Chelsea’ga 10 million funt jarima: ochkolar saqlab qolindi
Londonning g‘arbida, Stamford Bridge atrofida so‘nggi yillarda ko‘p narsa o‘zgardi, ammo bugungi xabar klubning eski davr soyasi hanuz tarqalmaganini yana bir bor eslatdi.
Futbol Assotsiatsiyasi Chelsea’ni agentlarga to‘lovlar bo‘yicha qoidabuzarliklar uchun 10 million funt sterling jarimaga tortdi. Klubga yangi futbolchilarni ro‘yxatdan o‘tkazish bo‘yicha ikki transfer oynasiga mo‘ljallangan shartli taqiq ham berildi.
Eng keskin nuqta? Apellyatsiya natijasida 2027-yil 30-iyungacha shartli tarzda kuchga kirishi mumkin bo‘lgan olti ochkolik jarima bekor qilindi. Ochko saqlab qolindi, lekin dog‘ qoldi.
74 ta buzilish, 47 million funtlik “yashirin” to‘lovlar
Jarayonning kaliti – hozirgi egalarining o‘zi. Todd Boehly va Clearlake Capital 2022-yilda klubni sotib olganidan so‘ng, FA qoidalarining 74 ta buzilishini o‘zlari ochib berdi.
Chelsea 2011–2018-yillar oralig‘ida ro‘y bergan transferlar bo‘yicha ro‘yxatdan o‘tmagan agentlar va uchinchi tomonlarga 47 million funt sterling miqdorida yashirin to‘lovlar amalga oshirilganini tan oldi.
Bu raqamlar qog‘ozda quruq statistika bo‘lib ko‘rinishi mumkin. Ammo Angliya futbolining tartib-intizom tizimi uchun bu – tizimga ochiq chaqiriq. FA ham shuni anglatdi: ish bo‘yicha alohida shaxslarning xatti-harakatlari yuzasidan tekshiruv davom etayotgani ma’lum qilindi.
Jarima qanday “eridi”?
Dastlab Chelsea uchun belgilangan jarima 26 million funt edi. Lekin jarayon davomida bu summa bosqichma-bosqich kamaydi.
Klub o‘z-o‘zini fosh qilgani va tergovga faol hamkorlik qilgani uchun jarima uchdan birga qisqartirilib, 17,25 million funtga tushirildi. Erta aybni tan olish yana uchdan bir qisqartirishni olib keldi – 11,4 million funt.
So‘ngra UEFA va Premier League tomonidan allaqachon berilgan sanksiyalar inobatga olinib, yakuniy raqam 10 million funtga tushdi. FA bu chorani “klubni jazolash, boshqalarni ogohlantirish va o‘yinning halolligini saqlash” uchun yetarli deb baholadi.
Bu mablag‘lar professional futbol tepasida qolib ketmaydi – 10 million funt butun mamlakat bo‘ylab ommaviy, bolalar va havaskor futbolini rivojlantirishga yo‘naltiriladi.
Abramovich davrining uzoq soyasi
Eng muhim jihat: barcha qoidabuzarliklar Roman Abramovich klub egasi bo‘lgan davrga to‘g‘ri keladi.
Abramovich 2022-yil mart oyida Rossiya prezidenti Vladimir Putin bilan aloqadorlikda ayblanib, Buyuk Britaniya hukumati tomonidan sanksiyaga uchragan edi. U bu aloqalarni rad etib keladi, ammo siyosiy bosim natijasida Chelsea sotuvga qo‘yildi va yangi egalar sahnaga chiqdi.
Bugungi sanksiyalar ham aynan o‘sha “oltin, ammo shaffof bo‘lmagan” yillarning moliyaviy izlarini tozalash jarayonining bir bo‘lagi. Klub yangi davrga qadam qo‘yar ekan, eski daftarlar birin-ketin yopilmoqda.
Akademiyaga alohida zarba
Bu yilgi jazolar faqat agentlar atrofida emas. Mart oyida Chelsea 2019–2022-yillar oralig‘ida akademiya futbolchilarini ro‘yxatdan o‘tkazish bilan bog‘liq qoidabuzarliklar uchun 750 ming funt jarima oldi va to‘qqiz oylik zudlik bilan kuchga kiruvchi akademiya transfer taqiqiga duch keldi.
Bu klubning eng kuchli qurollaridan biri – yoshlar tizimiga urilgan zarba. Cobham bazasidan chiqqan iste’dodlar yillar davomida asosiy jamoa va transfer bozorini ta’minlab kelayotganini inobatga olsak, bu qaror sport nuqtayi nazaridan ham sezilarli.
Yangi egalar uchun eski hisob-kitob
Boehly va Clearlake uchun bu ishning eng achchiq tomoni shundaki, ular javobgar bo‘layotgan qoidabuzarliklarning barchasi ularning davridan oldin sodir bo‘lgan.
Shu bilan birga, aynan ularning o‘zini-o‘zi fosh qilishi jarimani keskin kamaytirdi va eng og‘ir sanksiya – ochko olib qo‘yish – bekor qilinishiga yo‘l ochdi. Raqobat nuqtayi nazaridan bu juda muhim: Premier League jadvalida olti ochko yo‘qotish yangi loyihani keskin izdan chiqarishi mumkin edi.
Endi esa klub moliyaviy zarbani qabul qiladi, lekin sport maydonida nafas olish imkoniyatini saqlab qoladi.
Savol esa ochiq qoladi: Chelsea bu jarimalarni tarix sahifasida yopilgan bobga aylantira oladimi yoki Abramovich davrining soyasi hali bir necha yil davomida klub yo‘lini to‘sadimi?
