Gianni Infantino va Arab futbol federatsiyalarining qo‘llab-quvvatlashi
FIFA prezidenti Gianni Infantino atrofidagi siyosiy bo‘ron kuchayib borayotgan bir paytda, olti arab futbol federatsiyasi uning yonida qat’iy turishini ochiq bildirdi. Juma kuni e’lon qilingan bayonot ayni paytda bosimi keskin oshgan rahbar uchun muhim siyosiy qalqon bo‘lib ko‘rindi.
Arab federatsiyalaridan ochiq va keskin qo‘llab-quvvatlash
2030 yilgi Jahon chempionati hammuallifi bo‘lgan Marokash, shuningdek Qatar, Misr, Mavritaniya, Livan va Sudan futbol rahbarlari o‘z imzolari bilan Infantino uchun “to‘liq qo‘llab-quvvatlash” va “ishonch” bildirganini ma’lum qildi. Imzo chekkanlarning to‘rttasi — FIFA Kengashi a’zolari.
Bayonotda shunday deyiladi: ular Gianni Infantinoning “FIFA prezidenti sifatidagi faoliyatini to‘liq qo‘llab-quvvatlashlarini” va uning “jahon bo‘ylab futbolni rivojlantirishga bo‘lgan doimiy sadoqatiga ishonchlarini” qayta tasdiqlashadi. Ular Infantino olib borayotgan ishlarni — futbolni global miqyosda kengaytirish, barcha mintaqalarda imkoniyatlarni ko‘paytirish, o‘yin orqali jamiyatlarni birlashtirish — alohida qadrlashini ta’kidlashdi.
Bu federatsiyalar kelgusida ham u bilan “yanada kuchli va farovon jahon futboli” sari hamkorlikni davom ettirish niyatini bildirib, ayniqsa arab futbolining global o‘yinga qo‘shayotgan hissasini kengaytirish haqida so‘z yuritdi. Qatar va Livan shu tariqa o‘z konfederatsiyasi — Osiyo Futbol Konfederatsiyasi — tanqidiy pozitsiyasiga qarshi chiziqqa chiqdi.
Imzo chekkanlar orasida Qatar Football Association prezidenti Shayx Hamad bin Xalifa Al Thani, Egyptian Football Association rahbari Hany Abo Rida, Moroccan Football Federation prezidenti Fouzi Lekjaa va Mauritanian Football Federation prezidenti Ahmed Yahya bor. Ularni Lebanese Football Association prezidenti Hashem Haidar va Sudan Football Association rahbari Moatasem Gafar to‘ldiradi.
20 milliard dollarlik reja va ishonch inqirozi
Bu siyosiy qo‘llab-quvvatlash tasodifiy paydo bo‘lgani yo‘q. Infantino ayni damda Jahon chempionati huquqlarining bir qismini xususiy investitsiya fondlariga sotish rejasidan keyin keskin qarshilikka uchrab turibdi.
Taxminan 20 milliard dollarlik (NZ$34 milliard) loyiha futbol olamida ishonchni larzaga keltirdi. Qattiq bosim ostida Infantino rejasini qaytarib oldi, biroq jarayon izsiz ketmadi: yirik konfederatsiyalar ochiq norozilik bildirib, hatto bo‘ylkot bilan tahdid qildi.
UEFA, CONCACAF va Asian Football Confederation qo‘shma ochiq xat e’lon qilib, bu tashabbusni “ishonchga nisbatan fundamental xiyonat” va “aldov” deb atadi. Bu iboralar futbol siyosatida yengil ishlatilmaydi. Demak, keskinlik darajasi allaqachon odatiy diplomatik chegaradan o‘tib ketgan.
Yevropada orqaga chekinish: saylovga bo‘lgan munosabat o‘zgarmoqda
Bo‘ron faqat bayonotlar bilan cheklanib qolmadi. Gianni Infantinoning qayta saylanishi borasidagi kayfiyat ham tubdan o‘zgarib bormoqda.
