IOC Gianni Infantino shikoyatini ko‘rib chiqmaydi
Xalqaro Olimpiya Qo‘mitasi (IOC) FIFA prezidenti Gianni Infantino va AQSh prezidenti Donald Trump o‘rtasidagi aloqalar yuzasidan tushgan shikoyatni ochmaslikka qaror qildi. Shunday qilib, sport siyosatdan yiroq bo‘lishi kerakligi haqidagi baland shiorlar fonida navbatdagi keskin savollar javobsiz qoldi.
Balogun ishi va Trumpning qo‘ng‘irog‘i
Mo‘jaro markazida bitta epizod turibdi. AQSh hujumchisi Folarin Balogun olgan qizil kartochka uchun avtomatik berilishi kerak bo‘lgan diskvalifikatsiya kechiktirildi. Aynan shu qaror FairSquare nomli inson huquqlari guruhi uchun signal bo‘ldi.
Guruhning ma’lumotiga ko‘ra, Donald Trump shaxsan Gianni Infantino bilan bog‘lanib, Balogun masalasini qayta ko‘rib chiqishni so‘ragan. Oradan ko‘p o‘tmay, FIFA intizomiy qo‘mitasi 5 iyul kuni Monako hujumchisiga qo‘llanadigan bir o‘yinlik avtomatik diskvalifikatsiyani to‘xtatib turish haqida e’lon qildi.
Ertasi kuni Trump bu bosimni o‘zi amalga oshirganini ochiq tan oldi.
Infantino esa FIFA qo‘mitalari mustaqil ishlashini ta’kidladi. Lekin intizomiy qo‘mita qarorni nima asosda o‘zgartirgani haqida hali ham biror aniq izoh bergani yo‘q. The Times xabariga ko‘ra, qo‘mita raisi Mohammad Al Kamali bu qarorni yakka o‘zi qabul qilgan.
IOC chetga chiqdi
FairSquare bu ish bo‘yicha IOCga murojaat qilib, Infantino Olimpiya harakatining siyosiy betaraflik qoidalarini buzganini da’vo qildi. Ular shikoyatga Balogun holatini ham, Trump bilan aloqador boshqa epizodlarni ham kiritdi.
IOC esa javobni qisqa va sovuqqon uslubda berdi: bu ularning vakolatiga kirmaydi.
IOC matbuot kotibi bayonotida aytilishicha, Olimpiya nizomiga ko‘ra, har bir xalqaro federatsiya o‘z boshqaruvi va qarorlarida mustaqil va avtonom hisoblanadi. IOC kodeksi xalqaro federatsiyalar va ularning rasmiylariga faqat IOC bilan bo‘lgan munosabatlar doirasida tatbiq etilishi qayd etildi.
Shu asosda IOC etik komissiyasi shunday xulosaga keldi: FairSquare shikoyati, jumladan FIFA prezidenti bilan bog‘liq qismi ham, federatsiyaning ichki boshqaruvi, hukumatlar bilan aloqalari va sport qoidalarini qo‘llashiga tegishli. Bu esa IOC etik kodeksining qo‘llanilish doirasidan tashqarida.
Natija aniq: shikoyat IOC etik komissiyasi yurisdiksiyasiga kirmaydi. FairSquare bu qaror haqida rasmiy xabardor qilingan.
IOC alohida ta’kidlab o‘tdiki, so‘nggi sessiyada qabul qilingan qarorlarga muvofiq, ular Olimpiya harakatida boshqaruv standartlarini kuchaytirish va tashkilotlar vakolatlari hamda javobgarligi borasida yanada aniqroq mezonlar ishlab chiqishga intilishda davom etadi.
FairSquare: “Absurd” qaror
FairSquare bu javobni keskin tanqid qildi. Ularning bayonotida IOC pozitsiyasi “absurd” deb baholandi. Guruhga ko‘ra, IOCning siyosiy betaraflikka bo‘lgan sodiqligi FIFAnikidan sira farq qilmaydi.
Bayonotda shunday fikr yangradi: sport tashkilotlari o‘z qoidalarini izchil va xolisona qo‘llashga qodir emasliklarini ko‘rsatmoqda, bu esa ularni tashqaridan, to‘liq miqyosda tartibga solish haqidagi chaqiriqlarga yanada kuch qo‘shadi.
Trumpga ochiq simpatiya bo‘yicha alohida shikoyat
Balogun atrofidagi mojaro — yagona nuqta emas. FairSquare o‘tgan yil dekabrida FIFA etik qo‘mitasining tergov palatasiga ham alohida shikoyat yuborgan.
U yerda Infantino tomonidan Donald Trump siyosati va harakatlarini ochiq qo‘llab-quvvatlagan to‘rtta holat sanab o‘tilgan. Shuningdek, FIFA Peace Prize ta’sis etilishi va uning ilk bor aynan Trumpga berilishi qarorida Infantino roli, bu jarayonlarning FIFA ichki tartib-qoidalariga qay darajada mos kelgani bo‘yicha ham tekshiruv so‘ralgan.
Bu mukofot 2026 World Cup qur’asi chog‘ida taqdim etilishi rejalashtirilgani alohida eslatib o‘tilgan.
FairSquare shu oy boshida aytishicha, FIFA etik qo‘mitasi ularning shikoyatini qabul qilib olingani haqida xabar yuborgan, xolos. Shundan beri biror qo‘shimcha ma’lumot yo‘q. Bu murojaat Balogun mojarosidan oldin jo‘natilgan edi.
UEFAning keskin reaksiyasi
Balogun bo‘yicha qaror yevropaliklar uchun ham qabul qilib bo‘lmas signal bo‘ldi. UEFA rasmiy bayonotida bu qarorni “mislsiz, tushunib bo‘lmaydigan va oqlab bo‘lmaydigan” deb atadi.
UEFA prezidenti Aleksander Ceferin shu masala va FIFA boshqaruvi bo‘yicha boshqa jiddiy e’tirozlari tufayli o‘tgan yakshanba kungi finalga bormagan, degan xabarlar tarqaldi. Bu — yirik futbol institutlari o‘rtasidagi taranglik ochiq sahnaga chiqayotganining yaqqol belgisi.
Savollar javobsiz, bosim esa ortib bormoqda
Infantino hanuz FIFA qo‘mitalarining mustaqilligini himoya qiladi. IOC esa bu mojaroni o‘z hududidan tashqariga chiqarib, chetga surdi. FairSquare esa ikki frontda — FIFA va IOC qarshisida kurashni davom ettiryapti.
Savol esa o‘sha-o‘sha: global sport tashkilotlari siyosatdan haqiqatan ham uzoqda tura oladimi yoki hozir kuzatilayotgan jarayonlar butun tizimni tashqi nazorat sari yetaklayaptimi?
