Iraola va Liverpool: Premyer-ligada yangi murabbiylar sinovi
Bu yoz Angliyada odatdagi murabbiylar karuseli emas, butun boshli qayta yuklash bo‘ldi. Premyer-liga tarixida ilk bor bir mavsum oldidan to‘qqizta klub bosh murabbiyini almashtirdi.
Va shu bo‘ronning markazida – “Liverpool” hamda Andoni Iraola.
Tarixiy taqvim: birinchi oltita o‘yin – oltita yangi murabbiy
Taqvim “Liverpool”ga hazil qilmayapti. Iraola Anfieldda ilk olti liga uchrashuvida olti xil yangi bosh murabbiyga qarshi maydonga tushadi. Bunday holat Premyer-liga davrida emas, umuman Angliya oliy divizionida ham qayd etilmagan.
Opta ma’lumotlariga ko‘ra, bu – mutlaq yangilik.
Iraola o‘zi ham noldan boshlayapti. U iyun oyida “Bournemouth”ni tark etib, Anfieldga keldi va endi yangi klub, yangi talablar, yangi bosim ostida ishlamoqda. Shu fon’da raqib murabbiylarning hammasi deyarli “kitobsiz” kelayotgan bo‘lsa, tayyorgarlik qanday ko‘rinish oladi?
“Biz juda ko‘p yangi murabbiylarga qarshi o‘ynaymiz, bu ishimizga qo‘shimcha qatlam qo‘shadi, – deydi Iraola. – Ularning avvalgi klublarida qanday o‘ynaganini tahlil qilamiz, bizga qarshi ishlatishi mumkin bo‘lgan vaziyatlarni, odatdagi uslublarini ko‘ramiz.”
Uning so‘zlariga ko‘ra, “Liverpool” mavsum startiga zarracha bahona qoldirmaslik uchun oltita o‘rtoqlik uchrashuvi o‘tkazdi. “Endi tayyormiz”, deydi u qisqa va aniq qilib.
Video, raqamlar va odamlar: Anfielddagi yashirin front
Iraola uchun tahlil – shunchaki yordamchi bo‘lim emas, murabbiylik falsafasining o‘qi. “Bournemouth”dagi ilk oylarida u videolarni o‘zi kesib, o‘zi montaj qilardi. Endi esa uning qo‘l ostida to‘liq qurollangan tahlil shtabi bor.
“Men qaror qabul qilaman, lekin ular menga boshlang‘ich nuqtani beradi”, – degan edi u o‘tgan yili.
“Liverpool”ning tahlil departamenti – o‘ziga xos kichik laboratoriya. Jansen Moreno – birinchi jamoa tahlili bo‘limi rahbari. Iraola bilan “Bournemouth”dan birga kelgan Tom Webber – birinchi jamoa taktik tahlilchisi. Joel Bonner – o‘yinlardan keyingi tahlil uchun mas’ul, Lewis Mahoney – standart vaziyatlar bo‘yicha mutaxassis.
Standartlar bo‘yicha ishlar faqat Mahoney bilan cheklanmaydi. Unga Iraolaning birinchi jamoa murabbiylari Tommy Elphick va Shaun Cooper hamkorlik qiladi. Bunday uchlik kombinatsiyasi raqib jarima maydoni atrofida har bir aut, burchak va jarima zarbasini alohida loyiha darajasiga olib chiqadi.
Yangi murabbiylar esa bu laboratoriya uchun ham sinov. Ular haqida to‘liq ma’lumot yo‘q, faqat bo‘lak-bo‘lak signallar, eski klubdagi izlar va qisqa yozgi o‘yinlar.
Raqibni o‘qish san’ati: eski izlar va yangi sirlar
“Liverpool”ning dastlabki oltita raqibi orasida tanish yuzlar ko‘p. Oliver Glasner (“Nottingham Forest”), Gary O’Neil (“Ipswich”) va Enzo Maresca (“Manchester City”) – Iraola va klub tahlilchilari uchun begona emas, ular Premyer-ligadagi boshqa jamoalar bilan allaqachon “Liverpool”ga qarshi chiqqan.
Yana uchta yangi ism – “Newcastle” bosh murabbiyi Matthias Jaissle, “Fulham”ni qabul qilgan Alvaro Arbeloa va “Bournemouth”dagi Marco Rose. Ularning har biri yangi muhitga moslashish uchun allaqachon yozgi o‘yinlar o‘tkazdi, lekin bu Iraola shtabiga to‘liq kartina bermaydi.
Yangi bosh murabbiy – har doim raqib uchun kutilmagan burilish ehtimoli. Tahlilchilar maksimal tayyorgarlik ko‘rishadi, lekin ba’zan barcha reja jamoalar tarkibi e’lon qilingan paytdan so‘ng, bir necha daqiqada o‘zgarishi mumkin.
