Britan sporti issiq ob-havoga tayyorlanmoqda
Bir haftalik haqiqiy issiq ob-havo professional sportchilar bilan qolganlarimiz o‘rtasidagi farqni pichoq bilan kesgandek ajratib qo‘ydi. Biz kunlar davomida rejalashtirilgan uchrashuvlardan “uzr, bu havoda bunga kuchim yetmaydi” deb bosh tortayotgan bir paytda, elita sportchilari og‘ir dubulg‘a ostida ko‘ziga kirayotgan ter tomchilarini pirpiratib, oyoqlariga bog‘langan bir necha kilo himoya anjomlari bilan 22 yardga spurt qilishda davom etmoqda.
Oddiy inson tanasi bunday paytda taslim bo‘ladi. Professional tanalar esa ishga kirishadi.
Uyda pardalar yopiq, ventilyator yonida hushsiz yotgan muxlislar fonida Eastbourne kortlarida tennischilar soyabon ostida xotirjam o‘tirib, elektrolit ichimlikdan ho‘plab, yurak urishini boshqarib o‘tirganini ko‘rish – bu boshqa olam. Ular go‘yoki terlamayotgandek. Men esa shunchaki divanda cho‘zilib, eski binolarda konditsioner yo‘qligidan nolib, nafasim qisilib o‘tiribman.
Jack Draper ilk bosqichdagi g‘alabasidan keyin bu issiqni Shimoliy Amerika yozining namgarchiligiga qiyoslab ham bo‘lmasligini aytdi. Uningcha, bu shunchaki issiq, xolos, boshqarish mumkin bo‘lgan daraja. U haq. Lekin shu gap boshqa savolni tug‘diradi: britan sporti uchun ekstremal issiqni “oddiy holat” sifatida qabul qilish haftasi boshlanib bo‘ldimi?
Divanga yopishib ketgancha, televizor orqali tribunalarni kuzatganingizda, javob sekin-asta ko‘rinadi. Eastbourne ham, Roehampton ham – issiqlik bo‘yicha ogohlantirishlar muxlislarni to‘xtata olmadi. Kamera muzqaymoq navbatlarida cho‘zilib turgan odamlarni, qo‘l ventilyatorlari bilan o‘ynayotgan, bo‘yinlariga sochiq tashlab, kepka ostidan osiltirib olgan muxlislarni birma-bir ko‘rsatadi. Ayrim sektorlar xuddi Fransiya Chet el legionining sahro bo‘linmasiga o‘xshaydi.
Kanalni Bristolga, ayollar o‘rtasidagi T20 Jahon chempionati juft uchrashuviga ulaysiz – bu yerda “atigi” 31 daraja. Sotib olingan barcha chiptalar deyarli tugashi kerak edi, ammo ba’zi mahalliy hokimiyatlar maktablarni yopgani sababli 2 mingga yaqin bola kelmadi. Shunga qaramay, 3 500 nafar muxlis stadionga yo‘l topdi. Ular uchun maydon chetida bolalar yugurib o‘tishi uchun purkagichlar, pavilyonda esa doimiy band bo‘lgan sovutish xonasi tayyorlandi. County Ground bu sinovdan deyarli silliq o‘tdi: St John Ambulance kun davomida atigi besh marta chaqirildi.
Britan sport muxlisi chidamliligi bilan tanilgan. Odatda bu chidamlilik sovuq bilan o‘lchanadi: Adams Parkda qor bo‘ronida sharh berayotgan John Motson, mavsum boshidagi tumanli, izg‘irinli kunlarda adyol ostida o‘tirgan kriket ixlosmandlari. Endi esa termometr ko‘tarilmoqda. Balki jaziramani yengib o‘tirish yangi faxr nishoniga aylangandir?
Yomg‘ir o‘yinni to‘xtatadigan kunlar o‘tdi. Endi navbat issiqqa. Roehamptonda bu hafta Dan Evans SW19 bilan xayrlashayotgan so‘nggi uchrashuvida kortni bir soatdan ortiq tark etishga majbur bo‘ldi – elektron chiziq aniqlash tizimiga elektr ta’minoti uzildi va barcha kortlarda o‘yin vaqtincha to‘xtatildi. Issiq faqat tanani emas, infratuzilmani ham sinovdan o‘tkazmoqda.
Kechki shahar manzarasi ham o‘zgardi. Seshanba kuni quyosh botishi bilan ko‘chalar bo‘g‘iq, havo dim. England – Ghana uchrashuvini odatda pablarda tomosha qiladiganlar bu safar derazalar oldida, trotuarda to‘planib, ichkaridagi teleekranga ko‘z tashlab turishni ma’qul ko‘rdi – hech bo‘lmaganda vaqti-vaqti bilan kirib keladigan shabadani ushlash uchun. Bir lahzaga London o‘zini janubiy Yevropa shahriday tutdi: pintlar aperitivga aylandi, Jahon chempionati kechki boshlanadigan o‘yinlari birdan mantiqli ko‘rina boshladi. Agar kelajak shunday bo‘lsa, degan beadab savol paydo bo‘ladi: siesta qachon rasmiylashadi, litsenziya soatlari qachon cho‘ziladi?
All England Club o‘tgan yilgi saboqlarni unutmagan. Wimbledon o‘tgan mavsumni ham boshlanishida, ham yakunida sariq darajadagi issiqlik ogohlantirishlari ostida o‘tkazdi, Carlos Alcaraz esa ilk uchrashuvi paytida hushidan ketgan tomoshabinga suv uzatish uchun o‘yinni to‘xtatgan edi. Bu yilgi saralash bosqichida allaqachon o‘zgarishlar ko‘rinmoqda: qo‘shimcha ichimlik stansiyalari, soyali joylar va panoh beruvchi butun boshli yangi “guest village”. Turnir operatsion direktori Michelle Dite uchun asosiy vazifa – odamlarni sharoitga mos ravishda tayyorlash va o‘zini tutishga undash. U bir narsani ochiq aytadi: xavfsiz muhitni ta’minlaymiz, qolganida esa har kim shaxsiy javobgarlikni his qilishi kerak.
Prognozlarga ko‘ra, asosiy turnir boshlanguncha bu issiq to‘lqin chekinadi. Kutilayotgan 27 daraja – bir paytlar sarlavhalarda “SCORCHER” deb yoziladigan daraja – endi deyarli yumshoq ko‘rinadi. Lekin Dite ta’kidlaganidek, ekstremal issiq bilan ishlash hozir “kundalik ish tartibi”ga aylanmoqda.
Eng bezovta qiladigan jihat ham aynan shu. Sport muxlisi g‘alati qorishma: yengilmas optimist va tanho fatalist. O‘zimiz va jamoamizdan imkonsiz darajada baxtli yakunlarni kutamiz, baribir ich-ichimizda eng yomoni muqarrarligini bilamiz. Iqlim inqiroziga bo‘lgan munosabatimiz ham shunga o‘xshab qolmayaptimi? Sport maydonlarida issiqni “oddiy hol” sifatida qabul qila boshlaganimizda, aslida nimalarni odatiylashtirayotganimizni o‘ylashga hali kech emasmi?
