Dunyoning eng zoʻr darvozabonlari: 2023 roʻyxati

Dunyoning eng zoʻr darvozaboni kim? Toʻpni darvozadan uzoqda ushlab qolish hanuz birinchi talab. Lekin zamonaviy futbolda bundan ancha koʻproq narsa soʻralmoqda: atletiklik, oyoqda toʻp bilan xotirjamlik, uzatishdagi aniqlik va, eng muhimi, har lahzada toʻgʻri nuqtada paydo boʻlish instinkti. Mana shunday talablardan soʻng ham yuqorida turishga muvaffaq boʻlayotgan 10 nafar posbon – FC 100 roʻyxatining darvozabonlar bo‘limi.

10. Matvey SAFONOV (Paris Saint-Germain/Rossiya, 27 yosh)

Uning o‘ziga xosligi shundaki, penaltilar seriyasida haqiqiy qirolga aylangan. Trofey taqdirini hal qiladigan seriyada besh zarbaning toʻrttasini qaytarishni tasavvur qiling – Safonov “Intercontinental Cup” finalida “Flamengo”ga qarshi aynan shuni amalga oshirdi va PSG uchun kubokni olib berdi.

Oʻtgan mavsum Liga 1da 15 oʻyinda 8 ta “quruq” oʻyin – kamida 15 ta uchrashuv oʻtkazgan darvozabonlar orasida eng yuqori foiz (53,3%). Bu raqamlar tasodif emas. Yozda Gianluigi Donnarumma ketganidan soʻng, koʻpchilik Safonov bunday bosimni koʻtara oladi, deb oʻylamagan. U esa aksincha, mavsumni zaxirada – 50 million yevroga olingan Lucas Chevalier ortida – boshladi, lekin Luis Enrique ishonchini yutib, asosiy darvozabonlikni tortib oldi.

Liverpool, Myunxen, “Chelsea” – Chempionlar ligasi pley-off bosqichida u aynan kerak paytda sahnaga chiqdi. Ortig‘i emas, lekin xatosiz, ishonchli, oʻz ishini bajargan darvozabon sifatida. U hech qachon dunyoning eng zoʻr “shot-stopper”i yoki eng zoʻr pas beruvchi posbon boʻlmasligi mumkin, ammo PSGning 1-raqami sifatida oʻz roliga ulgurb, ulkan mavsumda undan kutilganini berdi.

Endi esa haqiqat shafqatsiz: klub yozda yana yangi darvozabonlarni koʻzlamoqda, raqobat kuchayadi, uning 1-raqam maqomi savol ostida. Safonov uchun bu xavf emas, navbatdagi isbot imkoniyati.

9. Jordan PICKFORD (Everton/Angliya, 32 yosh)

U – tribunalar uchun kult qahramon, klubda ham, terma jamoada ham 1-raqam. “Everton” muxlislari uni qoʻshiqlarda “dinamit” deb atashadi, va u “Sunderland”dan 2017-yilda kelganidan beri aynan shunday portlovchi figura boʻlib kelmoqda.

Oʻtgan mavsum David Moyes jamoasida u Premyer ligada har bir uchrashuvda maydonga tushdi, “Everton”ni Yevropa yoʻllanmasi uchun kurashga tortib bordi. Yakunda kampaniya xafa qilgan boʻlsa-da, yoʻl-yoʻlakay koʻrsatgan seyvlar darajasi oʻzgarmaydi. 11 ta “quruq” oʻyin – liga darvozabonlari orasida uchinchi natija, undan koʻp faqat David Raya va Donnarumma.

Yozda u Angliya bilan Jahon chempionatida deyarli barcha oʻyinlarda maydonga tushdi. Baʼzi oʻyinlar uchun tanqidlar boʻldi, lekin Meksikaga qarshi Aztekadagi oʻta keskin 3:2 gʻalabada koʻrsatgan mahorati uning darajasini yana bir bor isbotladi.

U yangi shartnoma bilan kamida 2029-yilgacha “Everton”da qoladi. Endi uning bosh maqsadi – klubni Yevropa maydoniga qaytarish va Angliya terma jamoasida oʻz oʻrnini saqlab qolish.

8. Diogo COSTA (FC Porto/Portugaliya, 26 yosh)

Samarali, aqlli, xotirjam. Unga qarab turib, katta liga sari sakrash faqat vaqt masalasidek tuyuladi. Oʻtgan mavsum Portugaliya chempionatida 20 dan ortiq “quruq” oʻyin qayd etdi – Primeira Liga darajasida bunday natija 2022-23-yildan beri koʻrilmagan.

