FIFA Argentina terma jamoasiga jazo berdi: Paredes, Molina va Almada jazolar
Jenevada futbol larzaga keldi: FIFA Argentinaga og‘ir zarba berdi
Dunyo chempionati finalidan keyingi to‘polon Argentina terma jamoasiga qimmatga tushdi. FIFA intizom qo‘mitasi Jenevada e’lon qilgan qarorlar nafaqat futbolchilarni, balki butun federatsiyani titratdi.
Paredesga tarixiy jazolardan biri
Markaziy figura – Leandro Paredes. Yarim himoyachi Ispaniyaga qarshi final tugagach, maydondagi janjal paytida Eric Garcia’ning bo‘ynidan ushlab, Gavi’ni yerga itargani uchun 10 o‘yinlik diskvalifikatsiya oldi.
Bu raqam tasodifiy emas. Bu jazo Jahon chempionati tarixidagi eng keskin choralar qatoriga kiradi. 2014-yilda Luis Suárez Italiya himoyachisi Giorgio Chiellini’ni tishlagani uchun olgan sanksiyalari bilan bir qatorda tilga olinmoqda.
Rasmiy taqvimga ko‘ra, bu 10 uchrashuv deyarli bir yilga teng. FIFAning terma jamoalar oynasida 2027-yil iyunigacha Argentina uchun aynan shuncha o‘yin rejalashtirilgan. Hozircha barchasi o‘rtoqlik uchrashuvlari bo‘lishi kutilmoqda, ammo baribir bu — deyarli to‘liq mavsumni terma jamoadan uzilish demak.
Paredes 90 ming dollar jarimaga ham tortildi. Shu bilan birga, bu intizom ishi uning nomini yana bir bor futbol tarixidagi eng bahsli jazolar ro‘yxatiga yozib qo‘ydi.
Molina va Almada ham chetda qoladi
Janjalga aralashgan yagona futbolchi Paredes emas edi. Himoyachi Nahuel Molina 7 o‘yin maydonga tusholmaydi. U ham 90 ming dollarlik jarima bilan jazolandi.
Thiago Almada esa eng yengil jazo oldi – bir uchrashuvlik diskvalifikatsiya va 30 ming dollar jarima. Lekin finaldan keyingi bu tartibsizliklar fonida eng kichik jazo ham Argentinaning xalqaro obro‘siga dog‘ bo‘lib tushdi.
Murabbiylar shtabi ham chetda qolmadi. Terma jamoa murabbiylaridan Roberto Ayala 3 o‘yinga diskvalifikatsiya qilindi va 30 ming dollar jarimaga tortildi.
Gavi ham jazodan qochmadi
Finaldagi asabiy muhit ikki tomonni ham ayamasdan urdi. Ispaniya yulduzi Gavi ham FIFA radaridan qochib qutula olmadi. U ham bir o‘yinlik diskvalifikatsiya oldi.
Bu jazoni u Nations League doirasidagi uchrashuvda o‘taydi: 26-sentabr kuni Wembley’dagi Ispaniya – Angliya bahsini u tomoshabin sifatida ko‘rishiga to‘g‘ri keladi.
AFA uchun og‘ir hisob: jarimalar va majburiyatlar
Intizomiy chora faqat alohida futbolchilar bilan cheklanib qolmadi. Argentina futbol assotsiatsiyasi (AFA) 110 ming dollar jarimaga tortildi. Sabablar ro‘yxati uzun:
- Angliyaga qarshi yarim finaldagi g‘alabadan keyin futbolchilarning Folklend orollari haqida siyosiy mazmundagi banner ko‘tarib chiqishi;
- muxlislarning kamsituvchi, diskriminatsion qo‘shiqlari;
- finaldagi maydondagi tartibsizliklar.
FIFA AFA’ni faqat jarima bilan emas, majburiyat bilan ham siqdi: 100 ming dollarni irqchilikka qarshi loyihalarga yo‘naltirish buyurildi. Bu fonda Argentinaning Jahon chempionatidan olgan 34 million dollarlik mukofot puli yanada keskin kontrastda ko‘rinadi.
Bundan tashqari, Argentina keyingi uy uchrashuvini stadion sig‘imining atigi 50 foizi to‘ldirilgan holda o‘tkazadi. Yana bir stadion sanksiyasi va 100 ming dollarlik qo‘shimcha jarima esa sinov muddatiga qoldirildi — yaqin kelajakdagi xatti-harakatlarga qarab ishga tushishi mumkin.
AFA kurashga tayyor
Buenos-Ayres jim qarab turmoqchi emas. AFA allaqachon rasmiy bayonot berdi: ular FIFAdan qarorlarning asoslantirilgan matnini so‘rab, apellyatsiya qo‘mitasiga murojaat qilishga tayyorlanmoqda.
Federatsiya shuningdek, oxirgi instansiya sifatida Sport arbitraj sudi (CAS)ga murojaat qilish huquqini ham o‘zida saqlab qolganini ma’lum qildi. Demak, bu ish bir necha oy davom etishi, sud zallariga ko‘chishi mumkin.
Tarixiy taqqoslar: Suárez va Šimunić soyasi
FIFA qarori bevosita tarixiy misollar bilan solishtirilmoqda. 2014-yilda Luis Suárez nafaqat terma jamoa, balki klub futbolidan ham 4 oyga chetlashtirilgan, ustiga-ustak Urugvay safida yana 8ta rasmiy o‘yinni o‘tkazib yuborgandi. Barcha buning qanday rezonans keltirganini yaxshi eslaydi.
Paredesning 10 o‘yinlik jazosi 2013-yilda Xorvatiya himoyachisi Josip Šimunić olgan sanksiyani ham eslatadi. U Jahon chempionati pley-offida g‘alabadan keyin megafon olib, muxlislarni Ikkinchi jahon urushi davridagi pro-natsist shior bilan hayqirishga undagani uchun 10 o‘yinga diskvalifikatsiya qilingandi.
Endi bu qatorga Paredes ham qo‘shildi. Sabab boshqa, ammo og‘irlik darajasi bir xil.
Yangi jahon chempionlari uchun sovuq dush
East Rutherford, New Jersey’dagi final allaqachon keskin bahs sifatida tarixga kirgan edi. Ispaniya Argentina ustidan ustun o‘yin ko‘rsatdi, raqibga deyarli gol imkoniyati qoldirmadi.
Enzo Fernández maydondan chetlatilgach, vaziyat yanada taranglashdi. Qo‘shimcha bo‘limning ikkinchi yarmida Ferran Torres yagona golni urdi va kubokni Ispaniya qo‘liga olib berdi. So‘ng esa asablar uzildi, maydonda to‘qnashuvlar boshlandi. FIFA bu voqealarni bevosita “hujum” sifatida malakaladi.
Endi esa o‘sha daqiqalarning narxi aniq bo‘ldi: diskvalifikatsiyalar, jarimalar, yopiq tribunalar, siyosiy va axloqiy savollar.
Savol esa endi bitta: Argentina bu zarbani qanday qabul qiladi – bu avlodni chalg‘itib, yo‘lidan adashtiradimi yoki aynan shu mojaro ularni yanada qattiqroq birlashtiradimi?
