Emma Raducanu va Tennischilar ChatGPT’dan qanday foydalanmoqda

Emma Raducanu telefoniga qarab o‘tirib, birdan o‘zidan so‘ray boshlagan paytini eslaydi: ChatGPT’dan bunchalik ko‘p foydalanish uning fe’l-atvori haqida nimalarni aytib turibdi o‘zi? U kulib yuboradi: “Men Chat’dan juda ko‘p foydalanaman. Har bir mayda ishda. Keyin menda bir g‘oya paydo bo‘ldi. Spotify’dagi Spotify Wrapped’ni bilasiz-ku? ChatGPT’dan menga Chat Wrapped qilib berishini so‘radim, u esa shaxsiyatim bo‘yicha xulosa qilib berdi.

“Men qarab turib: ‘Juda ham aniq-ku’, deb qo‘ydim. Juda ravshan, qisqa, ortiqcha gap yo‘q, savolga to‘g‘ridan-to‘g‘ri. O‘zimga: ‘Ha, men o‘zimni tanidim, bu yerda haqiqat bor’, dedim”.

Generativ sun’iy intellekt hayotning ko‘p sohalarini o‘zgartirib bo‘ldi. Endi bu avlod tennischilari ham bu vositalarga o‘z joyini topib berishga majbur. Kimdir buni kortdagi ustunlik deb biladi, boshqalar esa undan ehtiyot bo‘ladi.

Raqibni “Chat” orqali o‘rganish

Jessica Pegula uchun AI avvalo hazil-huzul manbai. Uning eri ba’zan raqiblarining “AI-hisobotlari”ni shunchaki kayfiyat uchun tuzib beradi. Yaqinda u turdagi boshqa bir o‘yinchi haqida eshitdi: u raqiblarining o‘yin uslubini o‘rganishda ChatGPT va o‘xshash vositalardan foydalanar ekan.

“Ular bunga yuz foiz ishonisharmikan, bilmayman, lekin aniqki, aniqligini tekshirish uchun solishtirishadi”, deydi Pegula. “Yomon emas. Hammasini jamlab beradi, xohlasangiz juda sodda qilib, xohlasangiz murakkabroq qilib”.

2019-yilgi US Open chempioni Bianca Andreescu yaqinda ITF turnirida o‘zi uchun butunlay notanish raqibga qarshi o‘ynashdan avval ChatGPT’ga murojaat qilganini aytadi. “U haqida ko‘p video yo‘q edi. Qiziq bo‘lib qoldi. Axir Chat boshqa manbalarni ham kovlaydi-ku, deb o‘yladim. ‘Iltimos, aniq yoz. Iltimos, yaxshilab o‘rgan’, deb yozdim. Va menimcha, yaxshi ishladi”.

Sun’iy intellekt yirik o‘yinchilar atrofida anchadan beri jimjit yordamchi bo‘lib keladi. Yaqinda ATP Tennis IQ nomli platformani ishga tushirdi: u o‘yin davomida to‘plangan ulkan ma’lumotlarni qayta ishlab, tennischining umumiy samaradorligi va zarba sifati bo‘yicha reyting chiqaradi. Lekin murabbiylar shtabiga katta mablag‘ sarflaydigan sportchilar uchun generativ AI’ga bevosita murojaat qilish hali ham ko‘pchilikka g‘alati tuyuladi.

Belgiya erkaklar tennischilari orasida eng yuqori o‘rindagi Zizou Bergs bunday fikrga keskin qarshi. “Kimdir ChatGPT bilan skauting qilganini eshitdim, natijasini ham ko‘rsatdi, – deydi u. – Ikki-uch yil avval bo‘lgandi. Men esa: bu mutlaqo axlat, deb o‘yladim”.

Daniil Medvedev esa do‘stlari va jamoasi bilan ChatGPT’ni boshqa maqsadda sinab ko‘radi: erkaklar tennisidagi eng dolzarb savolga javob izlashadi – Jannik Sinner va Carlos Alcaraz’ni qanday yengish mumkin? U AI’ni “kresloda o‘tirgan murabbiy”ga qiyoslaydi: “Ular haqida nimalardir yozadi, men esa: ‘Zo‘r, endi buni qanday amalga oshiraman?’ deyman. ‘Gaplaring yomon emas, tushunarli, lekin kortga chiqib buni qanday bajaraman?’”

Coco Gauff esa zerikkan payti AI’dan o‘ziga qarshi qanday taktika kerakligini so‘ragan. “Men allaqachon bilgan narsamdan ortiq hech narsa aytmadi”, deydi u. Keyin ko‘zlarini aylantirib qo‘shadi: “Yangilik: hamma menga bir xil o‘ynaydi – forhandimga urishadi va dubl-xato kutishadi”.

Kortdan tashqaridagi “sun’iy” hayot

Tennischilar AI haqida gapira boshlasa, mavzu ko‘pincha kortdan tashqaridagi hayotga o‘tib ketadi. Raducanu uchun ChatGPT’dagi savollar mavzusi deyarli cheksiz: “Savollarim miyam kabi tartibsiz. Bir daqiqa tarix, keyingi daqiqa san’at, keyin qandaydir tasodifiy fakt, keyin tarjima. Juda turli”.