Shu paytda tezkor brifinglar ishga tushadi: murabbiyga qisqa, lekin aniq ma’lumot, ayrim futbolchilarga individual ko‘rsatmalar, maydonda bir-ikki taktik chizgini o‘zgartirish.
Sobiq tadqiqot direktori Ian Graham o‘zining “How To Win the Premier League” kitobida yozishicha, 2016-yildan beri Premyer-liga klublari o‘zaro tracking ma’lumotlarini bo‘lishadi. Maqsad – tahlil sifatini oshirish, raqibni o‘qish jarayonini chuqurlashtirish.
Video tomosha qilish esa bu jarayonning asosiy qismida turadi. Hudl Wyscout platformasi – klublar orasida eng mashhurlaridan biri, u orqali deyarli har bir o‘yin, har bir pressing, har bir yugurishni ko‘rish mumkin.
Bir amaldagi terma jamoa murabbiyi tahlil jarayonini shunday ta’riflaydi: avval asosiy tamoyillar – tizim, hisob o‘zgarganda joylashuv qanday o‘zgarishi, g‘alaba yoki mag‘lubiyat paytida pressing va himoya chizig‘i. Keyin esa chuqurroq qatlam – to‘pni kim oladi, qayerga tezlashtirishadi, qayerda tavakkal qilishadi, turli o‘yin holatlarida bu naqshlar qay tarzda o‘zgaradi.
Yuqori darajadagi tahlilni yaxshi biladigan yana bir manba esa yozgi o‘yinlar haqidagi yondashuvni qisqa qilib tushuntiradi: pre-sezon – eng yangi ma’lumot, lekin unga haddan tashqari tayanish kamdan-kam uchraydi. Asosiy urg‘u murabbiyning avvalgi klublardagi futboliga, uslubiga va uni yangi jamoaga qanday ko‘chirishi mumkinligiga beriladi.
Anfieldning o‘zi ham jumboq: Iraola “Liverpool”ni qay tarzda o‘zgartiradi?
Bu yoz nafaqat “Liverpool” raqiblari, balki butun liga Iraolaning o‘yin uslubini kuzatmoqda. Anfield endi boshqa ritmda uriladi.
Yozgi tayyorgarlikda asosiy urg‘u – jismoniy tayyorgarlik va intensivlikka. Iraola yuqori pressing, tez o‘tishlar, qisqa, keskin yugurishlar bilan tanilgan. Hozircha yig‘ilishlar soni Arne Slot davridagidan kamroq, lekin mavsum chuqurlashib, haftasiga ikki o‘yinlik davr boshlanganda, bu ham o‘zgarishi mumkin.
Mavsum davom etgani sayin barcha jamoalar haqida ko‘proq ma’lumot to‘planadi, kutilmaganlik omili sekin-asta so‘nadi. Baribir, taxmin qilish elementi hech qachon yo‘qolmaydi.
Matbuot anjumanlari, intervyular, maydondan tashqaridagi har bir jumla ham tahlilchilar uchun manba. Raqib murabbiy og‘zidan chiqib ketgan bitta ibora ba’zan butun o‘yin rejasini o‘zgartirib yuborishi mumkin.
St James’ Parkdagi to‘qnashuv: seriyalar, odatlar va yashirilgan kartalar
Yakshanba kuni St James’ Parkda ikki murabbiy qarama-qarshi chiqadi, ikkalasi ham o‘z seriyalarini saqlab qolishni istaydi. Matthias Jaissle hozirgacha boshqargan uchala klubida – Liefering, Red Bull Salzburg va Al-Ahli – ilk o‘yinida g‘alaba qozongan. O‘tgan mavsum Saudi Pro League’da uning Al-Ahli jamoasi uy maydonida mag‘lubiyat nimaligini bilmay, ketma-ket 13ta uy uchrashuvida g‘alaba qozondi.
Iraola esa boshqa turdagi rekord egasi. U Premyer-ligadagi amaldagi eng uzun mag‘lubiyatsiz seriyani qo‘lida ushlab turibdi – o‘tgan mavsum “Bournemouth” bilan yakuniy 18ta o‘yinda yutqazmadi. U, shuningdek, yuqori divizionda “Newcastle”ga qarshi olti o‘yinda ham mag‘lub bo‘lmagan (3 g‘alaba, 3 durang).
Jaissle o‘tgan shanba kuni jurnalistlar oldida jilmayib: “Bizda ‘Liverpool’gacha yana bir hafta bor. Hozircha kartalarimni ko‘rsatmayman”, – dedi.
Ammo bu hafta oxirida kartalar baribir stol ustiga qo‘yiladi. Premyer-liga qaytadi. To‘qqiz yangi murabbiy – to‘qqiz xil uslub, to‘qqiz xil g‘oya, to‘qqiz xil xavf.
Savol esa shunday: bu shovqin ichida Iraolaning “Liverpool”i birinchi bo‘lib kimning rejalarini buzib, yangi davrga haqiqiy tamg‘a qo‘yadi?
