Evertonning 2025-26 mavsumi: Yevropa orzusi va g‘alabasiz seriya
O‘tgan mavsumning katta qismida Everton osmonga qarab yashadi.
Ijaraga olingan Jack Grealish darhol stadionni junbushga keltirdi. Yana bir yangi yuz – Kiernan Dewsbury-Hall – hal qiluvchi lahzalarda maydonga chiqib, o‘yin taqdirini hal qiladigan futbolchiga aylandi. Hujumchilar Thierno Barry va Beto esa mavsum boshidagi og‘ir startni ortda qoldirib, nihoyat gol ura boshlashdi.
21 mart kuni Chelsea ustidan 3:0 hisobidagi ishonchli g‘alaba Evertonni Premier League jadvalida sakkizinchi pog‘onaga olib chiqdi. Chempionlar ligasi zonasidan atigi uch ochko ortda, oldinda esa yettita o‘yin. Tribunada orzular kattalashdi. Yevropa, katta sahna, katta kechalar.
Keyin esa hammasi qulab tushdi.
Mavsumning qolgan qismida Everton birorta o‘yinda g‘alaba qozona olmadi – bu David Moyes 2025 yilda klubga qaytganidan beri eng uzun g‘alabasiz seriya bo‘ldi. 11 aprel kuni Brentford maydonida 2:2 hisobidagi durangdan keyin jamoa o‘yinida keskin pasayish boshlandi. Yakunda shu davr kesimida faqat uchta klub – Everton, tushib ketgan Burnley va Wolves – birorta ham o‘yin yuta olmagan ro‘yxatga tushdi.
Formadagi bu qulashi shafqatsiz statistika bilan o‘lchash mumkin edi, ammo Goodison ruhiyati bundan ham og‘ir zarba oldi.
Yevropa orzusi va Sunderland zarbasi
Shunga qaramay, 2025-26 mavsumning so‘nggi uy uchrashuvi arafasida Everton hali ham Yevropa yo‘llanmasidan umid uzmagandi. Raqib – yangi ko‘tarilgan, lekin dadil o‘ynayotgan Sunderland.
O‘sha kuni dastur sahifalarida klub bosh ijrochi direktori Angus Kinnear mavsumni “xursand, ammo qoniqmagan” deb ta’rifladi. G‘alati ibora. Ayniqsa, klub atrofida kayfiyat allaqachon chalg‘igan, savollar ko‘paygan pallada.
Maydonda esa bu jumla tezda mazmunini yo‘qotdi. 3:1 hisobidagi mag‘lubiyat, yana bir og‘ir kecha. Sunderland esa bu sur’atni ushlab qoldi: yakunda yettinchi o‘rin va klub tarixida 53 yildan keyingi ilk Yevropa yo‘llanmasi.
Moyes uchun bu vaziyat achchiq ironiyaga aylandi. U qaytgach o‘tgan ikki mavsumda Everton ikkala safar ham 13-o‘rinni egalladi. Lekin qabul qilish tarzida ulkan farq bor edi.
18 oy avval u klubga qaytganida, Everton tushish zonasidan atigi bir ochko yuqorida turardi. Mavsum yakunida esa pastki uchlikdan 23 ochko oldinga qochib ketdi. Omon qolish emas, xavfsiz hudud.
Keyingi yozda esa klub yozgi transfer oynasida rekord darajada – 97 million funt sarfladi. Bu – net xarajat bo‘yicha tarixiy ko‘rsatkich. Natija? Yana 13-o‘rin, faqat bitta ochkoga ko‘proq.
Tartibsizlikdan barqarorlikka – lekin qancha tez?
Sobiq yarim himoyachi, hozir esa klub atrofidagi jarayonlarni yaqin kuzatib borayotgan Leon Osman bu ikki yilni boshqacha ko‘radi. Uningcha, moliyaviy qoidabuzarliklar, ochkolar olib tashlanishi va tushib ketish xavfi bilan o‘tgan yillardan keyingi ketma-ket o‘rta jadval mavsumlari – bu ham taraqqiyot.
“David Moyes birinchi kelganida, biz startdan uchib chiqdik va zo‘r boshladik, – deydi u. – Bu holat bir yildan ko‘proq vaqt davom etdi, faqat o‘tgan mavsum oxirida ilk jiddiy pasayish bo‘ldi. Shunga qaramay, men o‘tgan mavsumda ham oldinga qadam ko‘rganman. Biz xohlagan narsa – aynan shu barqarorlik edi”.
63 yoshli Moyes esa so‘nggi yillarda Premier League’ning eng ko‘p sarf qiladigan klublari bilan bellashish qanchalik murakkabligini ochiq tan olgan. So‘nggi besh yillikda net xarajat bo‘yicha hozirgi yuqori divizion jamoalari orasida Everton atigi 15-o‘rinda.
Ammo raqiblar hamisha pul bilan o‘lchanmaydi. Bournemouth o‘tgan yozda barcha Premier League jamoalari ichida eng kam xarajat qildi, hatto savdolardan 81 million funt foyda ko‘rdi. Shunga qaramay, yakunda Evertondan yetti pog‘ona yuqorida – oltinchi o‘rinda tugatdi. Brighton esa 41 million funt foyda bilan yakunlab, sakkizinchi bo‘ldi.
Hill Dickinson Stadium’ga ko‘chish “yangi tong” sifatida taqdim etilgandi. Ammo raqamlar boshqacha gapiryapti: o‘tgan mavsumda yangi stadiondagi o‘yinlar bo‘yicha Evertonning uyda o‘rtacha ochko ko‘rsatkichi – 1,2. Premier League tarixida yangi stadionda ilk mavsumni shuncha past ko‘rsatkich bilan boshlagan klub bo‘lmagan. Shu bilan birga, safardagi natijalar bo‘yicha Everton eng yaxshi yettilikdan joy oldi.
