Chelsea £10 mln jarimaga uchradi va shartli transfer taqiqi
Londonning g‘arbida yana bir og‘ir hukm e’lon qilindi. Football Association mustaqil apellyatsiya hay’ati Chelsea klubiga agentlar bilan ishlash qoidalarini buzganini tan olgani ortidan £10 mln jarima va ikki transfer oynasiga mo‘ljallangan, ammo shartli ravishda qo‘llanadigan taqiq joriy etilganini ma’lum qildi.
Bu qaror klub uchun keskin burilish bo‘ldi. Avvalroq ishni ko‘rib chiqqan mustaqil komissiya Chelseaga olti ochkoni shartli tarzda olib qo‘yish sanksiyasini bergan edi. Endi esa bu chorani apellyatsiya bekor qildi va uning o‘rniga shartli transfer taqiqi kuchga kirdi.
74 ta qoidabuzarlik va yangi egalarning “tozalash operatsiyasi”
FA ma’lumotiga ko‘ra, klub agentlar, vositachilar bilan ishlash va futbolchilarga uchinchi tomon sarmoyasi bilan bog‘liq reglamentlarni jami 74 bor buzganini tan olgan. Gap maydondagi xatolar haqida emas, hujjatlar, shartnomalar, yashirin to‘lovlar haqida ketmoqda.
Qiziq tomoni shundaki, bu ishni aynan klubning yangi egalari ochib berdi. Ular 2022-yil may oyida, rus milliarder Roman Abramovichdan klubni sotib olish jarayonida, tarixiy qoidabuzarliklar ehtimoli haqida futbol hokimiyatiga o‘zlari xabar bergan. Ya’ni yangi rahbariyat eski davrning “meros”ini stol ustiga qo‘ydi.
Tekshiruv chog‘ida shubha uyg‘otgan transferlar orasida Eden Hazard, Samuel Eto'o va Willian bilan bog‘liq kelishuvlar ham bo‘lgani aytilmoqda. Biroq bu futbolchilarning o‘ziga nisbatan hech qanday noqonuniy harakat da’vo qilinmayapti – savol klubning tuzilmalari va to‘lov sxemalarida.
Jarima – maysazor tagidan, ochko emas, o‘yinchilarni yo‘qotish xavfi
Dastlabki komissiya Chelseaga olti ochkoni shartli tarzda olib qo‘yish chorasi bilan tahdid qilgan, sanksiya 2027-yil 30-iyungacha “osilib turgan” holatda qolishi kerak edi. Klub bu qarorga apellyatsiya berdi va apellyatsiya hay’ati ochko emas, transfer bozoriga zarba berishni ma’qul ko‘rdi: ikki transfer oynasi uchun shartli taqiq.
Bu nimani anglatadi? Agar klub kelajakda yana shunga o‘xshash qoidabuzarliklarga qo‘l ursa, transfer bozoridagi eshiklar ikki oynaga qattiq yopilishi mumkin. Tarkibni yangilash strategiyasi bir zumda muzlab qolishi hech gap emas.
Regulyator komissiya belgilagan £10 mln jarima esa o‘zgarmadi va apellyatsiya mavzusi bo‘lmadi. Bu mablag‘ to‘liq ravishda ommaviy futbol, ya’ni “grassroots” darajadagi loyihalarga yo‘naltiriladi. Yirik klubning xatolari shu tariqa quyi pog‘onalardagi futbolchilar uchun imkoniyatga aylanadi.
UEFA va Premier League bilan kelishuvlar allaqachon ortda
Bu FA qarori Chelsea atrofidagi yagona ish emasdi. Klub allaqachon Premier League va UEFA bilan xuddi shu tarixiy masalalar bo‘yicha sanksiya kelishuvlariga borgan.
Klub rasmiy bayonotida shunday deydi: 2022-yilda barcha tegishli regulyatorlarga ehtimoliy tarixiy qoidabuzarliklar haqida o‘zi xabar bergan, so‘ngra ular bilan “ochiq va shaffof” ishlagan, minglab hujjatlarni ixtiyoriy ravishda taqdim etgan. Bayonotga ko‘ra, UEFA va Premier League bilan tuzilgan kelishuvlar, endi esa FA jarayoni yakunlangani fonida, klubga nisbatan barcha reglament ishlarini yopadi.
Rasmiy ohang aniq: yangi egalik davri eski defterlarni yopdi va endi sahifa toza. Ammo raqamlar bu davrning qanchalik og‘ir bo‘lganini eslatib turadi.
Eng katta liga jarimasi, yashirin to‘lovlar va yoshlar transferlari
Yil boshida Chelseaga Premier League tarixidagi eng katta jarimalardan biri berilgan edi. Liga klubni £10,75 mln miqdorida jazoladi va ikki yilga shartli ravishda bir yillik transfer taqiqini ham qo‘shib qo‘ydi.
Bu ish 2011–2018-yillar oralig‘ida, Abramovich davrida agentlarga qilingan £47,5 mlnlik yashirin to‘lovlar va yosh futbolchilarni ro‘yxatdan o‘tkazish qoidalarini buzish bilan bog‘liq edi. Bu raqamlar klubning o‘sha yillardagi agressiv bozor siyosati qanday “narx” bilan kelganini ochib qo‘yadi.
UEFA ham chetda qolmadi. 2023-yil iyulida Yevropa futbol uyushmasi Chelseani 2018 va 2019-yillardagi moliyaviy hisobotlarni to‘liq taqdim etmagani uchun £8,64 mln (10 mln yevro) jarimaga tortdi. Tekshiruv kamida olti ta shubhali to‘lovni aniqladi – transferlar bilan bog‘liq, offshor kompaniyalarga o‘tkazilgan mablag‘lar.
Qoidalar esa aniq: har bir mavsum yakunida klublar FA, Premier League va UEFAga to‘liq va to‘g‘ri moliyaviy ma’lumotlarni berishi shart. Yevrokuboklarda qatnashayotgan jamoalar uchun bu talab yanada keskin.
Endi nima bo‘ladi?
Hozircha asosiy xulosa bitta: reglament bo‘yicha barcha frontlarda ishlar yopildi, lekin narxi juda qimmatga tushdi. Klub yangi rahbariyat qo‘lida maydonda qayta qurilish qilayotgan bir paytda, kabinetlarda o‘tmish xatolarining izlari hanuz sezilib turibdi.
Savol ochiq: bu og‘ir sanksiyalar va shartli taqiqlar Chelsea transfer strategiyasini qanchalik ehtiyotkor, qanchalik hisob-kitobli qiladi – va bu ehtiyotkorlik klubni yana eng yuqori darajaga qaytarish uchun yetarlimi?
