Christos Tzolis: Arsenalning yangi ‘Leonidas’ yulduzi
Arsenal ichida yoz bo‘yi bitta savol aylanib yuribdi: klub chap qanotga super yulduz – masalan, Vinicius Jr – olib keladimi? Ammo shanba kuni Kataloniyada sodir bo‘lgan voqea bitta narsani juda aniq eslatdi: bu zonada endi Christos Tzolis bor.
Girona bilan o‘rtoqlik uchrashuvida ilk bor Arsenal libosida maydonga tushgan yunon vingeri chapdan dadil yurib bordi, himoyachisiga ro‘baro‘ chiqdi, ichkariga keskin burildi va zarba berdi. To‘p biroz riko‘shetdan keyin past burchakni topdi. Oddiy debyut emas, “mana men keldim” degan signal edi.
Mikel Arteta uni allaqachon muxlislar sevadigan futbolchi sifatida tasavvur qilmoqda. Bunday boshlanishdan so‘ng tabiiy savol tug‘iladi: klub hali ham undan ustun turadigan yulduz chap vinger qidirmoqda, Tzolis bunga qanday qaraydi?
U Ispaniyadagi yig‘in chog‘ida jurnalistlar bilan ilk marta gaplashar ekan, javobi qisqa va sovuqqon bo‘ldi: u kelajak bozorini emas, o‘zini o‘ylayapti.
U o‘zini tezroq moslashtirish, mavsum boshidan jamoa bilan to‘liq mashg‘ulot o‘tkazish, o‘rtoqlik uchrashuvlarida ko‘rinish berib, rasmiy o‘yinlarga tayyor holda kirib borish haqida gapirdi. Uning fikricha, bu “darhol o‘ynash” uchun imkoniyat, qolgan hammasi esa o‘z qo‘lida: sifatini ko‘rsatish, jamoaga nima olib kirishini isbotlash. Shunga ishonchi baland.
Thessalonikidan London sari: 34 million funtlik ambitsiya
34 million funt evaziga Club Brugge safidan ko‘chib o‘tgan 24 yoshli futbolchi o‘tgan mavsumda 52 o‘yinda 51 gollik ishtirok qayd etdi. Statistikasi agressiv, o‘zi esa sodda, bevosita, xushmuomala, lekin ichida katta talabi bor futbolchi taassurotini qoldiradi.
Unga agentidan qo‘ng‘iroq Thessalonikidagi uyida keldi: Angliya chempioni qiziqyapti. Boshqa klublar ham ishga aralashishga urindi, lekin Mikel Arteta bilan bir necha marta gaplashgach, Tzolisning qarori o‘zgarmadi. Maqsad – London.
Arteta uni ketgan Leandro Trossard o‘rnini bosadigan, vaqt o‘tishi bilan “kult qahramon”ga aylanishi mumkin bo‘lgan futbolchi sifatida ko‘rmoqda. Ammo murabbiyni ishontirish – bir masala, muxlislar ko‘nglini zabt etish – boshqa masala. Tzolis bu borada qanday yo‘l tutmoqchi?
Uning aytishicha, Arteta undan Club Brugge’dagi o‘yinini o‘zgartirishni so‘ramagan. Aksincha, o‘sha o‘ziga xosligini saqlab qolishini, maydonda butun ehtirosi va g‘alabaga chanqoqligini ko‘rsatishini istagan. Tzolis uchun bu oddiy qoida: har bir o‘yinda, har bir yakkakurashda 100 foizini berish. Shunda tomoshabinlar e’tibori o‘zi keladi, deydi u.
“Leonidas” sinovi: 1,4 kilometrda birinchi
Tzolis o‘zini “to‘g‘ridan-to‘g‘ri o‘ynaydigan, ijodkor va mehnatkash” deb ta’riflaydi. Ammo Arsenal ichkarisida u boshqa jihati bilan ham e’tibor markazida.
Presezondagi asosiy jismoniy sinovlardan biri – 1,4 kilometr masofani maksimal tezlikda bosib o‘tish bo‘ldi: 20 metr oldinga-qaytish, keyin 40, so‘ng 60, har bir masofa besh martadan. Shu mashqda u birinchi bo‘ldi.
Natija shunchalik taassurot qoldirdiki, jismoniy tayyorgarlik murabbiylaridan biri unga “Leonidas” laqabini berdi – “300” filmidagi Gerard Butler qahramoni nomi bilan. Yunon yulduziga mos, ramziy ism.
Tzolis bu borada kamtar qolishga urinadi: hamma futbolchilar hali test topshirib ulgurmaganini, shuning uchun yakuniy xulosaga erta ekanini aytadi. Lekin fakt o‘zgarmaydi – hozircha u birinchi. Bunda uning Club Brugge bilan presezonni erta boshlagani, yoz bo‘yi o‘zini formadan chiqarmaganini ham unutmaslik kerak. Londonga tayyor holda kelgan.