Osman buni ham izohlaydi: uning fikricha, Bournemouth va Brighton o‘z rivojlanish bosqichida Evertondan oldinda, Liverpul klubi esa og‘ir yillardan keyin yangi stadion va yangi talablarni hazm qilib olmoqda. Eng katta zarba esa yanvarda Grealish jarohati bo‘ldi.
Statistika shafqatsiz: Grealish maydonda bo‘lgan paytda Everton o‘yinlarning 45 foizida g‘alaba qozondi, o‘rtacha 1,6 ochko to‘pladi. U bo‘lmagach, g‘alaba foizi 22 foizga, o‘rtacha ochko esa 1 taga tushib ketdi.
“David Moyes juda intensiv murabbiy, – deydi 45 yoshli Osman. – Mavsum oxiriga kelib, kichik tarkib bu ritmni ushlab tura olmadi. O‘zgarishlar vaqt talab qiladi. Eng muhimi, hozir hech kim tushib ketish haqida o‘ylamayapti – bu Moyes nimalar qilganini ko‘rsatadi. Uning shartnomasida yana 12 oy bor va men uni shu muddatni oxirigacha bajarishiga ishonaman”.
Transfer siyosati: yo‘l topilganmi yoki yo‘qolganmi?
Bournemouth va Brighton muvaffaqiyatining markazida – aniq ishlaydigan skaut tizimi va transfer modeli. Evertonda esa bu soha hanuz qurilish jarayonida.
Farhad Moshiri davrida kamida 20 million funt evaziga olingan sakkiz futbolchi klubni bepul tark etdi. Qimmatbaho aktivlar havoga uchdi.
Bir necha yil davom etgan qisqa kamar siyosatidan so‘ng, o‘tgan yozda Friedkin Group boshqaruvida to‘qqiz nafar yangi futbolchi kelib qo‘shildi. E’tibor asosan yoshga qaratildi, lekin bu strategiya hali o‘z samarasini to‘liq ko‘rsatgani yo‘q.
Grealish va Dewsbury-Hall transferlari muvaffaqiyatli chiqdi. Biroq 20 yoshli vinger Tyler Dibling uchun Southampton’dan 35 million funt to‘langaniga qaramay, u atigi olti marta asosiy tarkibda maydonga tushdi. Yangi chap qanot himoyachisi, Bayern Munichdan kelgan Adam Aznou esa hali ham Premier League’dagi debyutini kutyapti.
23 yoshli hujumchi Barry ilk mavsumidayoq havodagi kurashlar bo‘yicha ligada yetakchi bo‘ldi, ammo darvoza oldida barqarorlik yetishmadi. 24 yoshli yarim himoyachi Merlin Rohl esa mavsumning katta qismini zaxirada o‘tkazib, faqat may oyidagi to‘rt o‘yinda asosiy tarkibda maydonga tushib, o‘shanda o‘z salohiyatini ko‘rsata boshladi.
BBC Radio Merseyside muxbiri Giulia Bould ma’lumotiga ko‘ra, ta’sirchan Grealish bu transfer oynasi yakuniga yaqin yana ijaraga qaytishi kutilmoqda. U hali ham oyoqdagi stress sinishi oqibatlaridan to‘liq tiklanish jarayonida. Uning haftalik maoshi esa 200 ming funt atrofida qolishi taxmin qilinmoqda.
Shu paytda Iliman Ndiaye esa Saudiya Arabistoniga o‘tishi mumkinligi bilan bog‘lanmoqda.
“Men Grealishning qaytishini xohlayman, lekin faqat Everton uchun maqbul narxda, – deydi Osman, 2003 yilda birinchi bor Moyes qo‘l ostida debyut qilgan sobiq yarim himoyachi. – Ndiaye’ni esa yo‘qotishni istamayman. Balki bir payt kelib, taklif shunchalik jozibali bo‘lar, klub bu pulga ikki-uch futbolchi olishi mumkin bo‘lar. Lekin menimcha, Everton uni saqlab qolish uchun qo‘lidan kelgan hamma ishni qilishi kerak”.
Tajriba ketmoqda, bosim yoshlarga tushmoqda
Seamus Coleman va Idrissa Gueye ketishi bilan Everton 600 dan ortiq Premier League o‘yinlik tajribadan ayrildi. Shuning uchun ham klubning Norgaardga bo‘lgan qiziqishi tushunarli. Bunga qo‘shimcha ravishda, muhim yarim himoyachi James Garner qovurg‘a sohasiga qilingan operatsiya sababida mavsum startini o‘tkazib yuboradi.
Natijada Moyes g‘alati paradoks oldida turibdi: u ishonishga shoshilmayotgan yosh futbolchilarga tobora ko‘proq tayanishga majbur bo‘lishi mumkin.
“Ular maydonga tushishga loyiq ekanini, bu darajaga tayyorligini ko‘rsatishi kerak, – deydi Osman. – Umid qilamanki, oradan bir yil o‘tib, talablarni yaxshiroq anglab yetgach, Dibling va George kabi futbolchilar keyingi qadamni tashlaydi. Shunda birdaniga tarkib ham ishonchliroq ko‘rina boshlaydi”.
Everton uchun savol endi shunchaki “omonda qolish” emas. Hill Dickinson Stadium tribunalarida navbatdagi mavsum boshida aynan shu so‘raladi: bu klub nihoyat o‘rta jadval barqarorligidan yuqoriga sakray oladimi yoki yana bir yil “deyarli muvaffaqiyatli” kampaniya bilan kifoyalanishga majbur bo‘ladimi?
