Cadillac ichida bo‘ron: Lowdon ketdi, Budkowski boshliqmi?

Formula 1 yozgi tanaffusining sokin kunlaridan birida Cadillac paddokni larzaga keltirdi. Graeme Lowdon ishdan olindi, uning o‘rniga Marcin Budkowski jamoa boshlig‘i etib tayinlandi. Eng qizig‘i – bu qaror “o‘zaro kelishuv” bo‘lmadi.

Bu, rasmiy bayonotlarga ko‘ra, Cadillac’ning “rejalashtirilgan rahbariyat evolyutsiyasi”ning bir qismi. Ammo vaqtlamasi, uslubi va ohangi – bularning barchasi kulis ortida tinchlik yo‘qligini eslatadi.

Nozik o‘tish emas, keskin uzilish

Lowdon ertalab Dan Towriss tomonidan ishdan olingani haqida xabardor qilingan, xuddi o‘sha kuni e’lon qilindi va u darhol jarayondan butunlay chetlatilgandek ko‘rinmoqda. U Budkowski taqdim etilgan onlayn matbuot anjumanida ham qatnashmadi. Towriss esa ochiqchasiga bu qaror “o‘zaro” bo‘lmaganini tan oldi.

Bu – odatdagi bayroq topshirish marosimi emas. Bu – ipni kesib tashlashga o‘xshaydi.

Yana bir detal: Budkowski tayinlanganda u hali zavodga ham tashrif buyurishga ulgurmagan edi. Bunday shoshma-shosharlik odatda yaxshi rejalashtirilgan, muloyim tranzitsiyani emas, balki ichkarida jiddiy kelishmovchiliklar borligini ko‘rsatadi.

Gap Budkowski shaxsida emas. Uning rezyumesi kuchli, texnik bilimlari chuqur, F1 tajribasi keng. Ammo aynan shu jarayon Cadillac ichida yo‘nalish bo‘yicha keskin bahslar bo‘lganini eslatadi.

Lowdon – ko‘zga ko‘rinmas, ammo poydevorni qo‘ygan odam

Shunga qaramay, fakt o‘zgarmaydi: Graeme Lowdon yangi jamoani noldan qurish bo‘yicha ajoyib ish qildi. Cadillac F1 sahnasiga chiqish yo‘lida murakkab ariza jarayonidan o‘tib, trekda esa yangi jamoa uchun deyarli mislsiz darajada raqobatbardosh ko‘rinish bera oldi.

U Haas modelidan – boshqa jamoa yetkazib bergan ehtiyot qismlarga maksimal darajada tayanish yondashuvidan – voz kechib, murakkabroq, ammo mustaqilroq yo‘lni tanlagan loyiha uchun poydevor yaratdi.

Lowdon Formula 1 ichida ko‘pincha soyada qoladigan, biroq siyosiy maydonni, kulisdagi o‘yinlarni, uzoq muddatli strategik qurilishni juda yaxshi biladigan insonlardan biri sifatida tanilgan. U 2010 yilda Virgin nomi bilan F1 ga kirgan jamoa ortida ham turardi, lekin roli faqat shunga cheklanib qolmagan.

Hozir Cadillac hali to‘liq shakllanmagan, ma’nan “prototip” bosqichida bo‘lgan paytda aynan shunday tajriba jamoani oyoqqa turg‘izishda hal qiluvchi ahamiyat kasb etdi. Shu bois, agar bu o‘zgarish tinch, oldindan tayyorlangan, Lowdon ishtirokida “strategik qadam” sifatida ko‘rsatilganida, bu kuchli signal bo‘lardi.

Hozir esa manzara boshqacha. Jarayon shakli ichkarida hammasi joyida emasligini eslatyapti.

Budkowski – qattiqroq qo‘l, boyroq tajriba

Shafqatsizmi? Ha. Sovuqmi? Ha. Lekin bu – F1. Kim tezroq o‘sishni xohlasa, hissiyotga emas, natijaga qaraydi.

Lowdon jamoani barpo etishda o‘z vazifasini bajardi. Endi esa savol boshqacha: Cadillac’ni keyingi bosqichga kim olib chiqadi?

Qog‘ozda javob aniq: Marcin Budkowski. Uning F1 bo‘yicha rezyumesi Lowdonnikidan ancha keng va rang-barang. Ferrari, McLaren kabi g‘olib jamoalar, yaqinda Alpine’da de-fakto zavod jamoasini boshqarish tajribasi – bularning barchasi unga kuchli ustunlik beradi.

Towriss ham aynan shuni istayotgani seziladi: yanada kengroq F1 tajribasiga ega, kuchli texnik bilimli, rahbarlik uslubi bo‘yicha qattiqroq shaxs. U “juda kuchli texnik team principal” va “juda kuchli liderlik” kabi iboralarni ishlatib, butun tashkilot bo‘ylab “g‘alabaga yo‘naltirilgan mentalitet”ni shakllantirish haqida gapirdi.

Cadillac hali F1 reglamentlari, byudjet cheklovi ostida resurslardan maksimal foydalanish bo‘yicha raqiblaridan ortda qolayotgani seziladi. Towriss “GM taklif qiladigan vositalar to‘plamining faqat yuzasini tirnaganmiz, xolos”, deya tan oldi.

Bu yerda Budkowski’ning FIAdagi tajribasi, Alpine’ni byudjet cheklovi joriy etilgan ilk yilda boshqargan davri juda muhim. Cadillac uchun aynan shunday profil kerakligi aniq ko‘rinib turibdi.

