FIFA: Infantino rejasi bosim ostida quladi
FIFA juma kuni Jahon chempionatidan ulush sotish rejasidan rasman voz kechdi. Uch kun avval shov-shuv bilan e’lon qilingan loyiha rekord daromadlar fonida futbolni yangi tijoriy bosqichga olib chiqishi kerak edi. Ammo qaror juda tezda, kuchli qarshilik to‘lqini ostida qulab tushdi.
Bu orqaga chekinish Gianni Infantino uchun og‘ir mag‘lubiyat. U aynan o‘zi ilgari surgan, Jahon chempionati va Club World Cup kabi turnirlarni alohida tijoriy tuzilma orqali yanada “kapitalizatsiya qilish” g‘oyasini yonib himoya qilayotgandi. Yangi tizim erkaklar musobaqasidan rekord daromad olingan, Shimoliy Amerikada o‘tgan turnir ortidan e’lon qilindi.
Eng bahsli nuqta — Jahon chempionatidan minoritar ulushni xususiy investorlar guruhiga sotish rejasida edi. Ular orasida Joshua Kushner boshqaradigan kompaniya ham bor edi; u AQSh sobiq prezidenti Donald Trumpning kuyovi Jared Kushnerning ukasi.
Infantino keyingi bayonotida keskin burilish qildi.
U “hamma fikrlarni diqqat bilan tinglaganini”, loyiha “chuqur bo‘linishlar” keltirib chiqarganini aytib, shunday deydi: maqsad qanchalik qo‘llab-quvvatlanganidan qat’i nazar, bu darajadagi nizo dastlab ko‘zlangan niyatga zid bo‘lib qoldi. Shundan so‘ng u taklif endi ilgari surilmasligini ma’lum qildi. “Bizning maqsadimiz har doim birlashtirish va yaxshilash bo‘lgan, shunday bo‘lib qoladi”, — deya qo‘shimcha qildi u.
Yevropaning ochiq tahdidi: boykot so‘zi ishga tushdi
Reja e’lon qilingan zahoti Yevropadan zarba keldi. Bu safar norozilik oddiy bayonotlar bilan cheklanib qolmadi.
Yevropa mamlakatlari Jahon chempionatini boykot qilishgacha borishini ochiq aytdi. UEFA bu bitimni “futbolni sotish”ga tenglashtirdi. Bu ibora Yevropa futbol elitasining kayfiyatini aniq ko‘rsatib qo‘ydi.
CONCACAF hamda Osiyoni birlashtiruvchi AFC ham rozi emasligini bildirdi. Ular Yevropa darajasidagi ultimatumgacha bormadi, lekin qarshilik fronti kengaygani aniq bo‘ldi.
Bosim faqat tashqaridan kelmadi. Eng og‘ir zarbalardan biri FIFA ichidan tushdi.
Ichki isyon: maslahatchi ketdi, operatsion rahbar ochiq chiqdi
Infantino uchun kun aynan o‘z idorasidan boshlangan zarba bilan yomonlashdi. FIFA prezidentining yuqori martabali maslahatchilaridan biri Carlos Cordeiro lavozimini tark etdi. U ketishiga aynan shu loyiha sabab bo‘lganini bildirdi.
Shu bilan cheklanmay, tashkilotning bosh operatsion direktori Kevin Lamour ham ochiq pozitsiya bildirdi. U Associated Press orqali tarqatilgan bayonotida FIFA xodimlari bu rejadan deyarli bexabar bo‘lganini, loyiha “bitta odam loyihasi” ekanini aytdi. “Agar buning uchun ishdan bo‘shatsalar ham, hech bo‘lmasa bugun tinch uxlayman”, — degan gaplari Infantino atrofidagi muhit qanchalik taranglashganini ko‘rsatib qo‘ydi.
Natijada FIFA faqat konfederatsiyalar bosimiga emas, o‘z apparati ichidagi norozilikka ham chiday olmadi.
Rekord daromadlar va chuqurlashayotgan savollar
Infantino yaqinda tashkilot tarixidagi eng daromadli Jahon chempionatini boshqarib, FIFA uchun so‘nggi to‘rt yillikda 15 milliard dollar atrofida tushum ta’minlaganini faxr bilan tilga olib kelayotgandi. Bu mablag‘ning katta qismi Shimoliy Amerikadagi erkaklar turniridan tushdi va 211 a’zoga taqsimlanishi kerak.
Ammo rekord raqamlar yonida bahslar ham ko‘paydi. Osmonga chiqqan chiptalar narxi, Donald Trump’ga berilgan “Tinchlik mukofoti” bo‘yicha qaror, AQSh terma jamoasi hujumchisi Folarin Balogun olgan qizil kartochkaning Trump ma’muriyati aralashuvidan so‘ng bekor qilinishi — bularning barchasi Infantino atrofidagi savollarni ko‘paytirib bordi.
Jahon chempionatidan ulush sotish rejasi esa shu zanjirdagi eng keskin qadam bo‘lib qoldi. Tashqi tanqid yetmagandek, endi ichkaridan ham ochiq qarshilik kuchaydi.
Infantino amaldagi muddati tugashi arafasida uchinchi muddatga qayta saylanishga tayyorlanayotgani haqida keng gapirilmoqda. Shunday paytda bu mag‘lubiyat uning siyosiy kapitaliga bevosita zarba bo‘ldi.
Endi nima bo‘ladi?
Infantino bayonotida “ko‘priklarni qayta qurishga” va’da berdi. U yaqin kunlar va haftalarda barcha manfaatdor tomonlarni yana bir stol atrofida to‘plashga urinishi, o‘yinni ayniqsa ko‘proq yordamga muhtoj mamlakatlarda rivojlantirishga qaratilgan ishlarni davom ettirishini aytdi.
Ammo savol ochiq qolmoqda: FIFA o‘z tarixidagi eng daromadli davrda qaysi chiziqdan o‘tmasligi kerakligini bugun aniq ko‘rdimi yoki bu faqat navbatdagi orqaga chekinish, xolosmi?
