Estevao: Chelsea'da yangi murabbiy Xabi Alonso ostida joyi qayerda?
Londonda o‘tgan mavsum boshida bir bola yetib keldi. Yangi 18ga to‘lgan, Braziliyadan, “Palmeiras”dan. Nomiga esa allaqachon laqab yopishgan edi – “Messinho”. Kichik, lekin o‘yinni o‘zgartirib yuboradigan sehrli chap oyoq, to‘p bilan raqs, raqibni bir harakatda ortda qoldirish. “Chelsea” muxlislari uni ko‘rishi bilanoq yoqtirib qoldi.
Uning ilk mavsumi va’da bilan to‘la boshlandi, xayolida esa 2026 yilgi jahon chempionati. Gollar, driblinglar, “Stamford Bridge”ni oyoqqa turg‘izadigan lahzalar. 36 o‘yinda 8 gol – 19 yoshli yigit uchun yomon emas. Lekin hamstring jarohati hammasini keskin to‘xtatdi. Mavsum erta tugadi, mundial orzusi ham muzlatkichga qo‘yildi.
Endi esa yangi sahifa. Yangi murabbiy. Yangi bosh og‘riqlar.
Xabi Alonso davri: uch markaziy himoyachi va yo‘qolgan vingerlar
Yozda “Chelsea”ning texnik hududida yangi figura paydo bo‘ldi – Xabi Alonso. U o‘z falsafasi bilan keldi va birinchi navbatda tizimni o‘zgartirdi. Endi asosiy chizma – 3-4-3.
Bu raqamlar qog‘ozda chiroyli ko‘rinadi, lekin bir haqiqatni yashirmaydi: tabiiy vingerlar uchun bu tarkibda joy yo‘q. Ikki “10-raqam” pozitsiyasini Angliya terma jamoasi futbolchilari Cole Palmer va Morgan Rogers egallagan, oldinda esa braziliyalik Joao Pedro. Qanotda kenglik beradigan klassik vingerlar emas, balki ichkariga kiradigan, yarim himoyachi bilan hujumchi o‘rtasidagi gibrid futbolchilar.
Estevao esa o‘zini eng qulay his qiladigan hudud – o‘ng qanot. Chiziqqa yopishib, to‘pni olib, raqibni birma-bir sindirish. Aynan shunda u “Messinho”ga o‘xshab ketadi.
Alonso esa allaqachon kreyativ izlanishni boshlab yubordi. O‘ng qanot himoyachilarini markaziy yarim himoyaga suryapti, portugaliyalik hujumchi Pedro Neto esa qanot himoyachisi sifatida ishlamoqda. Bu “Stamford Bridge” tarixida yangilik emas: bir paytlar Callum Hudson-Odoi ham Thomas Tuchel qo‘l ostida xuddi shunday rolga majburlangan, oxiri esa klubni tark etgan.
Poyet ogohlantiradi: “Hudson-Odoi ssenariysi takrorlanmasin”
“Chelsea” sobiq yulduzi Gus Poyet bu vaziyatni tashqaridan kuzatib turibdi va u aniq fikr bildirdi. Unga ko‘ra, Estevao noto‘g‘ri ishlatilsa, uning rivojlanishi jiddiy to‘xtab qolishi mumkin. U buni Hudson-Odoi misolida allaqachon ko‘rgan.
Tuchel davrini eslash kifoya: besh himoyachi bilan o‘ynash, vingerlarni qanot himoyachisiga aylantirish urinishlari. Hudson-Odoi bunday rolni qabul qilolmadi. U o‘zini vinger deb bilar, orqaga qaytib, 50 metrga yugurib himoya qilishni istamasdi. Oxiri yo‘lini “Stamford Bridge”dan boshqa tomonga burdi.
Estevao ham xuddi shunday yo‘lni tanlashni xohlamaydi. Uning kuchi – oldinga uchish, yakuniy uchlikda erkinlik, ijod. Himoyaviy majburiyatlar bilan bo‘g‘ilgan “qanot himoyachisi” roli emas.
Poyetning so‘zlarida yana bir nozik nuqta bor: u Pedro Neto misolini ham eslatadi. Yaqinda maydonda bo‘lgan epizod – Reece James Neto’ni yoniga chaqirib, uni ortga qaytishga undaydi, “sen qanot himoyachisan” deya eslatadi. Neto esa ichidan bir narsani o‘ylayotgandek: “Bu yerda o‘ynashim kerak, bo‘lmasa umuman o‘ynamayman”.
