Callum McGregorning g‘azabi: Celticning navbatdagi yevropalik qulashi
Callum McGregor LASKga qarshi aql bovar qilmas darajadagi qulashi ortidan o‘z jamoadoshlarini “qo‘rqoq” va “passiv” deb ataganida, Celtic tun bo‘yi ko‘rsatolmagan yagona qat’iylik aynan o‘sha so‘zlarda mujassam edi. Kapitan odatda bunday ochiqchasiga keskin bo‘lmaydi, lekin bu safar ohangi ham, mazmuni ham boshqacha edi. “Endi odamlar nimalardan yasalganini ko‘ramiz”, dedi u. Bu faqat tanqid emas edi. Bu ayblov edi.
Yillar davomida u Celticning eng barqaror futbolchisi bo‘lib keldi. Kuboklar, chempionliklar, bayramlar – hammasi uning xotirasida. Ammo bu xotiralarning orasida sharmandaliklar, og‘ir kechalar, Yevropada ketma-ket zarbalar ham bor. 4:0 hisobidagi ustunlikni boy berish – bu mag‘lubiyatlar ichida nechanchi o‘rinda turishi mumkinligi bahsli. Lekin bir narsa aniq: bu to‘liq taslim bo‘lish edi. LASKning jismoniy kuchi, ishtiyoqi va ishonchi qarshisida butunlay erib ketish.
McGregor o‘z jamoadoshlarini 4:0 oldinda borayotgan paytda “qo‘rqoq” deb atadi. Bunday so‘zni hech bir tanqidchi, hech bir sarlavha undan keskinroq qilib topa olmasdi.
Eski jarohatlar, yangi chandiqlar
McGregor bu yevropalik sinovlarni allaqachon bir necha bor boshidan kechirgan. O‘tgan mavsum Kairat Almatyga qarshi ikki o‘yinda 210 daqiqa davomida gol ura olmagan Celticni ko‘rgan. Keyin penaltilar seriyasida beshtadan uchta zarbani yo‘qqa chiqargan o‘sha kecha. Borussia Dortmunddan 7:1, Atletico Madriddan 6:0. Midtjylland bilan Champions League pley-offida uchirilgan imkon. Europa League doirasida Sparta Praguega qarshi ketma-ket 4:1 hisobidagi ikki mag‘lubiyat.
Ferencvaros, AEK Athens, Clujga qarshi erta xayrlashuvlar. PSGdan 7:1, Barcelonadan 7:0. U hammasini ko‘rgan, hammasini boshdan kechirgan. Medallarni qanday ko‘tarib yursa, shu mag‘lubiyatlarning izlarini ham shunday ko‘tarib yuradi.
Ammo Linzdagi tundan keyin uning yuzidagi alamni eslab qolmaslikning iloji yo‘q. U qichqirmadi, o‘shqirmadi – bu uning uslubi emas. U sokin gapirdi, lekin aynan shu sokinlik so‘zlariga og‘irlik berdi. Yana bir chiqib ketish. Yana bir qulashi. Va bu safar u jamoaning professional g‘ururi ko‘z o‘ngida oyoq osti bo‘lganini ko‘rib turardi.
4:0dan – bo‘shashgan asablar va qulashi
Hammasi McGregorning o‘zi boshlab bergan gol bilan yaxshi ko‘ringan edi. Rikoshet orqali kiritilgan zarba, umumiy hisobda 4:0. LASK ilk daqiqalardanoq bosim qilgan bo‘lsa-da, o‘sha gol ularning yuragiga tushgan zarba bo‘lib ko‘rindi. Glasgowdagi imkoniyatlar, Linzdagi ilk daqiqalardagi vaziyatlar – hammasi yo‘qqa chiqqandek tuyuldi. 4:0!
Bitta jamoa nechta zarba yeyayu, baribir jangni davom ettiradi? LASK javobni ko‘rsatdi. Juda ko‘p ekan.
Celtic esa bunga imkon yaratib berdi. Og‘riqli darajada. Bir hafta avval ularning texnik, chiroyli gollari va dadil o‘yini maqtalgan, ularda xarakter ham bor, degan xulosaga shoshildik. Bu katta xato bo‘lib chiqdi.
Benjamin Nygrenga tegishli bo‘lgan behuda, bo‘sh pas LASKning kechadagi birinchi goliga bevosita sabab bo‘lganda, ilk larzalar ko‘rina boshladi. 32-daqiqa. Umumiy hisobda 4:1. Shunday hisobda ham Celtic o‘zini xotirjam his qilmasdi. Bu g‘alati tuyuladi, lekin haqiqat.
Ikkinchi bo‘lim boshida, uch daqiqa o‘tmay, ikkinchi gol. Bu safar xato markazda – Auston Trusty. Jismonan yengib qo‘yildi, yon tomonga surib tashlangandek bo‘ldi – endi 4:2. LASK aynan uning zonasi orqali qayta-qayta hujum qildi. Trusty zaif bo‘ldi, ammo u yakkayu yagona muammo emasdi. U shunchaki eng ko‘rinadigan nuqson edi.
Mezbonlarning ikkinchi golidan atigi o‘n daqiqa o‘tib, uchinchi gol ham kiritildi. Celtic tarkibining ko‘p qismi allaqachon to‘liq vahima holatiga o‘tgan edi. Sekin o‘layotgan jamoa endi tezlashib borayotgan qulashi tomon sirg‘anardi.
Birinchi o‘yinning qahramoni bo‘lgan Camilo Duran bu safar deyarli ko‘rinmadi. Kasper Hogh ishladi, yugurdi, lekin samarasiz. Paslar manzilsiz ketdi. Reja yo‘qoldi. Celtic yo‘nalishsiz qoldi. Hammasi parcha-parcha bo‘lib ketdi.
