Dan Burn: 34 yoshida mundialga yetib kelgan himoyachi
Bolaligida qo‘yib yuborilgan bola. Bugun esa – Shimoliy Amerikadagi eng katta sahnada, Jahon chempionatida maydonga tushayotgan 34 yoshli gigant himoyachi. Dan Burnning hikoyasi oddiy “kech pishgan” futbolchi ertagi emas, ingliz futbolidagi eng noodatiy yo‘llardan biri.
11 yoshida rad etilgan bola
Burnning hikoyasi Newcastle bilan boshlanadi va, eng qizig‘i, aynan shu klub uni ilk bor rad etgan. Atigi 11 yoshida akademiyadan bo‘shatilgan bola katta futbolga qaytish uchun quyi ligalar changini yutishga majbur bo‘ldi. U non-liga maydonlarida, kichik tribunalar ostida, ko‘pchilikning ko‘zi tushmaydigan joylarda o‘zini qayta qurdi.
Keyin esa eshikni Fulham ochdi. Konferensiya darajasidan birdaniga Premier League muhitiga sakrash – ko‘pchilikni cho‘chitadigan o‘tish. Burn uchun esa bu yana sabr sinovi edi. G‘arbiy Londonda darhol yorqin yulduzga aylanish o‘rniga, u tajriba orttirish uchun ijaraga ketdi, Wigan va Brighton orqali o‘z o‘yinini pishitdi, qarorlarini tezlashtirdi, himoyadagi xatolarini kamaytirdi.
Bolalik klubi bilan qaytish va kumush sovrin
Yillar o‘tib, aylana yana boshiga qaytdi. 2022-yil yanvarida Newcastle yana Burnni chaqirdi – bu safar katta futbolchi sifatida. Bu transfer bilan u nafaqat Premier League sahnasiga to‘liq qaytdi, balki bolalikdagi orzusini ham ro‘yobga chiqardi.
Bugun Burn bolalikdagi klubida 200 ta o‘yin chegarasiga yaqinlashib qoldi. Eng muhim nuqta esa – 2025-yilda Carabao Cupda qo‘lga kiritilgan g‘alaba. 70 yil davomida ichki sovringa zor bo‘lib yashagan klub uchun bu tarixiy lahza bo‘ldi. Burn esa o‘sha tarixning markazida edi.
Shu paytda uning yo‘li yana bir kutilmagan burilish oldi: Thomas Tuchel uni Angliya terma jamoasiga chaqirdi. 30 yoshdan oshgan, quyi ligalardan kelgan himoyachi uchun bu deyarli mo‘jiza edi.
Kech kelgan debyut, ammo eng katta sahnada
Burn Angliya terma jamoasida ilk bor 2025-yil martida maydonga tushdi – 33 yoshga to‘lishiga bir necha hafta qolgan paytda. Endi esa, 34 yoshida, u Shimoliy Amerikada bo‘lib o‘tayotgan Jahon chempionatida qatnashmoqda.
U uch chiziqda asosiy tarkib futbolchisi emas. Biroq u o‘z rolini topdi: murabbiy shtabi uni “finisher” sifatida ko‘radi – o‘yinning oxirgi daqiqalarida himoyani yopish, havodagi kurashni yutish, chap oyog‘i bilan bosimni yengillashtirish uchun maydonga tashlanadigan futbolchi. Aynan shu sifatlari 2026-yilgi mundialda to‘liq ishga tushdi.
Mexikoga qarshi 1/8 final uchrashuvi balandlikda, kislorod kam bo‘lgan sharoitda o‘tdi. Norvegiyaga qarshi chorak final esa Mayami jazirama issig‘ida o‘tkazildi. Har ikki o‘yinda Burn zaxiradan tushib, Angliya himoyasini mustahkamladi, jarima maydoni ichida havodagi deyarli barcha to‘plarni yutdi.
Yangi 3D texnologiyalar orqali stadionda to‘pning uchishini kuzatayotgan muxlislar uning baland sakrashlarini zavq bilan tomosha qildi – Burnning “orbitaga uchgan” bosh zarbalari memga aylanib ulgurgan.
Darlingtondan kelgan ulkan himoyachi
Shimoliy-sharq futbolini yaxshi biladiganlar uchun Burnning hozirgi nuqtaga yetib kelishi alohida ma’no kasb etadi. County Durhamda ulg‘aygan, Darlington formasini kiygan yigit bugun Angliya terma jamoasi safida Jahon chempionatida himoya qilmoqda.
Sobiq markaziy himoyachi, shimoliy-sharq futbolining ramzlaridan biri bo‘lgan Gary Pallister uning yo‘lini uzoqdan kuzatib keladi. U Darlington davrini yaxshi eslaydi. O‘sha paytda klub egasi bo‘lgan Raj Singh unga bir gigant himoyachi haqida gapirib berganini eslaydi – bo‘y-basti 6 fut 7 dyuym, havoda yutadi, lekin faqat tepib tashlaydigan futbolchi emas, to‘p bilan o‘ynay oladigan yigit.
Pallisterning o‘sha paytdagi taassuroti sodda, lekin aniq bo‘lgan: hali biroz sodda, hali tajribasiz, ammo barcha zarur fazilatlarga ega. Oradan 13–15 yil o‘tdi, Burn bir nechta klubni aylanib chiqdi va oxir-oqibat bolalikdagi klubiga qaytdi, u yerda sovrin ko‘tardi, endi esa mundialda terma jamoa safida himoya qilmoqda. Shimoliy-sharq futboli uchun bundan ortiq faxrli manzara bo‘lishi qiyin.
“To‘g‘ri chiziq yo‘q” – Burnning o‘zi haqida gaplari
Burn o‘z yo‘lini romantiklashtirmaydi, lekin uning so‘zlarida chuqur minnatdorlik bor. U 34 yoshida ilk Jahon chempionatida o‘ynaganini “hech kim tortib ololmaydigan” yutuq sifatida qabul qiladi. Bolaligida Newcastle o‘yinlarini, 2002-yilgi mundialni tomosha qilgan, televizor qarshisida “bir kun kelib men ham shunday o‘ynasam” deb o‘ylagan bola bugun o‘sha orzuni amalga oshirdi.
Uning o‘zi aytganidek, bu yo‘l nafaqat o‘zi uchun, balki akademiya tizimidan o‘tmagan, quyi ligalarda yuribdi, deb hisoblangan bolalar uchun ham ishora: futbolda muvaffaqiyatga yetib borish uchun yagona, tekis, toza asfaltlangan yo‘l yo‘q. Turli yo‘llar bor. Non-ligadan ham, kichik shaharlardan ham, rad etilganlardan ham.
Burn hozircha bu hikoyani to‘liq qadrlashga shoshilmaydi. U buni nafaqaga chiqqach, ortga qarab, barcha burilishlarni bir-bir eslab chiqqanida to‘liq tushunishini biladi. Hozir esa u faqat bitta narsani qilmoqda – har daqiqada 100 foizini maydonga tashlayapti.
Savol esa ochiq qoladi: bu kech gullagan gigantning ertagi qayerda tugaydi – Newcastle bilan yangi sovrinlardami yoki yana bir mundial kechasida Angliya himoyasini saqlab qolayotgan paytda?