Lowdonning o‘zi ham uzoq muddatli rahbar emasligini sezdirgan edi

Qiziq tomoni shundaki, Lowdonning o‘zi ham Cadillac uchun uzoq muddatli yechim emasligini bilayotgandek gapirgan. U Monakoda o‘z malakasini “ajoyib darajada tor” deb tasvirlagan, o‘zini asosan jamoa tuzish, resurslarni cheklangan sharoitda boshqarish bo‘yicha mutaxassis sifatida ko‘rsatgan.

U o‘zini “jamoani noldan ko‘tarish” uchun ideal odam sifatida ta’riflab, lekin “ketma-ket jahon chempionligini qo‘lga kiritayotgan jamoalarni boshqargan” rahbarlar borligini ham eslatgan. Cadillac hali unvonlar uchun kurashadigan darajaga yetmagan bo‘lsa-da, rahbariyat endi start bosqichidagi odamdan keyingi bosqich rahbariga o‘tish vaqti keldi, degan xulosaga kelgani ko‘rinib turibdi.

Bu Lowdon uchun achinarli – u jamoa bilan birga o‘sib, o‘z “tor” deb atagan ko‘nikmalarini kengaytirish imkonidan mahrum bo‘ldi. Budkowski esa, o‘z navbatida, keyingi bob uchun to‘g‘ri tanlovmi, yo‘qmi – bu hali ochiq savol.

Shunga qaramay, jamoaning ochiqchasiga “reja shunaqa edi” deb aytishi va bu qaror “o‘zaro” bo‘lmagani tan olinishi – F1 standartlari bo‘yicha kam uchraydigan halollik.

Lowdon – boshidanoq g‘alati tanlov bo‘lganmi?

Ba’zi kuzatuvchilar uchun esa bu yakun emas, balki savolning davomi: nega Lowdon umuman team principal bo‘lgan?

Uning tajribasi – kichik jamoalar, F1’ga uzoq tanaffusdan so‘ng qaytish, lekin yangi davr – byudjet cheklovi, murakkab reglamentlar – allaqachon shakllanib bo‘lgan payt. Bu sportda 10 yil tanaffus – deyarli boshqa asrga o‘xshaydi.

Agar baribir jamoani keyinroq boshqa qo‘lga topshirish “har doim reja” bo‘lgan bo‘lsa, nega boshidan Lowdon’ni aynan team principal sifatida qo‘yishdi?

Cadillac bu savolga: “U jamoani noldan qurishda hal qiluvchi rol o‘ynadi”, deb javob berishi tabiiy. Lekin bu ishni u masalan, senior advisor, managing director yoki chief consultant sifatida ham bajarishi mumkin edi. Kundalik sport-texnik boshqaruvni esa Budkowski singari zamonaviy F1ga yaqinroq, texnik tafakkuri kuchli rahbar olib borishi mumkin edi.

Agar maqsad boshidan “muhandis miyali” rahbar bo‘lsa, bunday profil aynan yangi qoidalar paketi sari uzoq tayyorgarlik davrida eng katta foyda keltiradi. Ehtimol, Budkowski erta kelganida Cadillac bugungi ba’zi muammolarini oldindan ko‘ra olgan bo‘larmidi?

Lowdon baribir har qanday jamoa uchun qimmatli kadr. Lekin rol va vaqt tanlovi boshidan mos kelmagani, Cadillac esa uni uzoq muddatga ko‘rmaganini bugungi voqealar yana bir bor tasdiqlab qo‘ydi.

Budkowski – to‘g‘ri profil, lekin ilhomlantiradimi?

Lowdon tayinlanganda ham, Budkowski bo‘yicha e’londa ham bir xil tuyg‘u paydo bo‘lgan: juda mantiqli, lekin ilhomlantirmaydigan tanlov.

Bugungi F1’da tendensiya aniq: jamoa boshida texnik ildizga ega, muhandislikni ichidan biladigan rahbarlar turibdi. Biznes yoki “generalist motorsport” foniga ega bo‘lgan team principal modeli asta-sekin ortda qolmoqda.

Cadillac ham shu yo‘lni tanladi: Dan Towriss – Zak Brown rolida, Budkowski – Andrea Stella rolida. Birinchisi biznes, siyosat, brend, ikkinchisi – texnika, trek, kundalik ishlar.

Budkowski’ning texnik bazasi bor, F1ning yuqori boshqaruv qatlamida tajribasi bor, yaqinda paddokda Polsha televideniyesi uchun ekspert sifatida ishlagan – ya’ni soha ichida, Cadillac motorhome yonida yurgan odam.

Savol esa yana o‘sha: nega aynan hozir?

Katta pul, katta bosim

Vaqtlamaga yana bir fon qo‘shiladi. Cadillac F1 loyihasining asosiy moliyaviy tayanchi Mark Walter o‘zining TWG Global orqali moliyalashtirayotgan imperiyasi fonida keskin qaror qabul qildi: Los Angeles Lakers klubini atigi bir yil o‘tib, 12,5 milliard dollarga sotishga rozi bo‘ldi.

Moliyaviy nashrlar bu savdoni Walter biznes imperiyasiga nisbatan federal tekshiruvlar kuchaygan bir davrda likvidlikni oshirish zarurati bilan bog‘laydi.

Bunday sharoitda har bir loyiha, har bir jamoa, har bir rahbar natija bilan o‘zini oqlashi kerak bo‘ladi. Cadillac rahbariyatining sabri ham, ehtimol, shunga yarasha qisqargan.

Shu fon, shoshilinch o‘zgarish, “o‘zaro emas” qaror va texnik profilga agressiv o‘tish – bularning bari bitta savolni o‘rtaga tashlaydi: Cadillac bu keskin burilishni vaqtida qildimi yoki shoshilib, hali to‘liq shakllanmagan jamoaning ichki muvozanatini buzib qo‘ydimi?