Ireland Football Association o‘z pozitsiyasini keskin burib, mart oyida bo‘lib o‘tadigan FIFA prezidentlik saylovida Infantino nomzodini endi qo‘llamasligini bildirdi. Ular “so‘nggi voqealar boshqaruv, shaffoflik va mazmunli maslahatlashuv yo‘qligi borasida jiddiy xavotirlarni yuzaga keltirganini” ochiq yozdi.
Angliya va Uels federatsiyalari o‘tgan haftadayoq xuddi shunday yo‘l tutgan edi. Northern Ireland esa UEFA pozitsiyasini qo‘llashini ma’lum qilgan. Yevropa futbol siyosiy markazi bo‘lgan London–Dublin–Nyon uchburchagida Infantino uchun eshiklar birin-ketin yopilayotgandek manzara yuzaga kelmoqda.
Okeaniyada yoriq: New Zealand Football qarori
Norozilik to‘lqini Yevropadan tashqariga ham chiqdi. New Zealand Football juma kuni rasmiy bayonot bilan chiqib, Gianni Infantinoning nomzodini qo‘llab-quvvatlashdan voz kechganini va FIFA Forward Enterprise loyihasi bo‘yicha qadamlarni mustaqil tekshirishni talab qilayotganini bildirdi.
Yangi Zelandiya shu tariqa o‘z konfederatsiyasi — OFC — umumiy chizig‘idan chiqdi. Ular FIFA ichidagi ayrim qaror va harakatlar “ishonchning yemirilishi va xalqaro futbol ichida bo‘linishning kuchayishiga hissa qo‘shganini” ta’kidladi va ishonchni tiklash uchun mustaqil audit zarurligini urg‘uladi.
OFC esa Infantino shaxsiga baho bermagan holda, FIFA Forward Enterprise taklifining qaytarib olinganini olqishladi va loyihaga oid masalalarni ko‘rib chiqish niyatini ma’qulladi. Konfederatsiya so‘nggi o‘n yillikda FIFA rahbarligi ostida Okeaniyada futbol rivojlanishi borasida erishilgan natijalarni tan olib, bo‘lajak ko‘rib chiqishni zarur o‘zgarishlar uchun imkoniyat sifatida ko‘rishini bildirdi.
Ichki front va tashqi bosim o‘rtasida qolgan prezident
Infantino 2016 yildan beri FIFA tepasida. U uzoq vaqt davomida keyingi yil Marokashda o‘tadigan saylovda raqibsiz qayta saylanadigan nomzod sifatida ko‘rilayotgan edi. Endi esa manzara butunlay boshqacha.
Bir tomonda — Yevropa, Shimoliy va Markaziy Amerika hamda Osiyoning katta qismi, ishonch inqirozi haqida baland ovozda gapiryapti. Boshqa tomonda — Marokash, Qatar, Misr, Mavritaniya, Livan, Sudan kabi federatsiyalar, ayrim Osiyo va Afrika rahbarlari, uning yonida qat’iy turibdi. Infantino esa o‘zining rasmiy Instagram sahifasida Marokash, Qatar va United Arab Emirates kabi a’zolardan kelgan qo‘llab-quvvatlash xatlarini ketma-ket e’lon qilib, ichki frontni mustahkamlashga urinmoqda.
FIFA esa prezidentlik poygasiga kirishmoqchi bo‘lgan nomzodlar uchun muddatni aniq belgilab qo‘ygan: 18 noyabr — da’vogarlar o‘zini ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan oxirgi kun.
Shu kungacha Gianni Infantino bu poygada deyarli yakka yuguruvchi bo‘lib ko‘ringan edi. Endi esa savol boshqacha: bu bo‘hron unga raqib chiqaradimi yoki shunga qaramay, futbol olami yana bir bor mavjud tizimni tanlaydimi?