Faralar yorug‘ida qotib qolgan quyonlar ham bunday adashgan ko‘rinmaydi.
O‘Neillning qora kechasi
McGregor maydonda ichkaridagi olovni o‘chirishga urinayotgan odamga o‘xshardi, lekin bu safar u ham uddalay olmadi. Taranglikni kesib tashlashga kuchi yetmadi. Martin O’Neill esa chetda turib, o‘zidan o‘n yoshga keksaroq ko‘ringandek holatda tomosha qildi. Keyin u bu o‘yin o‘zining murabbiylik faoliyatidagi eng og‘ir tunlardan biri bo‘lganini tan oldi. Mas’uliyatni o‘z zimmasiga oldi, lekin bu yuk faqat uning bo‘ynida emas.
U zaxirani to‘liq ishga soldi, oqimni to‘xtatish uchun hamma chorani sinab ko‘rdi. Beshta almashtirish, 12 daqiqada. Ammo bu hammasi befoyda bo‘ldi. Jamoa ruhiy jihatdan allaqachon qulab bo‘lgandi.
Ikkinchi bo‘limda ham, qo‘shimcha bo‘limlarda ham Celtic darvozaga birorta aniq zarba yo‘llay olmadi. Ular faqat jarlik chetida osilib turgan odamga o‘xshardi. Bu o‘yin qanday tugashini hamma bilardi.
LASKning to‘rtinchi goli 90-daqiqada kiritildi, lekin bu natijaning adolatli yakuni edi. O‘sha paytga kelib ular Celtic darvozasiga 33 marta zarba bergan (yakunda 40 taga yetdi), bir hafta avvalgi 20 zarbani ham qo‘shing – bu to‘liq yakson qilish edi.
Cameron Carter-Vickers bir oyog‘ida zo‘rg‘a yurgandek ko‘rindi. Hogh ham shunga yaqin ahvolda edi. To‘lqin ustiga to‘lqin kelaverdi, Celtic esa Anthony Ralston, Dane Murray, Trusty va Liam Scalesdan iborat charchagan, titroq mudofaa bilan ularni to‘xtatishga urinardi.
Beshinchi gol – go‘yo rahm-shafqatdek bo‘ldi. Yana bir xato, yana bir futbolchi noto‘g‘ri joyda, noto‘g‘ri vaqtda, noto‘g‘ri qaror bilan. Bu safar sahnada Luke McCowan. Nygren va Trusty kabi u ham kechaning ramziga aylandi: ojiz, ojarsiz – va Champions League’dan tashqarida.
Ambitsiya savoli yana qaytdi
So‘nggi daqiqalar shunchaki cho‘zilib ketdi. LASK 6:1 hisobini o‘rnatish imkonini beradigan penaltiyi ham boy berdi. Yana bir epizodda yaqinda St Mirren safida o‘ynagan Miguel Freckleton Celtic jarima maydoniga “slalom” qilib kirib bordi va bir lahzaga gol uradigandek bo‘ldi.
Freckletonga hurmat – Avstriyadagi yangi hayotini yaxshi boshlayotgani ko‘rinib turibdi. Lekin u qisqa vaqt ichida shunday xavf tug‘dirganida, Celtic futbolchilari fonida u jiddiy futbolchidek ko‘ringanida, bu o‘z-o‘zidan hikoya qiladi. Jamoa shu darajada tarqoqlashgandi.
Celtic bu paytga kelib tartibni yo‘qotgan, qo‘rqib qolgan, jismonan yanchilgan, futbol bo‘yicha yengilgan jamoaga aylandi. Bir hafta avval Glasgowda ko‘ringan “silliq ishlaydigan qotillar” obrazi – shunchaki optik illyuziya bo‘lib chiqdi. Bu illyuziya ruhiy zaiflikni yashirib turgan ekan.
4:0dan keyin shunday qulashi hech kim tasavvur qilmagandi. Lekin ular aynan shunday quladi.
Celticning Kieran Tierneyga munosib zaxira chap himoyachisi yo‘qligi allaqachon ma’lum edi. Bu o‘yin esa bu bo‘shliqni tag‘in ham ochiq ko‘rsatdi. Ular maydon markazida jismonan kuchli, bo‘yi ham, bosimi ham katta bo‘lgan, raqibni yanchib yuborishga yo‘l qo‘ymaydigan futbolchiga ham muhtoj. Buni hamma biladi. Ammo bunday futbolchi hali ham yo‘q.
Yozgi transfer oynasida ayrim yaxshi kelishuvlar amalga oshirildi, lekin yetarli emas. Klub transfer bozorida hamon sof foyda bilan turibdi. Champions League yo‘llanmasi 40 million funt atrofidagi o‘yinda himoyani Ralston, Murray, Trusty va Scales bilan yakunlasangiz, bu klub sifatida o‘z ishini to‘liq bajarmaganini ko‘rsatadi. O‘sha kecha hech kim – maydonda ham, tashqarisida ham – ishini to‘g‘ri qilmadi.
Bu mag‘lubiyatlar faqat moliyaviy zarba emas. Ular o‘z-o‘zini qadrlash tuyg‘usini ham yemiradi. Celtic o‘zini Champions Leaguedagi “qayta qurish” bosqichidan o‘tib bo‘lgandek his qilgandi. Ammo Kairat, Midtjylland, Ferencvaros, Cluj, AEK kabi nomlar bilan bog‘liq og‘riqli xotiralar endi LASK bilan ham to‘ldirildi.
Ro‘yxat yana bir ismga boyidi. Va savol yana o‘rtada: bu klub qachon o‘z ambitsiyasini natijaga aylantiradi?
