Curtis Jonesning ketishi va Liverpoolning Scouse ruhining yo‘qolishi
Curtis Jones 21-avgust kuni Inter bilan shartnoma imzolaganida, bu transfer atrofida shov-shuv ko‘p bo‘ldi, lekin hayrat deyarli yo‘q edi. Barchaga aniq edi: Liverpoolning varianti qolmagandi. Angliya terma jamoasi futbolchisi shartnomasining so‘nggi yiliga kirgan, yangisini imzolash niyati yo‘q, Anfieldda ulg‘aygan bu yigit endi bu yerda o‘zini baxtli his qilmasdi.
O‘tgan mavsum oxirida Curtis Jones hatto vaqtincha o‘ng qanot himoyachisi sifatida ishlatilgan, Arne Slot esa ishdan olingan edi. Biroq 25 yoshli yarim himoyachi baribir o‘zining tabiiy pozitsiyasida ko‘proq daqiqa xohlardi. Andoni Iraola qo‘l ostida ham bunga kafolat yo‘q edi. Natija bitta bo‘ldi: ketish muqarrar edi.
Arzon ketgan yulduz va qimmatga tushayotgan ruh
Transferning moliyaviy tomoni darhol bahs markaziga aylandi. Jones atigi 25 million funt evaziga ketdi – xuddi shu yozda tushib ketgan West Ham o‘z futbolchisi Mateus Fernandesni Spursga bundan uch baravar qimmatga sotgan bir paytda. Liverpool esa o‘rniga boshqa yarim himoyachi olmasligi mumkinligi haqidagi qo‘rquv yanada kuchaydi. Bu qo‘rquv asossiz emasdi.
Iraola ish boshlagan ilk kunlardanoq yarim himoyaga ko‘proq variant kerakligini ochiq aytib kelgan, kam emas. Shunga qaramay, u Jonesni ushlab qolishni istashini ham yashirmadi – faqat futbolchi sifatida yuqori baholagani uchun emas.
“Uning Scouse bo‘lishi, bu yerlikligi juda muhim”, – degandi Liverpool bosh murabbiyi yozda Jones kelajagi haqida so‘ralganida.
Bu fikr Iraola uchun tabiiy. U – butun faoliyatining katta qismini Athletic Club safida o‘tkazgan g‘ururli bask. Klub va shahar o‘rtasidagi aloqaning, o‘z hududini ifodalaydigan futbolchilarning ahamiyatini u boshqalardan ko‘ra chuqurroq his qiladi.
“Liverpool va Bilbao o‘rtasida ko‘p o‘xshashliklarni ko‘raman, – degandi u AQShdagi mavsumoldi safarida. – O‘ziga xoslik, o‘zini biroz boshqacha deb bilish hissi, akademiyadan chiqqan futbolchilar bilan aloqadorlik – bularning barchasi o‘xshaydi.”
Endi esa savol yanada og‘irlashadi: Curtis Jones ketishi bilan Liverpool zamonaviy davrda ilk bor asosiy tarkibida birorta ham Scouser qolmagan klubga aylandi. Bu faktning o‘ziyoq ko‘p narsani aytib turibdi.
FSG, Bezos va “Disney-fikatsiya”dan qo‘rquv
Klubning tijoriy tomoni yomon emas. Fenway Sports Group 2010 yilda bankrotlik yoqasida turgan jamoani olib, bugun dunyoning eng daromadli klublaridan biriga aylantirdi. Buni hatto eng keskin tanqidchilar ham inkor eta olmaydi.
Ammo tribunadagi kayfiyat boshqa. Spirit of Shankly kabi muxlislar guruhlari chipta narxlarining oshishidan jiddiy norozi. Ularning fikricha, mahalliy muxlis asta-sekin o‘z stadionidan siqib chiqarilmoqda. SOS bu yil boshida FSGga ochiq xat yo‘llab, shunday yozgandi: match kuni tushadigan daromad umumiy tushumning kichik qismi, lekin aynan shu daromad evaziga “arzonlik, sadoqat va ishonch” yo‘qolmoqda.
Ustiga-ustak, o‘tgan oy 1892 Holdings – orqasida Amazon asoschisi Jeff Bezos turgan konsorsium – klubning 38 foizlik ulushini sotib olgani, yaqin 12 oy ichida to‘liq nazoratni qo‘lga kiritishi mumkinligi haqidagi xabarlar xavotirni yanada kuchaytirdi.
“The Price of Football Podcast” tahlilchisi Kieran Maguire GOAL nashriga shunday degandi: Liverpool – o‘zini juda g‘ururli ishchi sinf shahri deb biladigan maskan, an’anaviy muxlis qatlamining chetga surilishi haqidagi eski qo‘rquv aynan shu voqea bilan yanada keskinlashdi.
Ko‘plar allaqachon qo‘rqmoqda: ko‘proq chipta boy odamlarga, haddan tashqari qimmat narxlarda beriladi, Anfieldga tashrif esa o‘ziga xosligini yo‘qotadi. Liverpool aholisi uchun klub – turistlar uchun attraksion emas, shahar tarixi, merosi va o‘zligini ifodalovchi timsol. “Disney-fikatsiya” atamasi aynan shuning uchun tilga olinmoqda.
