Diego Maradona: Oxirgi kunlari va sud jarayoni
Diego Maradona oxirgi kunlarida yotog‘iga mixlanib qolgan, tanasida suyuqlik yig‘ilib, taqdiriga ko‘ngan ko‘rinishda bo‘lgan. Bu manzara haqida uning shaxsiy massajchisi Nicolas Taffarel 2020-yildagi o‘limi atrofidagi sud jarayonida guvohlik berar ekan, sud zalida og‘ir sukunat cho‘kdi.
“U o‘rnidan turmasdi”
Taffarelning aytishicha, Maradona na o‘rnidan turishni, na ovqatlanishni xohlardi. Hatto yuvinish, shaxsiy gigiyenasiga rioya qilishga ham ko‘nmay qo‘ygan.
“U o‘rnidan turmasdi, ovqat yemoqchi emasdi, yuvinmoqchi emasdi, o‘ziga qaramoqchi emasdi”, — dedi u sudda bergan ko‘rsatmasida.
Massajchi o‘sha paytda 1986-yilgi Jahon chempioni bilan ishlayotgan tibbiy guruhni ogohlantirganini aytadi. Ularni ko‘proq yonida bo‘lishga, bemorni “har kuni” ko‘rishga chaqirgan. Sudda audioyozuv tinglatildi, unda Taffarel aynan shunday talablari bilan murojaat qilgani eshitiladi.
Shunga qaramay, u o‘zini eshitishmaganini his qilgan.
“Men ko‘rgan muammolarni yetkazdim, lekin hech qanday aniq harakatni, tezkor yechimni ko‘rmadim”, — dedi u, Maradona haqida gapirar ekan, ko‘z yoshiga zo‘rg‘a chidab.
Shishgan oyoqlar, og‘ir tana
Taffarelning ta’rificha, Maradonaning tanasi ko‘zga tashlanarli darajada o‘zgargan.
“U shishib ketgandi, oyoqlari bo‘rtib turardi”, — deya esladi u.
Uning so‘zlariga ko‘ra, shifokorlar massajchini tinchlantirishga uringan, bu alomatlar vaqtinchalik, o‘tib ketadi, deb ishontirgan.
“Shifokorlar menga tinchlan, bu alomatlar o‘tib ketadi, deyishdi. Odam xavotirga tushganda ularga ishonadi, o‘zingga: o‘tib ketadi, hammasi joyiga tushadi, deysan. Lekin u o‘tib ketmadi”, — dedi Taffarel.
Oxirgi suhbat: “Taffita, bo‘ldi”
Voqealar chizig‘i 24-noyabrga, Maradona hayotining so‘nggi kunidan bir kun oldinga qaytadi.
O‘sha kuni Taffarel uni uyg‘otishga, hech bo‘lmaganda bir piyola mate ichishga ko‘ndirmoqchi bo‘lganini aytadi. Ammo javob qisqa va og‘ir bo‘lgan.
“U menga: ‘Hech narsa xohlamayman, Taffita, bo‘ldi’, dedi. Men so‘radim: ‘Nimani nazarda tutyapsan, bo‘ldi deganing nima?’ U esa: ‘Hech nima, bo‘ldi’, deb javob berdi”, — deya o‘sha suhbatni esladi massajchi.
Maradonaning ispancha “ya está” so‘zlari bugun sudda alohida urg‘u bilan tilga olinmoqda. Bu ibora “hammasi joyida” degan ma’noda ham, “tamom, tugadi” degan ma’noda ham tushunilishi mumkin. Taffarel uchun esa bu jumla orqaga qaytmaydigan chiziq bo‘lib qolgan.
Ertasi kuni, 25-noyabrda, Diego Maradona 60 yoshida, yotoqda, yolg‘iz holda vafot etdi. Rasmiy xulosaga ko‘ra, yurak yetishmovchiligi va o‘tkir o‘pka shishi — o‘pkaga suyuqlik to‘planishi — uning hayotiga nuqta qo‘ydi. Bunga ikki hafta avval o‘tkazilgan jarrohlik amaliyotidan keyingi davr hamrohlik qilgan.
Sud ostonasida turgan yetti shifokor
Argentina sudlarida o‘rtaga qo‘yilgan savol bitta: bu o‘lim oldini olish mumkin bo‘lganmi?
Mid-apreldan beri yetti nafar tibbiyot xodimi — shifokorlar va hamshiralar — ehtiyotsizlik yoki beparvolikda ayblanib, sud qarshisida javob bermoqda. Ayblovlar tasdiqlansa, ularga 25 yilgacha ozodlikdan mahrum etish jazosi tahdid solmoqda.
Ayblanuvchilar bunday mas’uliyatni rad etadi. Ularning ko‘pchiligi o‘z mutaxassisligi va vazifasining cheklanganini, bevosita o‘limga olib kelgan klinik sabablar bilan bog‘liq bo‘lmaganini ta’kidlaydi. Har kim o‘z bo‘lagini himoya qilmoqda, lekin butun mozaika hali to‘liq yig‘ilgani yo‘q.
Ish esa tez yakunlanadigan ko‘rinmaydi. Sud jarayoni bu oy oxiridan ham cho‘zilishi mumkin.
Maradona hayoti davomida millionlab muxlislarni oyoqqa turg‘izgan bo‘lsa, endi uning oxirgi kunlari haqida aytilgan har bir so‘z stadiondagi shovqindan ham og‘irroq yangramayaptimi?
