FIFA va Oq uy: Infantino-Trump aloqalari
FIFA prezidenti Gianni Infantino AQSh siyosatining eng keskin maydonlaridan biriga chorlandi. Unga Vakillar palatasining sud qo‘mitasi oldida paydo bo‘lib, AQSh prezidenti Donald Trump bilan aloqalarining asl ko‘lamini ochib berish so‘raldi.
Bu oddiy rasmiy taklif emas. Bu futbol siyosati, katta pul va Oq uy ta’siri kesishgan nuqtaga qo‘yilgan to‘g‘ridan-to‘g‘ri savol.
Trump bilan yaqinlik: sovrinlar, ofislar, sahnalar
Infantino va Trump o‘rtasidagi yaqin munosabatlar allaqachon sir emas. Ammo bu aloqaning FIFA ichki qarorlariga qanchalik chuqur kirib borgani yillar davomida savollar uyg‘otib keladi.
Infantino Trump’ga ilk bor ta’sis etilgan FIFA Peace Prize topshirgan. Shundan so‘ng u Nyu-Yorkdagi Trump Tower binosida ofis ochgani aytiladi. Jahon chempionati qur’asi esa Washingtondagi John F. Kennedy Center sahnasiga ko‘chirilgan — bu maskan ham Trump jamoasi tomonidan egallab olingani ta’kidlanadi.
Bu shunchaki ramziy yaqinlik emas, balki siyosiy va tijoriy manfaatlar chizig‘iga juda yaqin sahna ko‘rinishiga o‘xshaydi.
Balogun ishi va Norvegiya noroziligi
Taranglik ayniqsa yozgi Jahon chempionati chog‘ida oshdi. Trump Infantino bilan bog‘lanib, USMNT hujumchisi Folarin Balogun’ga berilgan diskvalifikatsiya bekor qilinishini so‘ragani, bu so‘rov bajarilgani aytiladi.
Natija? Norvegiya futbol federatsiyasi rasmiy shikoyat bilan chiqdi. Ular allaqachon Infantino faoliyatining ashaddiy tanqidchilari sifatida tanilgan edi va bu voqea ularning shubhalarini yanada kuchaytirdi.
Bir prezident qo‘ng‘irog‘i, bir futbolchining jazosi bekor qilinishi va butun jarayon atrofida siyosiy bo‘ron.
Raskin zarbasi: “bu qurbonlarsiz jinoyat emas”
Demokratlar partiyasining yirik figurasi, Vakillar palatasi a’zosi Jamie Raskin endi to‘pni o‘z maydoniga oldi. U Infantino nomiga rasmiy xat yo‘llab, sud qo‘mitasi oldida intervyu berishni talab qildi. Maqsad — Trump bilan aloqalar, ayniqsa maydondan tashqaridagi kelishuvlar bo‘yicha aniq tasvir olish.
Raskin o‘z maktubida bu munosabatlarni keskin ohangda tasvirlaydi. Uning yozishicha, FIFA va Trump o‘rtasida uyushtirilgan so‘nggi “quid pro quo” — bu “qurbonlarsiz jinoyat” emas, balki amerikaliklarga zarar yetkazadigan jarayon.
U FIFA’ni AQShdagi “yangi imtiyozli maqom”ni suiiste’mol qilayotganlikda, Jahon chempionati chiptalari va mahsulotlari bo‘yicha noqonuniy narx oshirish va aldovchi savdo amaliyotlaridan foydalanganlikda ayblaydi.
Raskin so‘zlariga ko‘ra, bu jarayonlarda amerikalik muxlislar “aldangan va boshqarilgan”.
“Ochiqcha pora” haqidagi ayblovlar
Raskin maktubining eng og‘ir nuqtalaridan biri — Infantino va Trump aloqalarini Sepp Blatter davridagi korrupsiya ishlariga qiyoslashidir.
