Ennis va Zayas: Bokschilikdagi Ta'sirli To‘qnashuv

Bu kecha boks ko‘p va’da berib, kam bajarayotgan narsasini nihoyat sahnaga olib chiqadi. Barclays Center ringiga Jaron “Boots” Ennis va Xander Zayas qadam qo‘yar ekan, ular faqat mag‘lubiyatsiz rekordlarini emas, o‘smirlik chog‘idan ularga hamroh bo‘lib kelayotgan “to‘xtatib bo‘lmaydigan” degan tasavvurni ham xavf ostiga qo‘yishadi.

Yulduzlarga atalgan yo‘l, ammo haqiqiy imtihon endi

So‘nggi yillarda iste’dodli bokschilar xavfdan olib qochilib, ehtiyot yo‘laklar bilan chempionlikka yetaklanmoqda. Ennis va Zayas esa boshqa yo‘lni tanladi. Natijada yilning eng qiziqarli janglaridan biri paydo bo‘ldi: o‘smirligidan beri super yulduz sifatida ko‘rilayotgan, ammo hali haqiqiy merosini isbotlab ulgurmagan ikki mag‘lubiyatsiz chempion to‘qnashuvi.

Bu shunchaki kamarlar uchun jang emas. Bu ikkita buyuk an’ananing urilishi. Filadelfiya – Joe Frazier, Bernard Hopkins, Danny Garcia kabi qattiqqo‘l chempionlar shahri. Puerto-Riko esa Wilfredo Benítez, Félix Trinidad, Miguel Cotto nomlarini bokschilik tarixiga yozib qo‘ygan makon. Yillar davomida Ennis va Zayas mana shu ikki maktabning navbatdagi davomchilari sifatida ko‘rsatib kelindi.

Brooklyn’dagi yakuniy matbuot anjumanida Ennisning ovozi ishonchga to‘lib-toshdi.

“Bu lager zo‘r o‘tdi. Shanba kuni ko‘nikmalarimni, imkoniyatlarimni ko‘rsatishga sabrim yetmayapti, – dedi u. – Dunyo oldida eng zo‘r ekanimni isbotlab, ikki vazn toifasida birlashgan jahon chempioni bo‘laman. Vaqti keldi. Bu mening shouim.”

Purgatoriydan qochgan “Boots”

29 yoshga to‘layotgan Ennis (35–0, 31 KO) 154 funtda WBA interim chempioni sifatida yillar davomida g‘alati “boks purgatoriyasi”da yashadi. Ichkaridagilar uni maqtadi, raqiblar esa chetlab o‘tdi. Sportning eng iste’dodli bokschilari qatorida tilga olinishi, 147 funtda IBF va WBA kamarlarini birlashtirgani ham unga “katta jang”larni kafolatlab bermadi.

Uning holati ko‘p bor Terence Crawfordning Errol Spence Jr. bilan meros belgilovchi jangga yetib kelguncha o‘tgan uzun yo‘liga qiyoslandi. Ennis ham xuddi shunday tuzoqqa tushgandek edi: hamma uchun juda xavfli, lekin hali omma ko‘zida yetarlicha katta ism emas. U kutishdan charchadi va sportning eng chuqur, raqobatga boy bo‘limlaridan biriga – super yarim o‘rta vaznga ko‘tarildi.

Bu vazndagi ilk jangi esa savollarga uncha ham javob bermadi. Uisma Lima bilan bo‘lgan jang ikki daqiqaga ham yetmay yakunlandi, raqib darajasi esa ko‘pchilikni qoniqtirmadi. Nigohlar tezda boshqa nomga – mag‘lubiyatsiz Vergil Ortiz Jr.ga burildi. Ammo Ortizning Golden Boy Promotions bilan shartnoma mojarosi, ishning federal sudgacha borishi bu rejani chilparchin qildi.

Ortizni yana kutish o‘rniga Ennis nigohini bo‘limdagi boshqa mag‘lubiyatsiz chempionga qaratdi. 23 yoshli puerto-rikolik Zayas – o‘tgan yozda faoliyatdagi eng yosh jahon chempioni bo‘lgan, hozirda 154 funtda WBA va WBO kamarlarini birlashtirgan yigit. Ennis uchun bu payt ayni muddao bo‘lib tuyuldi.

“Ish vaqti keldi, – dedi u. – Bir oz zavqlanamiz, chiroyli shou ko‘rsatamiz va shanba kuni ishni oson bitiramiz.”

Zayas: “Bu uning taxti emas, mening boshlanishim”

Zayas (23–0, 13 KO) esa bu kechaga faqat boshqa birovning taxtga o‘tirishini tomosha qilish uchun kelmayapti. Yoshroq, tabiatan kattaroq, o‘zi ham mag‘lubiyatsiz. Ko‘pchilik Ennis uchun “tasdiqlovchi kecha” deb atayotgan bu tongni u o‘zining haqiqiy start chizig‘i sifatida ko‘radi.