Bu – murabbiyning tizimi bilan futbolchining tabiiy pozitsiyasi o‘rtasidagi klassik ziddiyat.
Hujum uchqunlari va himoyadagi darzlar
Alonso qo‘l ostida “Chelsea” hujumda jonlanib ketdi. Gollar chiroyli, yaratilayotgan vaziyatlar tomoshabop. Poyet ham buni tan oladi: hujum ishlayapti, raqamlar, epizodlar, kombinatsiyalar – barchasi ko‘zni quvontiradi.
Ammo narigi tomonda boshqa haqiqat turibdi. Ikki o‘yinda juda ko‘p gol o‘tkazib yuborildi. Hujumkor uslubning narxi bor: orqa chiziqda bo‘shliqlar, pressingdan chiqib ketayotgan raqiblar, tezkor qarshi hujumlar.
G‘alaba 4:3 bo‘lsa, stadion kuladi, murabbiy maqtaladi, “bu – tomosha” deyiladi. Lekin natija 3:2 foydaga bo‘lmay qolsa, gap birdan o‘zgaradi: “juda ko‘p gol o‘tkazyapmiz”, “tizim beqaror”, “muvozanat yo‘q”. Raqamlar bir xil – uchta o‘tkazilgan gol, lekin kayfiyat butunlay boshqa.
Alonso uchun endi eng katta sinov – shu muvozanatni topish. Hujumdagi erkinlikni saqlagan holda, himoyani tartibga keltirish. Aynan shu joyda Estevao masalasi ham paydo bo‘ladi: uni tizimga qanday joylashtirish mumkin?
Estevao: zaxiradagi sehrgar yoki yo‘lini kutayotgan asosiy yulduz?
Yangi mavsum startida Estevao allaqachon maydonga tushdi. “Fulham”ga qarshi 3:2 hisobidagi derbida u Palmer o‘rniga so‘nggi yetti daqiqada maydonga tashlandi. Qisqa vaqt, lekin murabbiy uchun kichik signal: u hisobni ushlab qolish yoki o‘yin uslubini butunlay o‘zgartirish uchun emas, balki hujumni yangi nafas bilan ta’minlash vositasi bo‘lishi mumkin.
Keyin esa “Luton”ga qarshi Carabao Cup uchrashuvida u asosiy tarkibda maydonga tushdi. Bu esa yana bir ishora – Alonso uni butunlay chetga surib qo‘ymagan, imkon berishga tayyor.
Shunga qaramay, real raqobat qat’iy. Palmer va Rogers hozircha ikki “10-raqam” zonasida aniq ustunlikka ega. Ularni surib chiqarish oson bo‘lmaydi. Qanot himoyachisi roliga ko‘chish esa Estevao uchun deyarli maqbul variant emas. U qanot bo‘ylab orqaga qaytib, doimiy himoyaviy ish bajarishni xohlamaydi.
Demak, Alonso murakkab jumboq oldida turibdi: klubning eng iqtidorli yosh futbolchilaridan biriga yetarli daqiqalar berish, lekin o‘z taktik g‘oyasidan voz kechmaslik. Bu qarorning narxi katta bo‘lishi mumkin – nafaqat joriy mavsum uchun, balki kelgusi yillar uchun ham.
Oldinda “Arsenal” va katta savol
“Chelsea” hozircha Premier League jadvalida olti ochko jamg‘argan. Klub yozda yana bir muhim qadam tashladi – jahon chempioni darvozabon Emi Martinez olib kelindi. Maqsad aniq: orqa chiziqdagi oqishlarni yopish, himoyadagi ishonchni tiklash.
Endi navbat yakshanbaga. Safarda – amaldagi chempion “Arsenal”. Og‘ir sinov, yuqori temp, maydonda bir lahza bo‘shashishga ham ruxsat yo‘q bo‘lgan duel.
Savol esa hanuz ochiq: Alonso bu katta o‘yinlarda Estevao kabi futbolchini qayerga joylashtiradi? U zaxirada qoladigan sehrgarmi yoki “Chelsea”ning yangi davrida sahnaga chiqishga tayyor asosiy qahramonmi?