U FIFA’ga nisbatan “ochiqcha pora” ayblovlarini tilga oladi. Jahon chempionatining ulkan moliyaviy oqimlari bo‘yicha savollar ko‘payib borar ekan, bu masalalar Nyu-Jersi shtati bosh prokurori Jennifer Davenport idorasi tomonidan ham tekshirilayotgani eslatib o‘tiladi.
Maktub Infantino uchun ogohlantirish sifatida ham xizmat qiladi: FIFA xodimlari bilan Trump ma’muriyati yoki uning inauguratsiya qo‘mitasi bilan bog‘liq barcha yozishmalar, aloqalar saqlab qolinishini talab qiladi.
Bundan tashqari, Infantino Trump bilan munosabatlarini himoya qilish uchun rasmiy, stenogrammaga olinadigan intervyuga chaqirilgan.
Siyosiy vaziyat: hozircha tishsiz tahdidmi?
Amaliy maydonda esa vaziyat murakkab. Demokratlar Vakillar palatasida ozchilikni tashkil etadi. Demak, Raskin hozircha Infantino, FIFA yoki Trump’dan biror narsa “talab qilish” vakolatiga ega emas.
Hammasi noyabrdagi oraliq saylovlarga borib taqaladi. Agar Demokratlar ko‘proq o‘rin qo‘lga kiritsa, Raskinning qo‘li ancha bo‘shashadi. Infantino’ga nisbatan huquqiy choralar ko‘rish uchun ko‘pchilik ovoz zarur bo‘ladi.
Shu bilan birga, 2031 yilgi Women’s World Cup mezbonligini taqsimlash jarayoni ham alohida lupa ostiga tushishi kutilmoqda. Turnirni AQSh, Mexico, Costa Rica va Jamaica birgalikda o‘tkazishi taxmin qilinayotgan bir paytda, har bir qaror siyosiy fon bilan o‘lchanishi aniq.
Oq uy javobi: keskin va shafqatsiz
The Athletic so‘rovi asosida Oq uy pozitsiyasi ham tezda bildirildi. Oq uy matbuot kotibi Davis Ingle Raskinni nishonga oldi va ohangni keskin ko‘tardi.
U Jamie Raskinni “lightweight” deb atab, uni “aqlli odam haqidagi tasavvuri faqat ahmoqlarga yoqadigan odam” deya haqoratli ta’rif bilan tasvirladi. Bu bevosita shaxsga zarba beruvchi, keskin siyosiy javob.
Ingle Trumpni esa tarixiy natijaga erishgan lider sifatida ko‘rsatadi. Uning ta’kidlashicha, 2026 yilgi FIFA World Cup milliardlab dollar daromad keltirgan, mezbon shaharlarga ulkan iqtisodiy turtki bergan, millionlab muxlis va sportchilar uchun “xavfsiz, ishonchli va uzluksiz” tajriba yaratgan.
U bu turnirni “tarixdagi eng buyuk va eng muvaffaqiyatli sport tadbirlaridan biri” sifatida tasvirlaydi.
Savol ochiq: futbol chegarasi qayerda tugaydi?
Bir tomonda korrupsiya, pora va manipulyatsiya haqidagi keskin ayblovlar. Ikkinchi tomonda esa rekord daromad, iqtisodiy foyda va tarixiy turnir haqidagi da’volar.
Gianni Infantino endi nafaqat FIFA kongresslari va futbol sahnasida, balki Washingtondagi siyosiy minbarlarda ham o‘zini oqlashi kerak bo‘ladi. Trump bilan aloqalar qanchalik chuqur, qanchalik qonuniy va qanchalik sport manfaatlariga mos ekani bo‘yicha bosim ortib boradi.
Endi asosiy savol shunday: bu ishlar FIFA va global futbol boshqaruvini qayta chizib beradi, yoki bu ham siyosiy to‘lqinlar orasida yo‘qolib ketadigan navbatdagi shov-shuv bo‘lib qoladimi?