Uning hikoyasi 15 yildan ortiq vaqt oldin San-Juandagi kichik zalda boshlandi. Onasi uni bezorilardan himoyalanishni o‘rgansin, deb bokschilikka olib kelgan edi. Oilaning Sunrise, Florida’ga ko‘chishi esa taqdirni o‘zgartirdi: u yerda u Angelo Dundee shogirdi bo‘lgan murabbiy Javiel Centeno qo‘liga tushdi. Yillar davomida bu juftlik iste’dodli o‘smirni birlashgan jahon chempioniga aylantirdi va Puerto-Rikoning navbatdagi umidiga aylantirdi.

“Besh yoshimdan beri orzu qilgan kunim shu, – dedi Zayas. – Birinchi pay-per-view. Barclays Center. New York City. Hursandman, dunyoni egallashni davom ettiraman.”

“U buni oson kecha deb o‘ylayapti. O‘ylasin. Shanba kuni ringga chiqib, o‘zimni eng yuqori darajada ko‘rsataman. Moslashaman va g‘alaba bilan qaytaman.”

Bukmeykerlar Ennisni 5–1 favorit qilib qo‘ygan. Bu ko‘pchilik hanuz uni sportdagi eng iste’dodli bokschilardan biri deb bilishini ko‘rsatadi. Lekin bu nisbatlar savollarsiz emas. Kamarlar va shov-shuvga qaramay, bu ikkala bokschi uchun ham haqiqiy, ta’rifni belgilovchi ilk jang.

Barclaysdagi bosim: Puerto-Riko to‘lqini va Filadelfiya xotirasi

Fon ham o‘ziga xos. New York tarixan puerto-rikolik bokschilar uchun uydek bo‘lib kelgan, shanba kungi zal ham asosan Zayas tarafdorlari bilan to‘lishi kutilmoqda – hatto jang Ennisning uyiga uncha uzoq bo‘lmagan masofada o‘tayotgan bo‘lsa ham. Bunday to‘lqinlarni Filadelfiya bokschilari avval ham tinchitgan. Eng yorqin misol – 2001 yilda Trinidadni nokautga uchratgan Bernard Hopkins.

Jang hisobda yaqin kechsa, Ennisga nafaqat jahon chempioni, balki uning yonida turgan butun arenaga qarshi jang qilishga to‘g‘ri kelishi mumkin.

Ringdagi shaxmat: arsenalga qarshi bosim

Uslublar to‘qnashuvi yanada qiziq. Ennis – noyob atletizm, stance almashtira oladigan, hujumda ham, qarshi zarbalarda ham o‘zini erkin his qiladigan bokschi. U bo‘limdagi eng keng arsenalga ega deya baholanadi, o‘ng yoki chap holatda baravar xavfli.

Zayas esa o‘lchangan bosim, toza fundamental texnika, tartibli oyoq ishlatish va uzun jab bilan ajralib turadi. Uning rejasi oddiy ko‘rinadi: Ennisni zarbalari uchida ushlab turish, jangni yaqin masofadagi keskin almashuvlarga kiritmaslik. Chunki aynan shunday vaziyatlarda favorit bo‘lib ko‘rilayotgan “Boots” odatda raqiblarini bo‘laklab tashlaydi.

Zayas qanday taktika tanlashi mumkinligi so‘ralganda Ennis yelka qisdi.

“Rostini aytsam… u qanday urishishini umuman parvo qilmayman, – dedi u. – Nimani xohlasa, shuni qilsin, hammasiga tayyormiz. Lagerda har xil uslubga qarshi tayyorlandik. U nima qilsa, biz ham qila olamiz.”

U jangning o‘zi qanchalik og‘ir bo‘lishiga ham ishonmayapti:

“U mustahkam bokschi. Kamarni shunchaki olishmagan. Lekin darajalar bor. Gap shunda. Darajalar. Shanba kuni barchaga ko‘rsataman.”

Otasi va murabbiyi Derek “Bozy” Ennis ham o‘g‘lining ohangini davom ettirdi.

“Hech kim hali Boots’dan hammasini chiqarib olgani yo‘q, – dedi u. – Agar Xander bunga majbur qila olsa… uni tabriklayman. Men aynan shuni xohlayman. Boots’ni boshqa bosqichga olib chiqadigan odam kerak. U hali o‘sha joyga borishga majbur bo‘lmagan.”

Asl savol esa shu yerda tug‘iladi. Ko‘pchilik tajribaliroq va dinamikroq Ennis baribir o‘z ishini qiladi, deb o‘ylaydi. Ammo Zayas uni nihoyat chuqur suvga – haqiqiy sinovga torta oladimi? Sport ichkarisida allaqachon eng zo‘rlar qatoriga qo‘shib bo‘lingan bokschini haqiqiy jangga majbur qila oladimi?

Ennisning javobi aniq, qisqa va tomoshabinni ham nishonga oladi.