Celtic Parkda O'Neillning 15-mavsumdagi g'alabasi

Telefon suratga olish vaqtini 16-may, soat 16:47 deb ko‘rsatadi. Joy – Celtic Park. Kadr markazida, taxminan 70-80 yard narida, ko‘zoynak taqqan Martin O’Neill.

74 yoshli, “vaqtincha” murabbiy deb atalgan O’Neill maydon ichida, eski uslubdagi triko kiyimida darvozaga turibdi. Raqiblar – nevaralari. Bolalar yumshoq zarbalar bilan to‘p tepadi, bobo esa kulib, sakrab, o‘zini haqiqiy o‘yinchidek tutadi. Iliq, deyarli oilaviy manzara. Ayniqsa, bir necha soat avval shu yerda nimalar bo‘lganini eslasangiz, yanada g‘alati tuyuladi.

Soat 14:30 da olingan oldingi suratda aynan o‘sha darvoza tasvirlangan. Unda Callum Osmand Hearts darvozasiga Celticning uchinchi golini urib, Scottish Premiership chempionligini muhrlaydi. Maydon portlagandek bo‘lgan: Osmand ko‘rinmaydi, u tepasiga otilib chiqqan futbolchilar, shtab a’zolari va maydonga yugurib kirgan muxlislar – ba’zilari yalang‘och ko‘krak bilan – ostida qolgan.

Bir tomonda – shodiyonaning o‘rtasida qolgan Celtic. Ikkinchi tomonda – tizzasiga cho‘kkan, boshini qo‘liga olgan Hearts futbolchilari. 66 yil davomida liga chempionligisiz yashagan klub tarixiy onga atigi uch daqiqa qolgandi. Uch daqiqa. 2026 yil sport tilida “Mayo lahzasi” bo‘lib qolishi mumkin bo‘lgan daqiqa. Ammo Daizen Maeda sahnaga chiqdi.

Celticning 15 mavsumda 14-chempionligini qo‘lga kiritgani o‘z-o‘zidan ajablanarli emasdek tuyulishi mumkin. Lekin bu yilgi fonni eslang: hech kim kutmagan Heartsning chempionlik poygasi, Celticdagi Rodgers–O’Neill–Nancy–O’Neill “sakrashi”, Rangersning yo‘nalishsiz adashishi. Bular orasida bu titul boshqacha og‘irlik oldi.

Hammasining markazida yana O’Neill turardi. U “ertalabki ertaklar” haqida, bir hafta o‘tib Scottish Cup finalida Dunfermline va Neil Lennon ustidan g‘alaba qozonib, “dubl” qilish imkoniyati haqida so‘roq qilinardi. O‘sha kun ko‘pchilik uchun uning Celticdagi so‘nggi kuni bo‘lishi kerak edi.

Parkheaddagi mayhem chog‘ida hakamning yakunlovchi hushtagi eshitilmay qolgani, g‘alaba transi ichida Hearts futbolchilari yuziga “g‘alaba bilan maqtanish”dek ko‘ringan lahzalar tushgani – bularning bariga O’Neill shaxsan aybdor emasdi. Hearts o‘yinchilari kiyinish xonasiga ham kirmay, forma bilan stadionni tark etdi. Ertasi kuni Celtic rasmiy uzr so‘radi, ko‘pchilik buni allaqachon unutdi. O‘Neill esa yutuqdan bahramand bo‘lishga haqli edi – u bu chempionlik unga “yashashga sabab” bo‘lganini aytdi. Hatto haykal haqida gaplar chiqa boshladi.

Ammo bilib bo‘ldikki, bu hushtak O’Neillning Celticdagi faoliyatiga ham nuqta qo‘ymagan ekan. Oradan atigi 26 kun o‘tib, u bir yillik shartnoma va yana bir yilga uzaytirish opsiyasi bilan doimiy bosh murabbiy sifatida e’lon qilindi. Reaksiya aralash bo‘ldi: hayrat, quvonch va klubning uzoq muddatli rejasiga shubha bilan qaraganlar. Celtic – bo‘linishlarga o‘rganib qolgan klub. O‘sha Heartsga qarshi kuni O’Neillning “birlik kuchi”ni qayta-qayta urg‘ulashiga sabab ham shu.

Yana 37 kun o‘tadi. Celtic Park ilk bor yana muxlislarni qabul qiladi – bu safar Middlesbroughga qarshi mavsumoldi o‘rtoqlik uchrashuvi. Dastur sahifalarida O’Neill o‘sha “dramatik va hayajonli” kunni eslatib o‘tadi.

Ammo bu safargi kayfiyat boshqacha edi. Quyosh baribir porlab turardi, O’Neill yana o‘sha trikosida. Lekin tribunada atigi 6 mingga yaqin muxlis. Sabablar ko‘p aytildi, biroq eng yirik omillardan biri – klubning yo‘nalishidan ko‘ngli to‘lmayotgan muxlislar kayfiyati. Shunga qaramay, uch hafta oldin klub mavsumiy abonementlarning 99,5 foizi yangilangani haqida xabar bergan.

Yana bir nechta tanish yuzlar ham yo‘q edi. Kelechi Iheanacho – Motherwellga qarshi o‘yinda 90+9-daqiqadagi bahsli penalti bilan mavsum taqdirini o‘zgartirgan hujumchi – Celticga qaytish o‘rniga Turkiya ikkinchi divizionidagi Bursasporni tanladi. Maeda esa Ipswich Townga yo‘l olmoqda.