Costa 2019-yilda “Porto” tarkibida paydo boʻlgan, lekin haqiqiy portlash 2021-yilda, Agustin Marchesin jarohat olgach, 1-raqamni qoʻlga olgach boshlandi. Shundan beri u muntazam oʻynab, zamonaviy “sweeper-keeper”ning eng yorqin namunasiga aylandi: toʻp bilan oʻyinni orqadan boshlashi, pressni bir pas bilan yorib oʻtishi, tashlanishlari – bularning barchasi uni alohida toifaga qoʻyadi.

Karyera davomida seyv foizi atrofida 70% boʻlib kelgan, oʻtgan mavsum esa sakrash – 79,7% seyv, 90 daqiqaga atigi 0,46 gol. “Porto” yana chempion boʻldi, Costa esa 27 yosh arafasida hanuz choʻqqi yillariga kirib bormoqda.

Uzoq vaqtdan beri “Chelsea” va “Manchester United” bilan bogʻlanib kelmoqda, lekin hozircha rasmiy taklif yoʻq. “Porto” esa osonlikcha qoʻyib yubormaydi. Demak, u kamida yana bir mavsum Chempionlar ligasida oʻz sinfini namoyish etadi.

7. ALISSON (Liverpool/Braziliya, 33 yosh)

U – klub afsonasi. Yillar davomida eng yuqori darajada qolayotgan darvozabonlardan biri. Oʻtgan mavsum “Liverpool” ham, Alissonning oʻzi ham odatdagi darajaga chiqa olmadi: mushak jarohatlari uni tez-tez chetga chiqardi. Shuning uchun ham bu safar roʻyxatda biroz pastroqda.

Ammo sogʻlom Alisson hanuz dunyoning eng xavfli “birga-bir” posbonlaridan biri. 6 fut 4 dyuymli gavdasi, pozitsion oʻyindagi mukammalligi hujumchilarni ruhiy sindiradi. Braziliya terma jamoasi Jahon chempionatida yana unga ishonib, 1-raqamni topshirgani bejiz emas – u turnir davomida ikki bor darvozani “qulf”lab, umumiy hisobda 7 ta “quruq” oʻyinga yetdi. Bu – soʻnggi 60 yilda braziliyaliklar orasida uchinchi natija.

Yozda uning kelajagi haqida gap-soʻzlar boʻldi, “Juventus” qiziqdi. Biroq “Liverpool” shartnoma tugashidan oldingi soʻnggi mavsumni ham Anfildda oʻtishini istadi. Agar bu haqiqatan ham uning klubdagi soʻnggi yili boʻlsa, u bu bobni baland nuqtada yopishga urinadi.

6. Emiliano MARTÍNEZ (Aston Villa/Argentina, 33 yosh)

Darvozabonlarda kam uchraydigan “X-faktor” – oʻyin taqdirini oʻzgartirish qobiliyati va xarizma – Martínezda bor. Toʻliq. Oʻtgan mavsum u “Aston Villa”ni Premyer ligada toʻrtinchi oʻringa olib chiqdi, klubni 2026-27-yilgi Chempionlar ligasiga eltuvchi yoʻlni ochdi. Ustiga ustak, “Freiburg”ga qarshi Yevropa ligasi finalida 3:0 hisobidagi gʻalabada darvozani daxlsiz saqladi – buni esa mashgʻulotdagi barmoq sinishiga qaramay uddaladi.

Bu epizod Martínezni juda aniq tasvirlaydi: doimo voqea markazida. Mavsum davomida u bir qator aql bovar qilmas seyvlar qildi, baʼzi kulgili xatolar ham qildi, “Lille”ga qarshi golga olib kelgan shunday bir uzatma berdi-ki, jamoadoshlari toʻpni darvozaga kiritgan John McGinnni emas, aynan darvozabonni quchoqlab yuborishdi.

Shu formani va singan barmogʻini u Jahon chempionatiga ham olib bordi. Argentina bilan finalga chiqdi, Ispaniyaga qarshi hal qiluvchi bahsda 11 ta seyv – soʻnggi 60 yilda final bosqichida koʻrilgan eng yuqori koʻrsatkich. Lionel Messini ham soyada qoldira oladigan darvozabon bormi, degan savol tugʻiladi. Bor – mana shu.

“Juventus”ning qiziqishi soʻnib qoldi, demak, hozircha u “Aston Villa” bilan Chempionlar ligasi sahnasida oʻz shousini davom ettiradi.

5. Joan GARCÍA (Barcelona/Ispaniya, 25 yosh)

U “Espanyol”dan “Barcelona”ga oʻtgan paytda shov-shuv koʻp boʻlgan. 25 million yevrolik bu transfer koʻpchilikka xavfli tuyulgandi. Ammo García birinchi mavsumidayoq katalon klubi mudofaasini keskin mustahkamladi, darvozadagi oʻyinini jahon darajasiga olib chiqdi.

