FAI Infantino’dan yuz o‘girdi: FIFA tepasidagi kuchlar muvozanati
Irlandiya futboli markazida bugun maydondagi gol emas, siyosiy zarba muhokama qilinmoqda. Football Association of Ireland o‘z qarorini o‘zgartirdi va Gianni Infantino’ni FIFA prezidenti sifatida qayta saylanishini endi qo‘llab-quvvatlamasligini e’lon qildi.
Bu shunchaki bir xatni qaytarib olish emas. Bu – futbol siyosatidagi kuchlar muvozanatiga ochiq ishora.
Dublinning keskin burilishi
FAI ijroiya kengashi yig‘ilishidan so‘ng, yil boshida yozilgan rasmiy qo‘llab-quvvatlash xatini bekor qilish haqida yakdil qaror chiqardi. Assotsiatsiya allaqachon FIFA’ga rasmiy maktub yo‘llab, bu burilishning sabablarini tushuntirdi.
Rasmiy bayonotda ohang aniq va keskin: Irlandiya futboli FIFA’dan kelayotgan moliyaviy va tashkiliy ko‘makni qadrlashini ta’kidlaydi, ammo so‘nggi voqealar “boshqaruv, shaffoflik va mazmunli maslahatlashuvning yo‘qligi borasida jiddiy xavotirlar” uyg‘otgani qayd etiladi.
FAI o‘zining so‘nggi yillarda boshidan kechirgan boshqaruv inqirozini yodga solib, hozir aynan o‘zi “eng yaxshi boshqaruv amaliyotlari” uchun kurashishga majbur ekanini bildiradi. Ya’ni, Dublindan kelgan signal oddiy norozilik emas, balki “biz bu xatolarni o‘z boshimizdan o‘tkazdik, endi sukut saqlay olmaymiz” degan pozitsiya.
FFE g‘oyasi va bosim ostidagi prezident
Gianni Infantino yaqinda FIFA Forward Enterprise (FFE) nomli yangi kompaniya tuzish taklifi uchun uzr so‘rashga majbur bo‘ldi. Reja oddiy ko‘ringan: FIFA musobaqalarining tijoriy va operatsion tomonlarini alohida tuzilma orqali boshqarish, taxminan 20 foiz ulushni esa xususiy investorlar qo‘liga topshirish.
Bu g‘oya futbol olamida xavotir to‘lqinini ko‘tardi. Futbolning eng yuqori darajadagi qarorlarida xususiy kapitalning ta’siri kuchayishi, sport emas, foyda birinchi o‘ringa chiqib qolishi haqidagi qo‘rquvlar ochiq aytildi.
Infantino kechirim so‘radi, FFE rejasi ortga surildi. Lekin bosim kamaygani yo‘q. Aksincha, endi uning kursisi yanada qaltislashdi.
UEFA va konfederatsiyalar isyoni
Yevropa jim o‘tirgani yo‘q. UEFA, shuningdek AFC va CONCACAF rahbariyati Infantino’ni iste’foga chaqirdi. Sabab – aynan shu xususiy investitsiya rejasi va u bilan bog‘liq jarayonlarning qanday olib borilgani.
UEFA allaqachon FIFA musobaqalarini boykot qilish ehtimolini ko‘targan edi. Endi esa AFC va CONCACAF bilan birga alohida, muvofiqlashtirilgan turnirlar o‘tkazish bo‘yicha dastlabki suhbatlar boshlangan. Maqsad bitta: o‘z hududlaridagi futbolchilar xalqaro darajada raqobat qilishi uchun yetarlicha mazmunli o‘yinlar ta’minlash.
Bu signalni FIFA e’tiborsiz qoldirolmaydi. Agar yirik konfederatsiyalar o‘z yo‘lini tanlasa, jahon futboli xaritasi keskin o‘zgarishi mumkin.
Arab dunyosidan qat’iy qo‘llab-quvvatlash
Shu fon orasida Infantino uchun yengil nafas olishga imkon beradigan xabar ham bor. Qatar, Lebanon, Morocco, Sudan, Egypt va Mauritania bugun uning atrofida birlashganini ochiq bildirdi.
Ularning to‘rttasi FIFA Council a’zosi. Demak, bu shunchaki ramziy bayonot emas, balki kongress zalida ham og‘irlikka ega pozitsiya.
Ular o‘z chiqishida Infantino’ning “futbolni global miqyosda rivojlantirish, barcha mintaqalarda imkoniyatlarni kengaytirish va o‘yin orqali jamiyatlarni birlashtirish yo‘lidagi sa’y-harakatlarini chuqur qadrlashlarini” ta’kidlashdi. Yana bir jumla alohida ajralib turdi: ular “yanada kuchli va farovon jahon futboli kelajagi sari, Arab futbolining global o‘yinga qo‘shayotgan hissasini oshirish yo‘lida” u bilan yaqin hamkorlikni davom ettirishga umid bildirishdi.
Bir tomonda Yevropa va yirik konfederatsiyalarning keskin tanqidi. Ikkinchi tomonda esa arab dunyosining ochiq va qat’iy himoyasi. FIFA siyosiy xaritasi tobora chiziqlar bilan emas, keskin chiziqlar bilan bo‘linayotgandek.
Mart oyiga qarab keskinlashayotgan poyga
Infantino’ning lavozimi kelasi yil mart oyida saylovga qo‘yiladi. Bu sana endi oddiy kalendar nuqtasi emas, global futbol siyosatidagi hal qiluvchi chiziqqa aylanmoqda.
FAI qarori – raqamlar jadvalida kichik o‘zgarish bo‘lishi mumkin, lekin kayfiyatda katta burilish. Irlandiya o‘z boshqaruv inqirozidan chiqqanidan keyin shaffoflik va konsultatsiyani talab qilayotgan bo‘lsa, boshqalar ham shunga ergashadimi?
Yevropa bosimi, arab davlatlarining qat’iy yelkadoshligi, FFE mojarosidan keyingi ishonch inqirozi – bularning barchasi mart oyidagi kongress zaliga jamlanadi.
Savol bitta: FIFA delegatlari o‘sha kuni Infantino’ga yana bir muddat ishonch bildiradimi yoki bu bahs jahon futboli uchun yangi davrning boshlanishiga aylanadimi?
