Infantino iste’fosini talab qilmoqda: Burnham va global qarshilik
Angliya siyosatida futbol yana kun tartibining markazida. Bosh vazir Andy Burnham endi Gianni Infantino iste’fosini ochiqcha talab qilayotgan eng yirik shaxslardan biriga aylandi. Uningcha, hozirgi FIFA prezidenti “jahon futbolini boshqarish uchun to‘g‘ri odam emas”.
Burnhamning g‘azabini qo‘zg‘agan narsa bitta: Jahon chempionatiga xususiy sarmoya kiritish rejasi. U bu g‘oyani “sharmandali taklif” deb atadi. Bosh vazirga ko‘ra, futbolning eng yirik turniri boy investorlar uchun moliyaviy loyiha emas, muxlislar atrofida qurilgan bo‘lishi kerak.
Sheffieldda jurnalistlar bilan suhbatda u fikrini yanada keskinlashtirdi. Taklifning o‘zi kun tartibiga chiqganiyoq FIFA boshqaruvi bo‘yicha xavotirlarini kuchaytirganini aytdi. Burnhamning nuqtai nazari aniq: bunday loyihani jiddiy ko‘rib chiqayotgan rahbar tashkilot boshida qolishga loyiq emas.
Everton ishqibozi bo‘lgan Bosh vazir shunday fikrda yolg‘iz emas. Infantino rejalariga qarshi bo‘lgan siyosatchilar va futbol arboblari ro‘yxati tobora uzayib bormoqda.
3,1 milliard funtlik reja va global qarshilik
Infantino taklifi Jahon chempionatiga qariyb 3,1 milliard funt sterling miqdorida xususiy sarmoya jalb qilishni ko‘zlaydi. Moliyaviy ko‘rsatkichlar hayratlanarli, lekin futbol hamjamiyatidagi kayfiyat butunlay boshqacha.
UEFA bu rejaga qat’iy qarshi chiqdi. Concacaf hamda Osiyo Futbol Konfederatsiyasi ham turnir kelajagiga ta’siri borasida jiddiy xavotir bildirgan. Gap faqat pulda emas, Jahon chempionatining o‘zi qanday ko‘rinish olishi, kim uchun va kim tomonidan boshqarilishi haqida ketmoqda.
Osiyo Futbol Konfederatsiyasi pozitsiyasi ayniqsa aniq: ular Jahon chempionatining kuchi global ishtirok va birdamlikda ekanini eslatdi. Har qanday loyiha shu tamoyilga tahdid solsa, qayta ko‘rib chiqilishi kerak, degan signal yuborildi.
FIFA ichida ochiq qarshilik
Infantino uchun noxush holat shundaki, qarshilik endi tashqaridan emas, FIFA ichidan ham chiqyapti. Tashkilot bosh operatsion direktori Kevin Lamour ochiq bayonot bilan chiqib, bu tashabbusni “bitta inson tomonidan haydalayotgan loyiha” deb ta’rifladi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, FIFA’dagi yuzlab fidoyi xodimlarning vazifasi bitta – futbolga xizmat qilish. Lamour prezidentning vazifasini ham aniq belgilab berdi: odamlarni birlashtirish, ilhom berish, bir yo‘nalishga to‘plash. Hozir esa, uning fikricha, mutlaqo teskarisi yuz bermoqda.
Lamour o‘z lavozimi xavf ostida qolishini ham yashirmadi. U baribir pozitsiyasida turishini, ishidan ayrilsa ham bu qarorni tushunib qabul qilishini aytib o‘tdi. Uning ohangi FIFA ichida kayfiyat qanchalik taranglashganini ko‘rsatib turibdi.
Bosimni yanada oshirgan voqea – Infantino’ning global strategiya va boshqaruv bo‘yicha katta maslahatchisi Carlos Cordeiro iste’fosi. U reja futbol uchun yomon bitim ekanini, sportning kelajagiga zarar yetkazishi mumkinligini ta’kidlagan holda lavozimni tark etgani xabar qilindi. Bu endi oddiy ichki bahs emas, yuqori darajadagi ishonch inqiroziga o‘xshay boshladi.
Britaniyada siyosiy front kengaymoqda
Britaniya siyosiy maydonida ham qarshilik chizig‘i tobora ravshanlashmoqda. Moliya vaziri John Healey FA va UEFA pozitsiyasini qo‘llab-quvvatlab, Jahon chempionati “sotuvga qo‘yiladigan narsa emas”ligini ta’kidladi.
Madaniyat vaziri Lisa Nandy ham aniq chiziq chizdi: futbol muxlislarga tegishli, milliarderlarga emas. Bu iboralar nafaqat siyosiy shior, balki saylovchilar kayfiyatini, tribunadagi odamlarga xos hissiyotlarni aks ettiradi.
Burnhamning qat’iy bayonoti shu fon ustiga qo‘shilib, Infantino atrofidagi bosimni keskin oshirdi. Endi gap faqat sport doiralari doirasida emas, hukumat darajasida ham yuritilmoqda.
211 a’zo, 106 ovoz va savol ostidagi kelajak
FIFA tarkibida 211 a’zo assotsiatsiya bor. Muayyan qarorlar uchun kamida 106 ovoz kerak. Hozircha UEFA, Concacaf va Osiyo futbol organlari reja tarafdori emasligi ochiq. Bunday fon ostida Infantino yetarli qo‘llab-quvvatlovni to‘play olishi tobora shubhali ko‘rinmoqda.
FIFA prezidenti iste’fo berish niyatini bildirmagan. U hanuz lavozimida, lekin “o‘zgarish kerak” degan chaqiriqlar soni oshib boryapti. Siyosiy bosim, ichki norozilik, qit’a konfederatsiyalarining ochiq qarshiligi – bularning barchasi bir nuqtada jamlanmoqda.
Savol endi bitta: Jahon chempionatini xususiy kapital bilan bog‘lashga urinish Infantino uchun strategik burilish bo‘lib qoladimi yoki uning FIFA tepasidagi davrini yakunlaydigan xato bo‘ladimi?