2025-26-yilgi mavsumda Yevropaning besh yirik ligasida 30 va undan koʻp oʻyin oʻtkazgan darvozabonlar orasida eng kam gol oʻtkazgan – atigi 21 ta. LaLigada 30 oʻyinda 15 ta “quruq” oʻyin, 10,72 GPrv (oldini olingan gollar) – ligadagi eng yuqori koʻrsatkich. Taqqoslash uchun: Wojciech Szczęsny darvozada turgan 8 oʻyinda “Barça” 15 ta gol oʻtkazdi.

Hansi Flick jamoasi yuqori chiziqda oʻynaydi, orqa chiziq tez-tez ochilib qoladi. Aynan Garcíaning reaksiyasi va pozitsiyasi tufayli bu xavfli uslub saqlanib qolmoqda. Rayo Vallecano bilan ikki oʻyin, sobiq klubi “Espanyol”ga qarshi safar uchrashuvi – u yerda Pere Milla zarbasini qaytarib, LaLiga “mavsum seyv”ini qoʻlga kiritdi – bu oʻyinlar uning sezilarli ravishda ochko saqlab qolgan bahslari xolos.

Endi u “Barça”da 1-raqamga aylanib, Marc-André ter Stegenni oʻyin amaliyoti izlab “Ajax”ga ijaraga ketishga majbur qildi. Keyingi vazifa – Chempionlar ligasida ham xuddi shunday darajani takrorlash. Ispaniya terma jamoasida esa u hali kutishga majbur: Unai Simón yozda mamlakatga ikkinchi Jahon chempionligini olib keldi. Lekin García qoʻlqopni qoʻlga olish uchun kurashni toʻxtatmaydi.

4. Unai SIMÓN (Athletic Club/Ispaniya, 29 yosh)

Uning eng katta yutugʻi – David Raya va Joan García bor paytda ham Ispaniya terma jamoasida 1-raqamni saqlab qolgani va Jahon chempionatidan oltin medal bilan qaytgani. LaLigada 2025-26-yilgi mavsum uncha yorqin boʻlmadi, “Athletic Club” uchun ham, Simónning oʻzi uchun ham. Lekin yozgi turnir hammasini oʻzgartirdi.

U sakkiz oʻyinda atigi bitta gol oʻtkazdi, turnirning “Golden Glove” sovrinini qoʻlga kiritdi va Jahon chempionatlari tarixida eng uzun “quruq” seriyaga erishdi – 649 daqiqa. 1990-yilda Walter Zenga oʻrnatgan 517 daqiqa rekordini yangiladi. Ispaniyaning toʻp nazoratiga asoslangan, mustahkam strukturasiga qaramay, hal qiluvchi lahzalarda aynan Simón sahnaga chiqdi: Fransiyaga qarshi yarim final oxiridagi uchta seyv bunga yaqqol misol.

Luis de la Fuente turnir oldidan Raya va Garcíani chetga surib, Simónni tanlaganida koʻp tanqid eshitdi. Natijada esa sovrinlar, rekordlar va ikki yilda ikkita yirik turnir gʻalabasi – Yevropa chempionati va Jahon chempionati. U, ehtimol, hozir Ispaniyadagi eng kuchli darvozabon emasdir, lekin allaqachon mamlakat futbol tarixida oʻz oʻrnini egallab boʻldi.

Endi u Bilbao klubini yangi murabbiy Edin Terzic qoʻl ostida 12-oʻrindan yuqoriga olib chiqishga urinadi. Yevropa yoʻq, demak, chalgʻituvchi omillar ham kamroq. Terma jamoada esa yangi bosqich: sentyabrda Nations League doirasida Angliyaga qarshi oʻyinlar boshlanadi. De la Fuente oʻz sevimlisiga yana ishona oladimi yoki qoʻlqoplar uchun yangi jang boshlanadimi?

3. Gianluigi DONNARUMMA (Manchester City/Italiya, 27 yosh)

U – fizik jihatdan eng haybatli darvozabonlardan biri, toza “shot-stopper”. 2025-yilda PSG bilan Chempionlar ligasini yutganidan keyin, kutilmaganda ortiqcha futbolchiga aylangani aytildi va yoʻl uni Manchester sari boshladi.

“City”dagi birinchi mavsumida u James Trafford bilan ichki raqobatda gʻolib chiqib, Premyer ligada 34 oʻyinning 15 tasida “quruq” oʻynadi – 44%. Bu uning karyerasidagi eng yuqori foizlardan biri va oʻtgan mavsum liga darajasida faqat David Raya undan oʻzib ketdi. Oyoqda toʻp bilan oʻyini borasida savollar hali ham bor, lekin seyvlar soni bu shubhalarni koʻpincha yopib yuboradi. U Pep Guardiola uchun xayrlashuv chempionligiga juda yaqin boʻlgan kampaniyada asosiy tayanchlardan biri boʻldi.

