Croke Park: Dublin Premyer-liga yozgi manziliga aylanadimi?
Dublin markazidagi tarixiy Croke Park chorshanba oqshomida yana bir bor futbol nafasini his qildi. GAA qal’asi bo‘lgan bu stadionda 2009-yildan beri ilk bor professional futbol o‘yini o‘tkazildi va manzara kuchli xabar berdi: 75 ming tomoshabin, to‘lib-toshgan tribunalar, penaltilarda qo‘lga kiritilgan g‘alaba va yana bir bor sahnani egallagan Manchester United – Leeds qarama-qarshiligi.
Bu oddiy pre-sezon o‘yini emasdi. Bu – kelajak uchun sinov edi.
GAA qal’asida yana to‘p tepildi
2007–2009-yillar oralig‘ida Croke Park vaqtincha Republic of Ireland terma jamoasining uyi bo‘lib xizmat qilgan, Lansdowne Road qayta qurilayotgan bir paytda futbol shu yerda boshpana topgandi. O‘sha davr tugagach, stadion yana to‘liq GAA qo‘liga qaytgan, futbol esa eshik ortida qolgan edi.
Endi esa kayfiyat o‘zgargan. Manchester United va Leeds o‘rtasidagi bahs nafaqat raqobat, balki model sifatida ham ko‘rildi: yozgi Premyer-liga pre-sezon uchrashuvlari uchun tayyor sahna.
Croke Park stadioni va tijorat direktori Peter McKenna bunga shubha qoldirmayapti. U futbolni bu yerga qaytarishdan faqat mamnun.
“Men buni har yili ko‘rishni juda istayman,” – deydi u mazmunan. U hozir TEG Sport bilan hamkorlikda ishlayotgani, vazifa esa aniq ekani – bunday o‘yinlarni muntazam, rejalashtiriladigan, kalendarga oldindan kiritiladigan shaklga olib chiqish.
Uningcha, bu – “bir martalik shou” emas, balki tizim bo‘lishi kerak. Muntazamlik – ham sport, ham moliya nuqtai nazaridan kalit.
Qoidalar o‘zgardi, munosabat ham
GAA 2005-yilda mashhur Rule 42 bandini yumshatib, o‘z maydonlarida boshqa sport turlariga vaqtincha ruxsat bergan edi. 2010-yildan boshlab bu yondashuv doimiy tus oldi. Shundan beri Croke Park nafaqat GAA finaliga, balki xalqaro va mahalliy regbi, NFL, kollej amerika futboli va yirik tadbirlarga ham mezbonlik qilib kelmoqda.
Dastlab hamma ham bundan xursand bo‘lmadi. An’anaparastlar bu yerning ruhini faqat GAA belgilashi kerak, degan fikrda edi. Qarshilik bo‘ldi, bahslar bo‘ldi.
Ammo vaqt o‘z so‘zini aytdi. Oppozitsiya asta-sekin susaydi. Natijalar esa ko‘rinib turibdi.
McKenna buni yashirmaydi: ayrimlar hanuz e’tiroz bildiradi, lekin ularning fikri hurmat qilinadi. Shunga qaramay, uning vazifasi aniq – assotsiatsiya uchun imkon qadar ko‘proq daromad yaratish.
U raqamni ham ochiq aytadi: tushumning 83 foizi GAA tizimi bo‘ylab qayta taqsimlanadi. Shuning uchun ham Croke Park “assotsiatsiyaning katta moliyaviy dvigateli” sifatida ko‘riladi. Har bir to‘ldirilgan tribunada – klublar, akademiyalar va infratuzilma uchun yangi imkoniyatlar.
Premyer-liga yozgi an’anaga aylanishi mumkinmi?
McKenna orzusini yashirmaydi: har yili Dublin osmoni ostida bir Premyer-liga pre-sezon uchrashuvi. Bitta yirik klub, to‘la stadion, yozgi futbol bayrami.
Ammo bu xayol emas, murakkab logistika ham. Croke Park sig‘imi – 82 500 tomoshabin. Chorshanba kuni xavfsizlik sababli teras qismida biroz cheklovlar bo‘ldi, lekin baribir bu – ulkan raqam. Bunday stadionni to‘ldira oladigan klub ko‘p emas.
McKenna bu yerda ham aniq gapiradi: Manchester United albatta ulardan biri. Liverpool va Arsenal ham Irlandiyada yillar davomida shakllangan kuchli muxlis bazasiga ega.
Savol esa boshqa joyda: Premyer-liga gigantlarini yozgi rejalari bo‘yicha “ushlab qolish” qanchalik oson?
Klublar odatda faqat navbatdagi o‘yinlar, transferlar, ichki yig‘inlar haqida o‘ylaydi. Yozgi safarlar kalendari esa ko‘pincha oxirgi bo‘lib shakllanadi. Croke Park tomoni esa aksincha – ancha oldindan reja tuzishni xohlaydi.
Shuning uchun ular hozircha “chetlardan kirib borishga” urinmoqda: suhbatlar, dastlabki kelishuvlar, bo‘sh oynalarni oldindan band qilish. Maqsad – bu o‘yinlarni GAA kalendariga mantiqan joylashtirish, mahalliy musobaqalarga to‘qnash kelmaslik.
Croke Park uchun yangi sahna
Chorshanba oqshomidagi atmosfera bir narsani aniq ko‘rsatdi: Dublin futbolni sog‘ingan. Manchester United – Leeds qarama-qarshiligi bu yerda tarixiy GAA finali emas, lekin stadion shovqini, rang-barang sharflar, penaltilar keskinligi – hammasi Croke Parkka xos darajada kuchli edi.
Endi savol oddiy, lekin katta: bu bir kechalik spektakl bo‘lib qoladimi yoki Irlandiya poytaxti yozgi Premyer-liga manziliga aylanadimi?
Javob – Manchester United, Liverpool, Arsenal va ularning reja-jadvali qo‘lida. Croke Park esa allaqachon tayyor: sahna bor, tomoshabin bor, istak bor. Endi navbat – Angliya gigantlarida.