Endi maydonda ham birorta mahalliy yigit yo‘qligi bu uzilish xavfini yanada kattalashtiryapti.
Gerrardning og‘riqli e’tirofi
Klub afsonasi Steven Gerrard yozda ochiq aytdi: u Jonesning sotilishiga qarshi bo‘lgan, sababi juda oddiy – u tug‘ma Scouser.
“Biz Liverpoolda ulg‘ayganmiz, shaharni ichidan bilamiz, – degandi u BFM Radio efirida. – Klub talablari, uslubi, muxlislar nimani xohlashini tushunamiz. Bu bizning ichimizga singib ketgan. Shu bois akademiya biz uchun hal qiluvchi ahamiyatga ega, uyda yetishgan futbolchilarni yetishtirish juda muhim deb o‘ylayman.”
Gerrard o‘z davrini eslatdi: Michael Owen, Jamie Carragher, Robbie Fowler, Steve McManaman, Trent Alexander-Arnold, o‘zi, hatto ko‘p o‘yin o‘ynamagan bo‘lsa-da, Jay Spearing va Stephen Warnock kabi futbolchilar. Ularning barchasi maydonga chiqqanida klub qadriyatlarini, tamoyillarini so‘zsiz qabul qilib tushar edi.
Ammo aynan Carragher bugun boshqa xavotirni ko‘tarib chiqmoqda – bu safar transfer siyosati haqida.
“Real Madrid yozlari” va yo‘qolayotgan yo‘l
Carragher Football Ramble podkastida so‘zlaganida, uning ohangi ancha tanqidiy edi. U o‘tgan yozni yoqtirmaganini aytdi: unga ko‘ra, Liverpool o‘zini Real Madridga o‘xshab tutdi. Florian Wirtz, Alexander Isak, Hugo Ekitike – katta narxlar, katta ismlar, yana bir 80 millionlik hujumchi, allaqachon 125 millionga olingan forvard bor bo‘lsa ham.
Bu yoz ham xuddi shunday ruhda o‘tdi: asosiy gap – Bradley Barcola. Carragher esa boshqa davrni sog‘inadi: Klopp qo‘l ostida jamoa qurilgan paytlarni, nomi uncha tanilmagan, ammo qiymati baland bo‘lgan futbolchilar kelgan, tizim esa ularni yulduzga aylantirgan pallani. U shunga qaytishni istaydi. Yolg‘iz emas.
Haqiqat shuki, Anfielddagi transfer strategiyasi keskin o‘zgardi. Klub tarixidagi eng qimmat to‘rtta transferning barchasi so‘nggi ikki yozda amalga oshirildi. Bu esa akademiya bolalari uchun eshikni yanada toraytirib yubordi.
Akademiya bor, lekin Scouser yo‘q
Raqamlar shuni ko‘rsatadi: mahalliy ruhga ehtiyoj bor, lekin yo‘l boshqacha tanlanmoqda. Hozirgi tarkibda akademiya bilan aloqador o‘yinchilar bor – ammo ular ham to‘liq “o‘zimizniki” emas.
Rio Ngumoha aslida Chelsea tizimidan kelgan bo‘lsa-da, endi rasmiy ravishda Liverpool akademiyasi bitiruvchisi sifatida qaraladi. Trey Nyoni o‘tgan mavsumda Chelsea ustidan qozonilgan Carabao Cup g‘alabasida zaxirada o‘tirgan, bu g‘alaba Klopp uchun alohida faxr manbai bo‘lgan edi. Yangi mavsumda u muhim rol o‘ynashi kutilmoqda. Yaqinda safga qaytadigan Danns ham birinchi jamoaga qayta kirishi mumkin – ayniqsa, Isak hozircha yagona tabiiy “9-raqam”, Ekitike esa 2027 yilgacha safdan tashqarida qolishi kutilayotgan bir paytda.
Biroq bularning hech biri bir haqiqatni o‘zgartirmaydi: Iraola qo‘lida bitta ham mahalliy yigit yo‘q. Shu bilan birga, klub endi uch nafar 100 million funtdan qimmat turadigan futbolchini bir vaqtning o‘zida maydonga tushira oladi. Premier League doirasidagi navbatdagi o‘yin – Portman Roaddagi Ipswich Townga qarshi bahs – aynan shunday manzarani ko‘rsatishi mumkin.
Bu – yangi Liverpool. Qimmat, yaltir-yultir, global. Lekin kamroq Scouse.
Kloppning so‘nggi kubogi – yo‘qolayotgan davr ramzi
Klopp ketishidan oldin qo‘lga kiritilgan Carabao Cup g‘alabasi endi boshqacha ko‘rinadi. U o‘sha paytda bu sovrinni “maxsus” deb ataganida, ko‘pchilik buni yoshlar bilan yutib bo‘lingani bilan izohladi. Ha, kubokni bolalar bilan yutish oson emas. Ammo bugun ma’lum bo‘lyaptiki, bu g‘alaba boshqa ma’noga ham ega bo‘lgan.
Bu – Scouse ruhi hanuz maydonda sezilib turgan so‘nggi yirik lahzalardan biri bo‘lib chiqmoqda.
Endi esa savol ochiq turibdi: Liverpool global gigant bo‘lish yo‘lida o‘zining Scouse qalbini qay darajada qurbon qilishga tayyor?
