Infantino uchun keskin himoya: Trampdan futbol siyosatidagi kurash
Futbol siyosatining eng baland pog‘onasida issiq kunlar. FIFA prezidenti Gianni Infantino bosimi kuchayib, iste’foga chaqiriqlar ko‘payib borayotgan bir paytda, uning eng kutilmagan, lekin eng baland ovozli himoyachilaridan biri sahnaga chiqdi: AQSh sobiq prezidenti Donald Trump.
U Truth Social’dagi kechki posti bilan FIFA ichidagi bo‘hronga qo‘shildi va keskin ogohlantirdi: agar a’zolar Infantino’ni almashtirishga qaror qilsa, bu “dahshatli xato” bo‘ladi. Trampning ta’kidlashicha, agar Infantino ketadigan bo‘lsa, Jahon chempionati “hech qachon avvalgidek muvaffaqiyatli ham, foydali ham bo‘lmaydi”.
Gap shunchaki bir lavozim haqida emas. So‘z futbol tarixidagi eng katta tijoriy loyihalardan biri – rekord daromad keltirgan va AQSh, Kanada hamda Meksikada o‘tkazilgan so‘nggi Jahon chempionati ortidagi bosh me’mor haqida ketmoqda.
Rekord daromad ortidagi keskin burilish
Infantino so‘nggi yillardagi tijorat hujumining bosh drayveri bo‘ldi. Uning rahbarligida o‘tkazilgan oxirgi Jahon chempionati FIFA tarixidagi eng yirik va eng daromadli turnir sifatida qayd etildi. Turnirni uch davlatda birgalikda o‘tkazish, yangi bozorlar, yangi shartnomalar – hammasi Infantino konsepsiyasining bir bo‘lagi edi.
Ammo aynan shu agressiv yondashuv uni hozir bo‘g‘ib turibdi.
FIFA prezidenti turnirni boshqarish uchun alohida sho‘’ba kompaniya tuzishni rejalashtirdi. Bu tuzilma orqali xususiy investorlar Jahon chempionati bilan bog‘liq spin-off kompaniyada 20 foizgacha ulush sotib olishi mumkin edi. Futbol olami buni moliyaviy inqilob sifatida qabul qilish o‘rniga, qattiq qarshi chiqdi.
Tanqidlar shu darajaga yetdiki, Infantino omma oldida uzr so‘rashga majbur bo‘ldi. Reja rasman yiqildi, lekin uning siyosiy zarbasi hanuz davom etmoqda.
UEFA, CONCACAF va Osiyo fronti
Infantino uchun haqiqiy zarba mintaqaviy konfederatsiyalarning birlashgan frontidan keldi. UEFA, CONCACAF va Asian Football Confederation qo‘shma xat bilan chiqib, FIFA prezidentini “ishonchni aldagan holda buzganlikda” aybladi.
Xatda keskin jumlalar ishlatilgan. Ularning yozishicha, kimdir o‘ziga ishonib topshirilgan kollektiv vakolatdan ustun qo‘ygan paytida, u o‘z burchini tark etgan bo‘ladi. Gap faqat protseduradagi xatolikda emas, balki FIFA xizmat qilishi kerak bo‘lgan institutlar bilan “fundamental ishonch buzilishi” haqida ketayotgani ta’kidlandi.
Ya’ni, mintaqaviy ittifoqlar nazarida, Jahon chempionatida ulush sotishga urinish – oddiy xato emas, futbol boshqaruvidagi chegaradan oshish.
Shu bilan birga, futbol dunyosi bir ovozdan qaror qilgani yo‘q.
Infantino atrofida saf tortayotganlar
Argentina, Mexico va Qatar milliy federatsiyalari ochiqchasiga Infantino’ni qo‘llab-quvvatlab chiqdi. Ular uchun bu prezident – aynan o‘zi olib kelgan tijoriy portlash, kengaygan turnirlar va sahnaga chiqish imkoniyatlari bilan bog‘liq shaxs.
Shu fon’da Trampning pozitsiyasi ham manzarani yanada siyosiy tusga kiritadi. U Infantino bilan yaqin munosabatlari bilan ko‘p bora tilga olingan, ayniqsa 2026-yilgi Jahon chempionati atrofidagi bahslar chog‘ida bu aloqalar sinchkovlik bilan kuzatilgan.
Trampning hozirgi chiqishi – nafaqat do‘stni himoya qilish, balki o‘z mamlakati mezbonlik qilgan va kelajakda ham mezbonlik qiladigan turnirlar atrofidagi pul oqimlari va ta’sir doirasi uchun ham kurashdek ko‘rinadi.
Investorlar soyasi va Kushner omili
Infantino rejasining eng bahsli nuqtalaridan biri – xususiy kapitalning kirib kelishi edi. Turnir ulushlarini sotish g‘oyasini qo‘llab-quvvatlaganlardan biri Joshua Kushner’ning Thrive Capital fondi bo‘ldi. Joshua’ning akasi Jared esa Trampning kuyovi.
Shu detallar fonida butun loyiha atrofida siyosiy va moliyaviy manfaatlar chirmashib ketgani yanada ravshanlashadi. Futbol boshqaruvidagi ichki tortishuvlar endi shunchaki sport siyosati emas, balki global kapital va siyosiy elitalar o‘rtasidagi maydonga o‘xshay boshladi.
Savol endi bitta: FIFA a’zolari bu bosimlar va ochiqcha ittifoqlar fonida Infantino’ni saqlab qoladimi yoki UEFA boshchiligidagi front uning davrini yakunlay oladimi?
Jahon futboli tarixidagi eng katta tijoriy sakrashni amalga oshirgan prezident aynan shu sakrash tufayli kursisini boy beradimi-yo‘qmi, yaqin oylar bunga javob beradi.