“Leonidas” laqabi boshqa tomondan ham mos tushadi. Birinchidan, u bu yozda Besiktas’ga ketgan yana bir “Leo” – Leandro Trossardning to‘g‘ridan-to‘g‘ri o‘rinbosari. Ikkinchidan, qadimgi yunon tarixida Leonidas – Spartaning mashhur shohi, ulkan Fors qo‘shiniga qarshi kichik, ammo shafqatsiz yunon kuchiga bosh bo‘lgan sarkarda.
Tzolis ham o‘zini shunday “kichik yunon kuchi” sifatida ko‘rsatmoqda: katta sahnada, katta bosim ostida, lekin ortga chekinmaydigan.
David Villa va Alexis Sanchez izidan
Tzolis o‘z o‘yinini kimga o‘xshatadi? Javob – katta nomlar.
U Barcelona va Ispaniya afsonasi David Villa’ni alohida tilga oladi. Tzolisning fikricha, tana tuzilishi o‘xshash: baland bo‘yli markaziy hujumchi emas, ammo darvoza oldida hal qiluvchi. Villa ko‘proq ichkariga kiradigan, “left pocket” zonasidan gol izlaydigan ichki hujumchi bo‘lganini eslaydi.
Tzolis ham o‘zini shunday ko‘radi: doimiy chiziq bo‘ylab yuguradigan klassik vinger emas, ichkariga ko‘p kiradigan, darvoza tomon intiladigan futbolchi. U o‘zini Villa darajasiga tenglashtirmaydi, lekin o‘xshashliklarni rad etmaydi.
Yana bir qiyos – sobiq Arsenal yulduzi Alexis Sanchez. Tzolis bolaligida uni ko‘p kuzatgan, ayniqsa chap qanotdagi o‘yini, agressiv pressing va gollarini. Endi esa u aynan Sanchez kiygan raqamni – 17-ni tanladi.
Uning aytishicha, tanlov sababi faqat Sanchez emas. Pastki raqamlar ichida variantlar kam bo‘lgan, 18 va 19 esa u avval ham kiygan, shuning uchun yangilik istagan. 17-raqam bo‘sh edi – va u shuni oldi. Baribir ramz kuchli: Sanchez ham 17 bilan bu klubda katta iz qoldirgan. Tzolis endi o‘sha izni davom ettirishni xohlaydi.
Chempionlar mentaliteti: London bazasidagi ilk taassurotlar
Tzolis Arsenal’ga chempion sifatida emas, chempionlar safiga kelgan futbolchi sifatida qo‘shildi. Klub Herbert Chapman davridan beri biror marta yuqori ligadagi chempionlikni muvaffaqiyatli himoya qilmagan. Bu tarix, bu bosim.
Yangi vinger esa presezondagi kayfiyatdan ilhomlangan. Uni eng ko‘p hayratga solgani – maydondagi emas, zal va tiklanish xonalaridagi muhit.
U mashg‘ulot oldi qizishidan tortib, zal mashqlarigacha, tiklanish sessiyalaridan o‘rtoqlik uchrashuvlarigacha bo‘lgan har bir bosqichda talabchanlikni ko‘rdi. Hamma maksimal darajada ishlashga urinadi, hech kim presezonni “yengil sayr” deb qabul qilmaydi. Bu, uningcha, jamoaning standartlari qanchalik balandligini ko‘rsatadi.
Har bir mashg‘ulotdagi ishtiyoq, har bir mashqdagi raqobat unga bitta xulosa beradi: bu jamoa eng yuqori darajada kurashishga tayyor. Arsenal futbolchisi bo‘lganingda, deydi u, faqat Premier League emas, har bir musobaqada g‘alaba uchun o‘ynaysan. U mashg‘ulotlarda aynan shunday mentalitetni ko‘rayapti.
Chempionlikni himoya qilish: og‘ir yukmi yoki raqiblar muammosimi?
Tzolis Club Brugge tajribasini unutgani yo‘q. U yerga ham chempionlikdan keyingi mavsumda qo‘shilgan, ammo unvonni saqlab qolishmagan. Bu og‘riqli saboq.
Shu bois u chempionlikni himoya qilish haqida so‘ralganda, fikrini aniq aytadi: bu haqda ortiqcha o‘ylamaslik kerak. Uning nazarida, bosim ko‘proq raqiblar yelkasida – ular chempionni yiqitishga majbur, ular o‘zini isbotlashni xohlaydi. Chempion esa o‘z o‘yinini, o‘z standartlarini saqlab qolishi kerak, xolos.
Arsenal uchun bu mavsum shunchaki navbatdagi kampaniya emas. Bu – tarix bilan bahs, eski chegaralarni buzish imkoniyati. Savol esa bitta: “Leonidas” laqabini olgan yangi yunon yulduzi bu jangda qanchalik katta rol o‘ynaydi?
