “Grassroots” – bolalar, mahalliy ligalar, kichik akademiyalar, bugun Nyayo stadionida to‘p tepgan yoshlar.
Keniya endi qaysi yo‘lni tanlaydi?
Gyan Keniya futbolini maqtadi, tanqid qildi, yo‘l ko‘rsatdi. U Gana bilan solishtirdi, lekin kamsitmadi. Aksincha, bu yurtning futbol salohiyatiga ishonishini yashirmadi.
Savol endi Keniya futbol rahbarlari, murabbiylari va homiylari oldida turibdi: yengil atletikadagi kabi qat’iyatni endi futbol poydevoriga ham ko‘chira oladimi?
Chunki agar bugungi Nyayo stadionidagi bolalar kerakli ko‘makni topsa, ertaga Africa Cup of Nations sahnasida Asamoah Gyan o‘zi kabi yangi yulduzlarni endi Keniya libosida tomosha qilishi hech gap emas.