Endi esa yangi sahifa – Enzo Maresca davri. Donnarumma yangi murabbiy qoʻl ostida ham 1-raqamni saqlab qolishni xohlaydi. Yana bir ogʻriqli nuqta – Italiya terma jamoasi. Mamlakat ketma-ket uchinchi Jahon chempionatini oʻtkazib yuborgan bir paytda, u xalqaro sahnada muvaffaqiyatga chanqoq.

2. Thibaut COURTOIS (Real Madrid/Belgiya, 34 yosh)

6 fut 7 dyuymli bu gigant darvozabon chizigʻida deyarli devor. “Real Madrid” oʻtgan mavsum LaLigada “Barcelona”dan ancha ortda qoldi, lekin muammo Courtois emas edi. U 32 oʻyinda 28 ta gol oʻtkazdi, oʻrtacha 0,88 – ligada undan yaxshi koʻrsatkich faqat Joan Garcíada.

13 ta “quruq” oʻyin bilan u yana bir bor eng ishonchli posbonlardan biri ekanini koʻrsatdi. Chempionlar ligasida ham 81,5% seyv – bu raqam boʻyicha faqat David Raya undan oʻzib ketdi. Belgiyada esa u uzoq tanaffusdan keyin birinchi yirik turnirga qaytdi va jamoani chorak finalga olib chiqdi. Ispaniya bilan 1:1 holatida olgan jarohati esa mamlakat taqdirini oʻzgartirdi: oʻrniga chiqqan Senne Lammens xatosi bilan Belgiya turnir bilan xayrlashdi. Courtois maydonda qolganida voqealar boshqacha kecharmidi?

Endi esa Madridda yangi davr – José Mourinho. Courtois yillar davomida barqaror, tartibli, qatʼiy mudofaa tizimini orzu qilib kelgan. Mourinho uslubi aynan shunday. Klub yozda aynan orqa chiziqni kuchaytirishga katta mablagʻ sarfladi, maqsad – LaLigani qaytarib olish.

Belgiya bilan esa u bir oz tin olishni istamoqda. Jahon chempionatidan keyin u milliy jamoa uchun Nations League uchrashuvlarini Madridda oʻtkazib yuborish niyatini ochiq aytdi. Qabul qilinadimi yoki yoʻq – bu endi federatsiya qoʻlida.

1. David RAYA (Arsenal/Ispaniya, 30 yosh)

Bugungi kunda eng toʻliq darvozabonlardan biri. Premyer liganing jismoniy, havodagi kurashlarga boy uslubiga mukammal moslashgan, dunyo darajasidagi “shot-stopper”. Oʻtgan mavsum “Arsenal” chempionlikni qoʻlga kiritgan boʻlsa, bu hikoyaning markazida aynan Raya turadi.

U ligada 19 ta “quruq” oʻyin oʻtkazdi – raqiblardan toʻrtga koʻp. Soʻnggi uch mavsumda Premyer ligada 48 ta “quruq” uchrashuv – yaqin taʼqibchisidan 12 taga koʻp. “Arsenal” barcha musobaqalarda jami 32 ta “quruq” oʻyin qayd etdi, Raya esa ketma-ket uchinchi marta “Golden Glove”ni oldi. Bir paytlar uning “Emirates”ga kelishi Aaron Ramsdale bilan solishtirishlar, bahslar bilan kutib olingan edi. Endi esa savol boshqa: u dunyodagi eng zoʻr darvozabonmi?

Paradox shundaki, Ispaniya Jahon chempionatini yutganida u maydonga ham tushmadi. Luis de la Fuente Unai Simónni tanladi, Raya esa chetda qoldi. Biroq klub darajasida u choʻqqida.

“Arsenal”ning chempionlik formulasi – avvalo raqibni urishdan koʻra, oʻz darvozasini himoya qilish. Mikel Arteta bu mavsum “qoʻl tormozini” bo‘shatadimi-yoʻqmi, baribir bir haqiqat oʻzgarmaydi: orqa chiziqda bunday darajadagi posbon bor ekan, London klubi nafaqat chempionlikni himoya qilish, balki nihoyat Chempionlar ligasi kubogiga ham qoʻl uzatish imkoniga ega.

Savol shunday: bu roʻyxatdagi darvozabonlar ichida keyingi ikki-uch yil ichida kim choʻqqida qoladi, kim esa yangi avlod toʻlqiniga joy boʻshatadi? Futbolning eng sovuqqon pozitsiyasida poyga endi yanada qizimoqda.