Infantino orqaga chekindi: Fifa’ning bahsli sotuvi bekor qilindi
Futbol siyosatidagi eng shov-shuvli janglardan biri keskin burilish oldi. Fifa prezidenti Gianni Infantino tashkilotning yirik musobaqalariga xususiy sarmoya kiritish rejasini rasman bekor qildi. Qisqa qilib aytganda, bosim chidab bo‘lmas darajaga yetdi.
Infantino ochiq tan oldi: loyiha Fifa ichida va butun futbol olamida “bo‘linishlar” yaratdi, endi esa dastlabki maqsadiga xizmat qilmaydi. Uning so‘zlariga ko‘ra, taklif endi kun tartibidan butunlay olib tashlangan.
Bu oddiy texnik qaror emas. Bu – global qarshilik yutgan siyosiy chekinish.
40 million dollarlik va’da va keskin qarshilik
Reja shundoq ham mojaroli edi. Infantino barcha 211 a’zo assotsiatsiyaga turnirlarga, jumladan erkaklar va ayollar Jahon chempionatlariga xususiy sarmoya kiritish rejasi qo‘llab-quvvatlansa, har biriga 40 million dollar va’da qilgan edi.
Pul katta, musobaqalar esa futbolning yuragi. Aynan shu yerda qarama-qarshilik portladi.
Yevropa tomoni birinchi bo‘lib chizig‘ini aniq chizdi. 55 a’zodan iborat Uefa a’zolari reja o‘tsa, Jahon chempionatlarini boykot qilishga ovoz berdi. Bu endi ogohlantirish emas, ochiq ultimatum edi.
Shu orada Fifa’ning o‘z ichida ham chiziqlar yorila boshladi. Tashkilot bosh operatsion direktori Kevin Lamour ma’muriyatning o‘zi ham loyiha borasida “aldanganini” aytdi. Bu esa masalaning faqat tashqi bosim emas, ichki ishonch inqirozi ekanini ko‘rsatdi.
“Futbol kelajagini garovga qo‘yadigan bitim”
Infantino’ning global strategiya va boshqaruv bo‘yicha yetakchi maslahatchisi Carlos Cordeiro vaziyatni ko‘tara olmadi. U iste’fo berdi. Sababini esa aniq ifoda qildi: taklif “futbol uchun yomon bitim” va u “futbol kelajagini garovga qo‘yadi”, dedi u.
Bu faqat bir odamning noroziligi emasdi. Ikki yirik konfederatsiya allaqachon ochiqchasiga qarshi chiqqan, kayfiyat esa tobora keskinlashib borayotgan edi.
Concacaf – Shimoliy va Markaziy Amerika hamda Karib havzasi futbolini boshqaruvchi konfederatsiya va shu yozgi Jahon chempionatining mezboni – a’zolari nomidan taklifni “rad etganini” ma’lum qildi. Mintaqaga yaqin manbalar ko‘pchilik assotsiatsiyalar Infantino’ga bo‘lgan ishonchini yo‘qotgani yoki yo‘qotish arafasida ekanini aytmoqda.
Osiyo futboli ham jim qolmadi. Asian Football Confederation (AFC) o‘z pozitsiyasini aniq belgilab, Uefa va Concacaf bilan “hamjihatlikda” ekanini e’lon qildi.
Siyosiy bosim ham kuchaydi. Buyuk Britaniya bosh vaziri Andy Burnham Infantino’ni Fifa’ni boshqarish uchun “noto‘g‘ri odam” deb atadi. Bu endi faqat sport emas, global imidj masalasiga aylandi.
Saylov oldidan titrayotgan kursi
Infantino, 56 yoshda. Mart oyida bo‘lib o‘tadigan Fifa Kongressida u to‘rtinchi muddatga prezidentlikka qayta saylanishni ko‘zlamoqda. Ammo bugungi kunda u o‘zi qurgan sahnada o‘zi bosim ostida qolgan odamga o‘xshaydi.
U endi “barcha manfaatdor tomonlarni yana bir stol atrofida jamlash” niyatida ekanini, buni “umumiy manfaat ruhi”da qilishni istashini aytmoqda. Ammo so‘nggi kunlarda bo‘lib o‘tgan voqealar bu gaplarni ancha kechikkan zaruratga o‘xshatadi.
Juma kuni Fifa hali ham qat’iy ohangda gapirar, Uefa va Concacafning rad javobiga qaramay, rejalar davom etishini, “hech kim futbolni sotmayotganini” ta’kidlar edi. Bir necha kun ichida ohang butunlay o‘zgardi.
Raqamlar Infantino’ga qarshi ishladi
Infantino bugun tan olgan narsa aniq: bu miqyosdagi o‘zgarish uchun Fifa a’zolarining mutlaq ko‘pchiligini yoniga olish shart edi. 211 a’zodan kamida 106 tasi “ha” deb ovoz berishi kerak bo‘lardi.
Ammo siyosiy xarita birma-bir unga qarshi tus ola boshladi.
- Uefa – 55 ovoz.
- Concacaf – 35 ovoz.
- Osiyo – 46 ovoz.
Agar har bir assotsiatsiya o‘z konfederatsiyasi pozitsiyasiga ergashsa, jami 136 ta ovoz Infantino rejasiga qarshi tushardi. Bu esa faqat mag‘lubiyat emas, to‘liq siyosiy sharmandalik bo‘lardi.
Shu fon’da Afrika (CAF) va Okeaniya (OFC) konfederatsiyalari avgust oyida masalani muhokama qilishini bildirgan, Janubiy Amerika futbolini boshqaruvchi Conmebol esa Fifa’dan taklifning “ko‘lami, tuzilmasi, boshqaruvi va ehtimoliy oqibatlari” bo‘yicha qo‘shimcha ma’lumot va izohlar so‘ragan edi.
Ya’ni, Infantino uchun qulay “blok” hamon shakllanmagan, raqamlar esa tobora sovuqlashib borayotgan edi.
Futbol pulni yengdimi yoki bu faqat vaqtinchalik chekinishmi?
Natija ma’lum: reja bekor qilindi, pul va’da qilinmaydi, sarmoyadorlar chetga surildi. Fifa prezidenti esa o‘zining eng katta siyosiy mag‘lubiyatlaridan birini tan oldi.
Ammo savol ochiq qolmoqda: bu qaror futbol ruhining g‘alabasi, yo‘qsa, faqat vaqt yutish uchun qilingan taktiki orqaga chekinişmi?
Javobni mart oyidagi Kongress va a’zolar sandiqdagi ovozlari beradi. Infantino uchun esa endi har bir kun, har bir uchrashuv, har bir so‘z – saylov oldi final bosqichining hal qiluvchi epizodiga aylanadi.
