FIFA ichida isyon: Kevin Lamour Infantino iste’fosini talab qildi
Futbol siyosatining eng yuqori qavatida parda yirtildi. FIFA bosh operatsion direktori Kevin Lamour jamoatchilik oldida Gianni Infantinoni lavozimdan chetlashtirishga chaqirdi. Bu endi ichki norozilik emas, ochiqcha isyon.
Lamourning pozitsiyasi keskin: u Jahon chempionati tijoriy ulushlarini sotish rejasiga qarshi chiqibgina qolmadi, balki butun loyiha ortida “faqat bitta odam” turganini aytib, prezidentni bevosita nishonga oldi. Uning so‘zlariga ko‘ra, bu tashabbus na futbol manfaatiga, na tashkilot sha’niga mos keladi.
U Associated Press bilan suhbatda shunday dedi: bu loyiha o‘tmasligi kerak, endi futbol siyosiy rahbarlari “to‘g‘ri savollar berib, to‘g‘ri qarorlar qabul qilishi” zarur. Bu diplomatik ibora ortida aniq ma’no bor: Infantino ketishi kerak.
UEFA baykoti va global isyon
Bosim tashqaridan allaqachon kuchaygan edi. UEFA Jahon chempionati turnirlarini boshqarish uchun alohida tijoriy sho‘ba tuzish va uni tashqi investorlar qo‘liga sotish g‘oyasi kun tartibida turgan ekan, musobaqani boykot qilishini e’lon qildi. Bu nafaqat Yevropa klublari, balki turnir tarixidagi asosiy ramzlardan biri bo‘lgan Italiya terma jamoasi ham yo‘q degani.
Yevropaning keskin pozitsiyasiga Asian Football Confederation (AFC) hamda North and Central American Federation (Concacaf) ham qo‘shildi. Qit’alar kesimida bunday yakdillik kam uchraydi. Bu safar esa Infantino rejasi butun futbol siyosiy xaritasini birlashtirib qo‘ydi — unga qarshi.
Bosim faqat konfederatsiyalar darajasida emas. Infantino yaqin maslahatchilaridan biri, sobiq prezidentlikka nomzod bo‘lgan Carlos Cordeiro bugun iste’fo berdi. Bu shunchaki kadrlar almashinuvi emas, prezident atrofidagi doira darz ketayotganining ochiq ishorasi.
“Aldangan” xodimlar va ochiq chaqiriq
Lamour 2024 yildan beri FIFA tizimida yuqori lavozimda ishlaydi. U ichkaridan gapiryapti va bu gaplar og‘ir. Uning ta’kidlashicha, tashkilot xodimlari bu reja shoshma-shosharlik bilan, deyarli yashirincha e’lon qilingani uchun o‘zini “aldangan” his qilmoqda. Ularning mehnati, sadoqati, fikrini inobatga olmaslik – Lamour nazarida bu “mensimaslik va qo‘rqitish” siyosatiga aylanib bormoqda.
Shunga qaramay, u o‘zi iste’fo berishni o‘ylayotgani yo‘q. Aksincha, Infantino oldiga ochiq shart qo‘ydi: agar bu fikrlar uchun uni ishdan bo‘shatishsa, bu qarorni qabul qilishga tayyor, lekin hech bo‘lmaganda “tunni tinch uxlaydi”. Bu jumla futbol byurokratiyasida kam uchraydigan darajada shaxsiy va keskin.
Lamourning chiqishi endi oddiy ichki norozilik emas, siyosiy to‘ntarishga chaqiriq sifatida qabul qilinyapti. U FIFA ichida prezidentga qarshi ochiq front ochgan birinchi yirik amaldor bo‘ldi.
Infantino kursisi qanchalik chayqalyapti?
Jahon chempionati uchun alohida tijoriy sho‘ba tuzish, turnirlarni investorlar qo‘liga sotish g‘oyasi global futbol hamjamiyatini larzaga soldi. Futbol olamida bu reja nafaqat mazmuni, balki taqdim etilish uslubi bilan ham keskin norozilik uyg‘otdi. Ko‘plab assotsiatsiyalar uchun bu – sport tarixidagi eng muqaddas brendni moliyaviy aktivga aylantirish, uning ruhini bozorda sotish bilan barobar.
Eng qizig‘i, hozirgi kayfiyatda bu loyiha ovozga qo‘yilsa ham o‘tmasligi deyarli aniq. Lekin Infantino uchun asosiy zarba bu emas. U o‘z hokimiyatiga tayanch bo‘lgan konfederatsiyalar ishonchini yo‘qotmoqda, ichki apparat esa ochiqcha qarshilik ko‘rsata boshladi.
Natijada savol bitta: u hatto bu rejadan voz kechsa ham, kursisini saqlab qola oladimi? Bugungi manzara shuni ko‘rsatadiki, uning siyosiy og‘irligi keskin kamaydi, obro‘si esa chuqur tirnaldi.
Kengaytirilayotgan Jahon chempionati fonida bo‘ron
Bularning barchasi FIFA keyingi Jahon chempionatini 64 ta terma jamoaga kengaytirish rejasini oldinga surayotgan bir paytda yuz bermoqda. Turnir tarixidagi eng yirik format, logistik va sportiy chaqiriqlar, yangi bozorlar, yangi daromad oqimlari – tashkilot butun diqqatini shu loyihaga qaratishi kerak edi.
O‘rniga esa FIFA yuqori qavatlarida siyosiy bo‘ron, konfederatsiyalar bilan ochiq to‘qnashuv, ichki isyon va prezidentning kelajagi ustida qalin savol belgisi paydo bo‘ldi.
Endi asosiy savol: bu Jahon chempionati haqiqatan ham futbol bayrami bo‘ladimi yoki Infantino davrining so‘nggi siyosiy jang maydoniga aylanadimi?
