Eva Carneiro 11 yil oldingi mojaroga keskin javob berdi
Jose Mourinho haqida yangi chiqqan Netflix hujjatli filmi eski jarohatni yana ochdi. 2015-yil avgustidagi o‘sha shanba, “Stamford Bridge”dagi “Chelsea” – “Swansea” o‘yini, Eden Hazard yerda yotgan lahza va maydonga yugurib kirgan tibbiy brigada… 11 yil o‘tdi, ammo bahs hanuz tugamagan.
Endi esa sobiq klub shifokori Eva Carneiro sukutni buzdi. Sukut emas, zarba bilan.
U ijtimoiy tarmoqda qisqa, ammo og‘ir ma’no yuklagan jumla qoldirdi: “11 yil o‘tib, eng yomon lahzalarni qayta yashayapmiz. Umid qilamanki, bundan yaxshigina pul qilishgan.”
Bu xabar bevosita Mourinho va o‘sha paytdagi sardor John Terryga qarata yozilgandi. Chunki hujjatli filmda ikkisi ham o‘sha voqeani yana bir bor o‘z nuqtai nazaridan so‘zlab berdi va Carneiro hamda bosh fizioterapevt Jon Fearnni maydonga kirgani uchun tanqid qildi.
O‘yin qoidalarini o‘rganish foydadan xoli emas
Terry filmda Mourinho pozitsiyasini qo‘llab-quvvatlab, futbolchilar va tibbiy xodimlar o‘rtasida “maydonga faqat jarohat juda-juda jiddiy bo‘lsa chiqiladi” degan tushuncha bo‘lganini aytadi.
Carneiro bu fikrni bir zumda rad etdi. U yozdi: “Bizni tibbiy-huquqiy kodeks majbur qiladi. Rostini aytganda, John Terry uchun o‘yin qoidalarini o‘rganish sog‘lom bo‘lardi. Yetarlicha vaqt o‘tdi, do‘stim.”
Bu birgina shaxsiy javob emas edi. Carneiro Britaniya sport va jismoniy mashqlar tibbiyoti assotsiatsiyasining rasmiy bayonotini ham ulashdi. Unda hakam chaqirsa, tibbiy xodimlar futbolchini ko‘rikdan o‘tkazish uchun maydonga chiqishi “mutlaq g‘amxo‘rlik majburiyati” ekani qat’iy ta’kidlangan.
Keyingi postda u voqeani soniya-ma-soniya ochib berdi: hakam Michael Oliver ularni ikki marta maydonga chaqirgani, Hazard esa o‘zi ham tibbiy yordam so‘ragani, yon chiziqdan ko‘z urishtirib, yordam zarurligini yana ikki marta tasdiqlagani haqida yozdi.
“So‘nggi nuqta shuki, – deydi Carneiro, – o‘sha paytdan boshlab men tibbiy mutaxassis sifatida qo‘llarim bog‘liq edi.”
To‘qqiz kishi, qaynagan asablar va portlagan munosabat
O‘sha kecha “Chelsea” uchun mavsumning ilk “Premier League” uchrashuvi edi. Darvozabon Thibaut Courtois allaqachon maydondan chetlatilgan, jamoa bosim ostida, hisob 2:2. Hazard yiqiladi, Oliver signal beradi, Hazardning o‘zi yordam so‘raydi – Carneiro va Fearn maydonga yugurib kiradi.
Qoidaga ko‘ra, futbolchiga tibbiy yordam ko‘rsatilsa, u maydon tashqarisiga chiqishi shart. Natijada belgiyalik yulduz vaqtincha chetga chiqadi va “Chelsea” bir necha daqiqaga to‘qqiz kishi bo‘lib qoladi.
Mourinho uchun bu chiziqdan o‘tish edi. U o‘sha paytda ularni “hissiyotga berilgan va sodda” deb atadi, “o‘yinni tushunmaydi” deya aybladi. Endi hujjatli filmda yana shunday deydi:
“Men shifokor emasman, lekin ko‘zim futbolchini jarohat olgan-olmaganini ko‘ra oladi. Eden jarohat olmaganini bilardim, lekin shifokorlar maydonga chiqishdi va biz to‘qqiz kishi bo‘lib qoldik.”
U o‘zini himoya qilishga urinadi: aytishicha, u uchun “ayol shifokor ham, erkak shifokor ham bir xil”, faqat asabiy pallada ishlatgan so‘zlari bor edi. Futbol “madaniyati” bor odamlar bunday vaziyatlarni bir soniyada ortda qoldirishi mumkinligini, bu safar esa boshqacha bo‘lib chiqqanini eslatadi.
Terry esa o‘sha “ichki kelishuv”ni yana bir bor tilga oladi: Mourinho tibbiy xodimlardan faqat “haqiqatan ham juda-juda yomon” holatdagina maydonga chiqishni kutgani, futbolchilar va tibbiy brigada buni qabul qilgani haqida gapiradi. Uning so‘zlariga ko‘ra, bu “katta lahza” bo‘lgan, murabbiy esa bu uchun qattiq tanqidga uchragan.
Tribunal, kechirim va aytilmagan so‘z
Swansea bilan o‘yindan keyin Carneiro va Fearn birinchi jamoa bilan ishlashdan chetlashtirildi. Carneiro bir oy o‘tib klubni tark etdi va “Chelsea”ga nisbatan majburiy iste’foga chiqarish bo‘yicha ish qo‘zg‘adi, Mourinho ustidan esa alohida da’vo kiritdi.
Ish mehnat tribunali darajasigacha bordi. 2016-yil iyunida tomonlar kelishuvga erishdi. Klub Carneirodan uzr so‘radi. Mourinho esa omma oldida hech qachon bunday qadam tashlamadi.
Futbol assotsiatsiyasi 2015-yil sentyabrida murabbiyni Carneiroga nisbatan kamsituvchi so‘zlar ishlatmagan, degan xulosaga keldi. Shunga qaramay, uch oydan sal o‘tib, “Chelsea” o‘z chempionlik mavsumidan keyingi sust start tufayli Mourinho bilan xayrlashdi.
Endi esa, oradan o‘n yildan oshiq vaqt o‘tib, bir Netflix filmi o‘sha bahsni yana jonlantirdi. Carneiro uchun bu faqat eski mojaroni eslash emas – bu futbol maydonida tibbiy kasbning chegaralari qaerda tugashi, murabbiy irodasi qachon tibbiy etikadan chekinishi mumkin emasligi haqidagi savol.
Va bu savolga javob, ko‘rinib turibdiki, hali ham hammaning xayoliga bir xil kelmayapti.