Umuman olganda, o‘yinchilar ehtiyotkor. Hozircha Frances Tiafoe generativ AI’dan butunlay yuz o‘girgan. “Menda ChatGPT yo‘q. Boshqa AI ham yo‘q. AI asosidagi narsalardan deyarli foydalanmayman. Men oqimga qarshi yurayapman. Hali ham Google’da izlayman”, deydi u.

2017-yilgi French Open g‘olibi Jelena Ostapenko esa ChatGPT’ga nisbatan shubhasini bir kulgili voqea bilan bog‘laydi. “Kimdir bir mamlakatga ketayotgan ekan, viza kerak emas deb o‘ylagan. Aeroportga borganda esa qolib ketgan, chunki ChatGPT unga viza kerak emas deb yozgan, aslida esa kerak bo‘lgan. ChatGPT’ni haqorat qilmoqchi emasman, lekin baribir hammasini o‘zing tekshirishing kerak, deb o‘ylayman. Chunki u bizni dangasa qilib qo‘yyapti. Bu yaxshi emas”.

Shunga qaramay, Ostapenko ChatGPT’dan foydalanadi – faqat o‘zi izlashga erinib qolganida. “Menda plus versiyasi yo‘q, chunki 20 yevro to‘lashni xohlamayman, – deydi u kulib. – Pulim yo‘qligidan emas, albatta to‘lay olaman. Faqat o‘zimni ko‘proq harakat qilishga majburlash uchun, hamma ishni ChatGPT qilib qo‘ymasligi uchun”.

Dangasalik – AI’dan nafratlanishning asosiy sabablaridan biri. Medvedev ham shunday fikrda: “Umuman olganda, menga AI yoqmaydi. Chunki o‘zim ham ba’zan dangasa bo‘lib qolaman, lekin baribir odam nimanidir o‘zi qilishi kerak, deb ishonaman. AI bilan esa ko‘p odamlar divanda yotib, hayotini AI orqali yashashga o‘tib ketadigandek. Bu yoqimli manzara emas”.

Ekologiya, qo‘rquv va qiziqish

Ba’zilar uchun esa muammo butunlay boshqacha – atrof-muhit. Naomi Osaka: “Yaqinda eshitdim, AI juda ko‘p suv talab qiladi. Men esa Yerimizdagi suvni yaxshi ko‘raman”, deydi. Gauff ham shu fikrda: “AI zo‘r, lekin atrof-muhitga qiladigan ta’siri yoqmaydi. Shuning uchun bekorga ‘klik’ qilib, uni ishlatib o‘tirmayman”.

U bir marta bundan istisno qilgan: “Oxirgi marta AI’dan faqat shoshilinch holatda foydalandim, chunki shifoxonaga borishimiz kerak edi”, deydi u jilmayib, keyin darhol izoh beradi: “Lekin o‘zim uchun emas! Do‘stim uchun”.

Boshqalar esa bu mavzuga chuqur sho‘ng‘ib ketgan. Andreescu ko‘plab AI haqidagi podkastlarni tinglaganini aytadi. “Bunga haddan tashqari berilib ketmaslikka harakat qilyapman, chunki u hayotimizni boshqarib qolishi mumkin. Istalgan narsani so‘rashingiz mumkin, u bilan hamma mavzuda gaplashasiz, u sizga baqirmaydi. Sizga savol beradi, gaplaringizga qiziqqandek tuyuladi”.

Iga Swiatek esa biroz uyalibgina o‘z sirini ochadi: “Ba’zan men uchun xatlarni u yozib beradi”, deydi u tabassum bilan. Elina Svitolina esa so‘nggi ChatGPT so‘rovi haqida gapirib kulib yuboradi: “Menga eng mos ranglar qaysi, deb so‘radim. Javobi: pastel ranglar. Sovuq yoz”.

Kelajak bo‘g‘ini ikkilanib turibdi

Hozircha kiyinish xonasida hukmron kayfiyat – noaniqlik. Frances Tiafoe odatda hayotga yengil qaraydigan inson sifatida tanilgan, lekin AI mavzusida u go‘yo eski maktab vakili. “Men buni qabul qila olmayapman. Orqamdagi hovliga qarayman: golf maydoni bor, o‘zi yuradigan maysazor o‘rish mashinasi butun maydonni aylanib chiqayapti, ichida hech kim yo‘q. Men esa qiynalaman: bu qanday qilib haqiqat bo‘lishi mumkin?” deydi u boshini chayqab. “Bir kun kelib men ham AI’ni qabul qilarman, lekin bunchalik ko‘p ma’lumotni yoqtirmayman. Bu aqldan ozdiradigan darajada”.

Tennis kortlarida to‘p hanuz raketkalarga urilmoqda, lekin savol ochiq qolmoqda: bu avlod chempionlari raqiblarini murabbiylar ko‘zi bilan o‘rganadimi yoki ularning o‘rnini asta-sekin Chat’dagi satrlar egallaydimi?