Fifa va Uefa o'rtasidagi keskin mojarolar
Dunyo futbolining siyosiy sahnasida yana keskin burilish. Fifa va uning prezidenti Gianni Infantino ochiq xat markaziga tushdi: Uefa, Concacaf va Asian Football Confederation rahbariyati tashkilotni “aldov orqali ishonchni buzganlik”da aybladi.
Bu shunchaki navbatdagi byurokratik tortishuv emas. Xatda yozilishicha, Fifa Forward Enterprise (FFE) atrofidagi mojaro “o‘yinning halolligi va uni boshqarishga saylanganlarning halolligi” haqida ketmoqda.
FFE rejasi va portlagan mojaro
FFE loyihasi amalga oshganida, Fifa barcha musobaqalarining – jumladan, World Cup turnirlarining – tijoriy va chiptalar huquqlarini boshqarish uchun yangi kompaniya tuzishi kerak edi. Ushbu tuzilmaning 21 foizi xususiy investitsiya kompaniyasiga sotilishi rejalashtirilgan edi.
Bu g‘oya futbol siyosatida portlashga teng ta’sir qildi. Uefa boshchiligidagi bir nechta konfederatsiyalar keskin norozilik bildirdi, hatto barcha Fifa musobaqalarini boykot qilish bilan tahdid qildi. Bosim kuchaydi, va FFE loyihasi bekor qilindi.
Ammo mojaro shu bilan yopilmadi. Aksincha, endi u bevosita ishonch va rahbariyat masalasiga ko‘chdi.
“Ishonch aldov bilan buzilganda…”
Uefa, Concacaf va Asian Football Confederation prezidenti hamda bosh kotiblari imzolagan xat keskin ohangda yozilgan. Undagi eng zarbali satrlardan biri:
“Qachonki ishonch aldov orqali buzilsa, qachonki bir shaxs unga vakolat bergan jamoaning ustiga o‘zini qo‘ysa, u o‘z burchini tark etgan bo‘ladi”, — deyiladi maktubda.
Infantino nomi tilga olinmagan. Biroq BBC Sport’ga gapirgan manbalar bu xatni Fifa prezidentiga lavozimni obro‘ bilan tark etish, iste’foga chiqish uchun imkoniyat sifatida ko‘rish kerakligini aytgan.
Ya’ni, gap kim haqida ketayotgani futbol siyosatini kuzatadiganlar uchun sir emas.
Fifa javobi va kuchayib borayotgan qarama-qarshilik
Shanba oqshomida Fifa ham sukut saqlamadi. Tashkilot bayonotida o‘ziga qarshi “uyg‘unlashtirilgan va uzluksiz harakat” olib borilayotganini, bu harakat Fifa va Gianni Infantino obro‘sini “izdan chiqarishga” qaratilganini keskin tanqid qildi.
Shu tariqa, tomonlar o‘rtasidagi ishonch chizig‘i yanada chizilib bordi: bir tomonda Fifa rahbariyati, ikkinchi tomonda esa yirik konfederatsiyalar bloki.
Mustaqil tekshiruv talabi
Ochiq xatda asosiy talab aniq: Fifa Forward Enterprise bo‘yicha jarayonni “to‘liq mustaqil uchinchi tomon” tekshirishi kerak. Bu chaqiriq Fifa’ning o‘zi oktyabr oyida Fifa Council yig‘ilishida hisobot taqdim etishga va’da berganidan so‘ng yangradi.
Endi savol bitta: bu mojaroni ichki hisobot bilan yopish mumkinmi yoki yirik konfederatsiyalar talab qilayotgan mustaqil tekshiruv va ehtimoliy iste’foga olib boradigan yo‘l allaqachon boshlab yuborildimi?
Jahon futbolining kelgusi siyosiy mavsumi aynan shu savol javobi bilan belgilanadi.