Brendan Rodgers uchun bu manzara tanish: Kyogo Furuhashi, Nicolas Kühn, Adam Idah – muxlislar bu ketishlar bilan ularning ketganini ham eslashdi. Ko‘pchilik klubning Iheanacho maosh talablaridan cho‘chiganini tushundi, lekin Glazgoda bunday vaziyatlarda mish-mishlar uzoq kutmaydi. Bir hafta o‘tmayoq, Celticning transfer siyosati O’Neillni ham ketishga majbur qilishi mumkinligi haqida gap-so‘zlar tarqaldi.

Shunga qaramay, o‘tgan shanba kuni u yana o‘sha yerda edi. Celticning AC Milanga qarshi so‘nggi mavsumoldi o‘yinida 20 mingdan ortiq muxlis bilan birga. Yangi hujumchi Camilo Duran ham maydonda edi. Qarabagdan kelgan kolumbiyalik, o‘tgan mavsum Champions Leagueda Benficaga gol urgan, Middlesbroughga qarshi ham chiroyli zarba bilan o‘zini ko‘rsatgan. Duran mavsumoldi uch o‘yinda uchta gol urdi.

Bu O’Neill uchun oz bo‘lsa-da taskin. Oradan bir necha kun o‘tib, yana bir hujumchi keladi – Kasper Høgh. Taxminan 13 million yevrolik transfer, deyarli Maeda uchun olingan summaga teng.

Høgh o‘tgan mavsum Bodo/Glimt safida Manchester Cityga qarshi 3:1 hisobida qozonilgan Champions League g‘alabasida dubl muallifi bo‘lgan. Agar u va Duran o‘sha darajada gol ura olsa, qog‘ozda qaraganda, ularning Dundee, Kilmarnock, Falkirk, Aberdeen va St Mirrenga qarshi ham o‘z so‘zini aytishi kerak. Celticning dastlabki besh raqibi – va ularning birortasi o‘tgan mavsumda Shotlandiya kuchli beshligiga kira olmagan.

Shunday yumshoq start Celticga kelasi oy o‘rtalarida bo‘lib o‘tadigan Champions League saralashining uy va safar bahslariga yaxshiroq tayyorlanish imkonini berishi kerak. Bu bosqichda Celtic avval ham yiqilgan – o‘tgan yili Kairat Almatyga yutqazish Rodgersni qattiq ranjitgandi. O‘yinchilarni sotish klub iqtisodiy modelining ajralmas qismi bo‘lib qolgan, ammo Arne Engels kabi kutilayotgan ketishlar yangi transferlar bilan muvozanatlashtirilsa, mavsum boshidayoq ritm topish imkoniyati bor.

Bu ehtiyotkor umid o‘tgan oktyabrdagi “zaharli muhit”dan ancha yiroqdek tuyuladi. Lekin muxlislar orasidagi ishonchsizlik – klub qanday boshqarilayotgani, jamoa Yevropada faqat qatnashish bilan cheklanmay, haqiqatan ham raqobat qila oladimi-yo‘qmi – savoli ochiq qoladi.

Bularning bari transfer oynasi 31-avgustda yopilishidan bir oy oldin bo‘layotgani ham yodda bo‘lishi kerak. Hozircha Glasgow gigantlari ichida Rangers bozorda ancha faol ko‘rinyapti. O‘tgan mavsumdagi tartibsizlikni ular yana takrorlashga jur’at eta olmaydi.

May oyida Parkheadda Heartsni boshqargan murabbiy – Derek McInnes – endi Ibroxda. O‘sha kuni Hearts sardori va gol muallifi bo‘lgan Lawrence Shankland ham Rangersga qo‘shildi. Yana biri – yarim himoyachi, “mavsum futbolchisi” Cammy Devlin ham Ibrox tomon yo‘l oldi. Bu uch maroon libos endi Rangers o‘rtasini mustahkamlashi, jamoaga yetishmayotgan po‘lat xarakter olib kirishi kutilmoqda.

McInnes – besh yil ichida oltinchi doimiy murabbiy, so‘nggi 12 oyda esa uchinchisi. Russell Martin ham, Danny Röhl ham klubni ishontira olmadi. McInnes esa sobiq futbolchi. U bu joyga “mos tushadi” degan qarash kuchli. Lekin Rangers so‘nggi to‘rt mavsumning uchtasini sovrinsiz yakunladi. Talab yuqori, sabr kam. McInnes Tannadicedagi juma kungi startdayoq “marshga tushishi” kerak bo‘ladi.

McInnesning ketishi Hearts uchun yangi davrni boshlab berdi. Tynecastlega belgiyalik murabbiy Wouter Vrancken keldi. Hozirgacha uning hisobida atigi ikki o‘yin bor, ikkalasi ham – Sturm Grazga qarshi Champions League saralashida – mag‘lubiyat. Vrancken uchun ham, Hearts klubi uchun ham o‘tgan mavsum butun Shotlandiya futboliga hayot bag‘ishlagan o‘sha energiyani qayta yaratish oson bo‘lmaydi.

Hearts o‘sha payt poygani oxirigacha bosdi. May 16, 2027 – yana mavsumning rejalashtirilgan yakun sanasi. O‘sha kuni Celtic Parkdagi telefon kamerasida yana bir surat paydo bo‘ladimi? O’Neill nevaralari taqvimda bu sanani allaqachon doira ichiga olib qo‘ygan bo‘lsa, ajabmas.